Czy wakacje kredytowe wpłyną na zdolność kredytową?

W ramach tak zwanych wakacji kredytowych możliwe jest zawieszenie spłaty kolejnych rat. Może być to przerwa w spłacie całej raty lub tylko jej części, np. samego kapitału lub odsetek. Jeszcze do niedawna wakacji kredytowych udzielały banki na własnych zasadach. Jednak w okresie pandemii koronawirusa wprowadzono ustawowe rozwiązanie.

Z podobnym masz do czynienia w przypadku wakacji kredytowych udostępnionych Polakom od 1 sierpnia 2022 roku na mocy tarczy dla kredytobiorców. Ustawowe będą zakładać czasowe zawieszenie spłaty zobowiązania, części odsetkowej lub kapitałowej raty. Kredytobiorcy będą mogli odroczyć:

• 2 raty w każdym kwartale, w okresie od lipca do grudnia 2022 roku, czyli łącznie do 4 rat,
• 1 ratę w każdym kwartale, w okresie od stycznia do grudnia 2023 roku, czyli łącznie 4 raty. 

Ustawowe wakacje kredytowe będą przeznaczone dla osób, które:

• zaciągnęły kredyt hipoteczny w złotych polskich na własny cel mieszkaniowy,
• zaciągnęły kredyt przed 1 lipca 2022 roku,
• znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.

Zawiesić będzie można spłatę jednego kredytu hipotecznego, bez względu na to, czy będzie on miał oprocentowanie stałe czy zmienne. Skorzystanie z wakacji kredytowych z pewnością poprawi sytuację finansową klienta, ale istnieją obawy o to, że będzie to tylko doraźna pomoc. Niespłacona rata nie zostanie umorzona, ale będzie trzeba ją spłacić w późniejszym czasie. Jak wakacje kredytowe wpłyną na zdolność danego klienta?

Przy rozpatrywaniu wniosków kredytowych banki biorą pod uwagę przede wszystkim to, czy klient ma wiarygodność. Rozumiana jest ona jako zdolność do spłaty zobowiązania (to inaczej zdolność kredytowa) oraz fakt, że dana osoba ma dobrą historię w BIK. 

Jeśli te dwie kwestie budzą wątpliwości analityka bankowego, najpewniej wyda negatywną decyzję, a klient wnioskujący o zobowiązanie go nie dostanie. Co wpływa na tę zdolność?

Przede wszystkim dochody i koszty ponoszone co miesiąc, a więc i te związane z ratami zaciągniętych uprzednio kredytów i pożyczek. Wpływ ma na nią także informacja o tym, że klient korzysta z wakacji kredytowych. 

Fakt uzyskania wakacji kredytowych zostanie odnotowany w BIK, a bank dowie się, czy klient ubiegający się o zobowiązanie korzystał z możliwości przerwy w spłacie kredytu hipotecznego. Czy instytucja może w związku z tym negatywnie ocenić użytkownika wakacji kredytowych i odmówić mu finansowania?

Potencjalnie bank może postrzegać wnioskodawcę jako klienta podwyższonego ryzyka, co rzeczywiście zmniejsza szanse na kredyt lub zwiększa koszt jego udzielenia. Dobrze jest przed skorzystaniem z wakacji kredytowych i przed złożeniem nowego wniosku o zobowiązanie samodzielnie sprawdzić swoją zdolność. Wystarczy skorzystać z kalkulatora online. 

Dzięki wakacjom kredytowym Polacy będą mogli odroczyć spłatę łącznie nawet 8 rat. Jednak liczyć się trzeba z tym, że ich spłata zostanie po prostu dopisana na koniec okresu kredytowania, który automatycznie ulegnie wydłużeniu.

Na pewno wakacje kredytowe mają być pomocą dla klientów, którzy w obliczu rosnących kosztów zobowiązań przestają sobie z nimi radzić. Jak jednak wpłyną na kondycję polskich banków, które będą musiały ich udzielać? Na to pytanie postanowił odpowiedzieć PKO BP, analizując, w jakim stopniu będą one dotykać portfele kredytowe. Nie wiadomo jeszcze, jakie wyniki badania przedstawi.

Natomiast menadżerowie największych polskich banków, debatujący w ramach Europejskiego Kongresu Finansowego, doszli do wniosku, że wakacje kredytowe, w połączeniu z problemem kredytów frankowych, mogą skutkować utratą płynności finansowej całego sektora. Zawieszenie spłaty aż 8 rat w stosunkowo krótkim czasie oznacza dla banków uszczuplenie ich kapitału. Zwyczajnie w instytucjach kredytujących może zabraknąć pieniędzy na udzielanie kolejnych pożyczek oraz na finansowanie inwestycji.

Z drugiej strony, pomimo tego, że wakacje kredytowe miały nie być odnotowywane w BIK, to fakt braku spłaty raty banki raportują do Biura Informacji Kredytowej jako ratę "0", co wpływa negatywnie na procedowanie kolejnych wniosków w przyszłości. Niektórzy bankowcy wprost mówią o tym, że skorzystanie z zawieszenia spłaty kredytu na co najmniej pół roku likwiduje kredytobiorcom możliwość wzięcia kolejnego zobowiązania finansowego.