Cyfryzacja w Unii Europejskiej: postępy, wyzwania i przyszłe możliwości

Unia Europejska zmniejszyła ponadto dystans dzielący ją od Stanów Zjednoczonych w zakresie wdrażania zaawansowanych technologii cyfrowych. Zaawansowane technologie cyfrowe, takie jak zaawansowana robotyka, analiza dużych zbiorów danych czy sztuczna inteligencja, wdrożyło 69% firm w UE, natomiast w USA odsetek ten wyniósł 71% - w ciągu ostatnich czterech lat ta różnica stopniowo się zmniejszała.

Choć w dziedzinie cyfryzacji firmy w UE poczyniły znaczący postęp, firmy w USA osiągnęły lepsze rezultaty w reakcji na pandemię, przy czym ich przewaga wynikała głównie z niskiego poziomu inwestycji cyfrowych wśród mikro- i małych przedsiębiorstw w Unii Europejskiej. Tylko 30% mikroprzedsiębiorstw w UE uznało cyfryzację za kwestię priorytetową, natomiast wśród dużych firm odsetek ten wyniósł 62%.

"Pandemia koronawirusa i wojna w Ukrainie pokazały, że rozwój cyfryzacji jest wymogiem naszych czasów i jednym z głównych wyzwań. Od zaawansowanej cyfryzacji zależy nasze bezpieczeństwo, rozwój inwestycji i co za tym idzie rozwój gospodarczy i tworzenie miejsc pracy. Dlatego EBI, jako bank UE, jest zdeterminowany by wspierać rozwój zaawansowanych projektów cyfrowych ale też by wyrównywać różnice jakie jeszcze pomiędzy krajami UE w poziomie cyfryzacji istnieją" – powiedziała prof. Teresa Czerwińska, wiceprezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego, odpowiedzialna za projekty z zakresu cyfryzacji w EBI.

Jakie są wyzwania i jakiego wsparcia mogą udzielić instytucje finansowe

• - Instytucje finansowe mogą wspierać transformację cyfrową poprzez dostosowanie do potrzeb odpowiednich instrumentów finansowania.

• - Kluczowe jest promowanie i wspieranie rozwoju umiejętności cyfrowych w każdym z sektorów gospodarki.

• - Należy pamiętać, że rewolucja cyfrowa musi być inkluzywna, trwała i oparta na współpracy.

Mówiąc o innowacjach i finansowaniu, warto przyjrzeć się ogólnemu otoczeniu dla innowacji i dostępności kapitału dla start-upów i scale-upów.

W Europie pracuje około 40 000 wyspecjalizowanych naukowców zajmujących się sztuczną inteligencją, więcej niż w Stanach Zjednoczonych (30 000) i w Chinach (20 000). Jednak Europa, pomimo swojego doskonałego zaplecza naukowego, nadal pozostaje w tyle pod względem inwestycji, zwłaszcza na etapie zwiększania skali działalności firm. Zbyt często obiecujące europejskie start-upy walczą o pozyskanie kapitału potrzebnego do rozwoju i są zmuszone albo przenieść się za granicę, albo sprzedać się większym rywalom z zamożniejszymi portfelami. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest fakt, że w Europie jest zbyt mało funduszy venture capital, a jeszcze mniej funduszy jest w stanie wesprzeć inwestycje niezbędne do zwiększenia skali przedsiębiorstw odnoszących największe sukcesy. Aby wypełnić tę lukę, Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego współpracuje z kilkoma państwami członkowskimi UE w ramach inicjatywy European Tech Champions Initiative (ETCI). ETCI jest funduszem funduszy, który pomoże powstać i rozwijać się europejskim funduszom venture capital, tak aby mogły skierować kapitał i wesprzeć obiecujących europejskich innowatorów.

Prywatne inwestycje potrzebują wsparcia w kontekście wysokiej inflacji, zaostrzających się warunków finansowania i ograniczonej przestrzeni finansowej na inwestycje. Tutaj państwa i międzynarodowe instytucje rozwojowe, takie jak EBI, mogą wesprzeć rozwój cyfryzacji i przyspieszyć inwestycje. Pomocne w mobilizowaniu kapitału prywatnego mogą być nowe formy "partnerstwa publiczno-prywatnego", w których państwo bierze na siebie ograniczone ryzyko finansowe. Zaletą tych instrumentów "podziału ryzyka" jest to, że mają one charakter rynkowy, wykorzystują pełen zakres kreatywności sektora prywatnego i wymagają stosunkowo niewielkiej kwoty środków publicznych.

Grupa EBI, poprzez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), jest największym dostawcą kapitału podwyższonego ryzyka w Unii Europejskiej. EFI zainwestował w ponad 500 funduszy i wsparł prawie połowę europejskich jednorożców, które pojawiły się w ciągu ostatnich 15 lat, głównie we wczesnych stadiach ich rozwoju. Skype, WeTransfer, Spotify i UiPath to przykłady firm wspieranych przez fundusze EFI.

W latach 2019 - 2023 w UE Grupa EBI na rozwój cyfryzacji, innowacji oraz na wsparcie rozwoju kapitału ludzkiego udzieliła finansowania w kwocie około 92 milardów euro. W Polsce na ten cel w tym samym okresie czasu EBI przeznaczyło 4,3 miliarda euro.