Rząd sam sobie kręci bat. Może dojść do rozregulowania gospodarki

- Jeśli rząd przedłużyłby działanie tarcz antyinflacyjnych do końca roku, efekty statystyczne sprawiłyby, że inflacja w 2023 r. mogłaby wynieść 7,6 proc. Gdyby tarcza skończyła się na przełomie lipca/sierpnia, jak wcześniej zapowiadano, inflacja wzrośnie do 5,7 proc. - mówi w rozmowie z money.pl Marcin Luziński, ekonomista Santander Bank Polska.

Tarcza antyinflacyjna na razie pomaga, sztucznie zaniżając wzrost cen paliw. Czeka nas jeszcze druga jej odsłona wprowadzona w tym miesiącu. Przypomnijmy, że w jej ramach został obniżony VAT na paliwo do 8 proc., VAT na żywność do 0 proc., a także na gaz do 0 proc. (od 1 stycznia spadł z 23 do 8 proc., a od 1 lutego z 8 do 0 proc.), na prąd do 5 proc. (obniżka z 23 do 5 proc.) i na ciepło do 5 proc. (od 1 stycznia spadł z 23 do 8 proc., a od 1 lutego z 8 do 5 proc.).

Co to dało? Zdaniem ekonomistów inflacja styczniowa bez tarczy wyniosłaby ok. 10,5-11 proc. Z tarczą odczyt zatrzymał się na poziomie 9,2 proc. Luty przyniesie jeszcze większe obniżki w tym zakresie.

"Tarcza Antyinflacyjna 2.0, która weszła w życie 1 lutego, będzie przesuwać wskaźniki inflacji w dół. Sytuacja co do procesów inflacyjnych pozostaje jednak wysoce niepewna. Tarcze – zgodnie z zapowiedziami – mają obowiązywać do końca lipca br. i jeśli od 1 sierpnia podatki na paliwa i energię zostałyby przywrócone, czeka nas niewątpliwie wyskok wskaźnika CPI powyżej 10 proc. r/r. Nie jest też pewne co będzie dalej dziać się z cenami ropy naftowej na świecie, gazu czy żywności. Wszystkie te czynniki rodzą duże ryzyko podwyższonej inflacji i średniorocznie w tym roku wynieść może ona w Polsce powyżej 8 proc." - przekonuje Monika Kurtek, główna ekonomistka Banku Pocztowego.

Tego samego zdania jest Jakub Olipra, ekonomista Credit Agricole. Według niego inflacja w okresie obowiązywania tarczy (tj. od lutego do lipca) będzie kształtowała się średnio na poziomie ok. 7 proc.

Niemniej w sierpniu dojdzie do jej ponownego wzrostu powyżej 9 proc. r/r, po czym w kolejnych miesiącach będzie kształtowała się ona w łagodnym trendzie spadkowym i na koniec roku obniży się poniżej poziomu 7 proc. W konsekwencji prognozujemy, że w całym 2022 r. inflacja średniorocznie zwiększy się do 7,5 proc. r/r wobec 5,1 proc. w 2021 r., a w 2023 r. obniży się do 5,5 proc.

Ostatnio w kwestii przedłużania tarcz wiele się zmieniło. Nie tak dawno premier mówił, że rząd zamierza wrócić do normalnych stawek wolniej, niż wcześniej przewidywano.

- Po sierpniu tego roku raczej przewiduję taki scenariusz, żeby nie było gwałtownego powrotu do poprzednich stawek; żeby ten powrót był łagodny, żeby był selektywny, odpowiadał projekcji inflacji w kolejnych miesiącach - oceniał Mateusz Morawiecki.

Plany polityków w tym zakresie zdradził w zeszłym tygodniu szef NBP. Prof. Glapiński z rozbrajającą szczerością powiedział, że:

Mam nadzieję, że ta tarcza będzie przedłużona do końca roku. Rząd to zrobi. Już nad tym pracuje.

Co to oznacza? Że scenariusz podwyższonej inflacji w roku wyborczym 2023 r. jest jak najbardziej realny.

- Tarcze przejściowo hamują ceny administracyjne, ale wzrost cen rozlewa się na kategorie kształtowane rynkowo, gdzie nie można cen regulować administracyjnie. Tarcze pozwoliły spłaszczyć szczyt inflacji, ale zachowanie inflacji bazowej w styczniu i dalsze rozszerzanie tarcz i innych dodatków inflacyjnych spowoduje istotne wydłużenie okresu wysokiej inflacji - przewiduje Rafał Benecki, główny ekonomista ING.

Jego zespół ostatnio napisał wprost, że inflacja w przyszłym roku może wynieść nawet 8 proc. Dodając do tego kolejne prezenty dla elektoratu w postaci np. transferów gotówkowych, maluje nam się obraz rozjeżdżających polityk - monetarnej i fiskalnej.

Z jednej strony rząd będzie wciąż dosypywał do gospodarczego pieca, z drugiej NBP będzie musiał ten żar gasić, znacznie mocniej podnosząc stopy procentowej. W takich warunkach inflacja szybko z Polski nie wyjedzie, a cała gospodarka może niepotrzebnie się rozregulować.

Kilka dni temu w programie "Money. To się liczy" prof. Jerzy Hausner, były wicepremier, minister gospodarki i uznany ekonomista przestrzegał, że jeśli nie będzie wspólnego, odpowiednio dopasowanego działania rządu i władz monetarnych, polska gospodarka może zostać rozchwiana. - Brak współdziałania będzie prowadził do sytuacji proinflacyjnych, a nie ograniczania inflacji - mówił.

Jeśli chcecie o tym problemie poczytać więcej, zachęcamy do kliknięcia w nasz tekst: "Rząd gra na nosie NBP. "Nawiedziły nas trzy wiedźmy".