Jak Zondacrypto pisała ustawę z pomocą bankowców

• Zarząd ZBP podjął 9 stycznia 2024 r. uchwałę o przyjęciu BB Trade Estonia OÜ - operatora giełdy Zondacrypto - do Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP w charakterze Członka Wspierającego. Poinformował o tym kierownictwo Zondacrypto mailem.

• Kilka tygodni później, pod koniec lutego 2024 r., radca prawny ZBP przesłał do Zondacrypto projekt ustawy o kryptoaktywach (UC2) z prośbą o uwagi. Firma odesłała wypełnioną tabelę z propozycjami zmian.

• 3 kwietnia 2024 r. ten sam prawnik ZBP przesłał do Zondacrypto zaproszenie od Ministerstwa Finansów na zamkniętą konferencję uzgodnieniową projektu ustawy. Wewnętrzna korespondencja Zondacrypto potwierdzała: dostęp uzyskano "w ramach współpracy z ZBP".

• W listopadzie 2024 r. pracownicy Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP zapraszali Zondacrypto na posiedzenia Grupy Operacyjnej ds. Przeciwdziałania Oszustwom Inwestycyjnym w kryptoaktywa. Prezes giełdy Przemysław Kral brał w nich udział osobiście.

• Zondacrypto chwaliła się członkostwem w ZBP publicznie - komunikat na swojej stronie opublikowała 14 stycznia 2024 r. Gdy money.pl zaczął zadawać pytania, ZBP zaprzeczył, że giełda kiedykolwiek była jego członkiem.

O giełdzie Zondacrypto zrobiło się głośno, gdy w grudniu 2025 r. Donald Tusk na zamkniętym posiedzeniu Sejmu obwieścił posłom, że spółka jest opanowana przez rosyjską mafię i rosyjskie służby. Później powtórzył te twierdzenia w kwietniu, powołując się na notatkę Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wszystko w kontekście głosowań nad wetami prezydenta Karola Nawrockiego do ustawy o kryptoaktywach.

W tym czasie giełda była już trupem - Zondacrypto przestała wypłacać pieniądze klientom, wkrótce zniknęła jej strona internetowa. Ale, jak ustaliliśmy, dwa lata wcześniej ludzie Zondy aktywnie próbowali wpływać na kształt tej ustawy.

9 stycznia 2024 r. Zarząd Związku Banków Polskich podejmuje uchwałę o przyjęciu firmy BB Trade Estonia OÜ, właściciela giełdy kryptowalut Zondacrypto (wcześniej BitBay), do Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP jako członka wspierającego. Komitet, jak wynika z opisu, "gromadzi, analizuje i przekazuje informacje o zagrożeniach oraz incydentach przestępczych godzących w bezpieczeństwo banków i ich klientów", współpracując m.in. z organami ścigania i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa.

Dla Zondy to cenny argument w budowaniu wiarygodności. Od 2022 r. spółka rozwija działalność pod nową marką, próbując zostawić za sobą problemy ciągnące się za BitBayem: zaginięcie założyciela Sylwestra Suszka, publikacje dotyczące rzeczywistych właścicieli giełdy, jej relacji ze światem przestępczym oraz ustalenia "Superwizjera" TVN dotyczące prób wpływania na pracę dziennikarza.

"Dziękując za dotychczasową współpracę, gratuluję Państwu i życzę samych sukcesów" - pisze 11 stycznia 2024 r. do szefa Zondy Przemysława Krala dyrektor Zespołu Bezpieczeństwa Banków ZBP. Dodaje, że do ustalenia pozostają formalności związane ze składką członkowską.

E-mail z gratulacjami trafia nie tylko do Krala. Wśród adresatów są najważniejsze osoby w ZBP, w tym prezes Tadeusz Białek i wiceprezes Bartosz Kublik, który kilka miesięcy później obejmie stanowisko prezesa Banku Ochrony Środowiska. 14 stycznia 2024 r. Zondacrypto publikuje na swojej stronie internetowej komunikat: "zondacrypto dołącza do prestiżowej organizacji".

Nie ma w tych słowach przesady. ZBP jest najważniejszą organizacją reprezentującą sektor bankowy w kraju, zrzesza niemal cały rynek i odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu jego regulacji. Stanowiska związku trafiają do ministerstw, regulatorów i parlamentu, a przedstawiciele ZBP uczestniczą w pracach nad najważniejszymi reformami sektora. Przykładem tych relacji niech będzie toczący się właśnie proces zastępowania wskaźnika WIBOR nowym benchmarkiem referencyjnym, od którego zależy m.in. koszt kredytu. Chodzi o rynek o wartości liczonej w bilionach złotych. Na czele Komitetu Sterującego odpowiedzialnego za reformę stoi prezes ZBP Tadeusz Białek.

W 2024 r. giełda kryptowalut przekonuje w komunikacie, że uczestnictwo w pracach Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP pozwoli jej "jeszcze intensywniej kontynuować działania na rzecz wspólnego cyberbezpieczeństwa". Dziękuje również za przyjęcie do grona członków wspierających.

Informacja o współpracy pozostanie na stronie internetowej Zondy przez ponad dwa lata. Zniknie dopiero w maju 2026 r. W internetowym archiwum zachowa się kopia strony.

Pięć tygodni po przyjęciu do Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP Zondacrypto otrzymuje projekt przepisów, które mają bezpośrednio regulować działalność giełd kryptowalut w Polsce. ZBP przekazał Zondzie materiały, które otrzymał mailem od urzędników Departamentu Rozwoju Rynku Finansowego w Ministerstwie Finansów.

W korespondencji z 29 lutego 2024 r. radca prawny z Zespołu Bezpieczeństwa Banków ZBP zwraca się do prezesa Zondacrypto Przemysława Krala z prośbą o zgłoszenie uwag do projektu. Do wiadomości załącza wzór tabeli uzgodnieniowej, wyznacza termin na 6 marca do godz. 12:00 i przeprasza za jego skrócenie z przyczyn niezależnych od ZBP.

Chodzi o projekt ustawy o kryptoaktywach wdrażającej unijne rozporządzenie MiCA. To kluczowy dla branży akt prawny, określający m.in. zasady licencjonowania podmiotów kryptowalutowych, zakres nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego oraz obowiązki dostawców usług związanych z kryptoaktywami. Przepisy unijne zaczynają być w pełni stosowane 30 grudnia 2024 r.

To ta sama ustawa, która w kolejnych miesiącach stanie się przedmiotem ostrego sporu politycznego. Przedstawiciele branży krypto będą przekonywać, że część proponowanych rozwiązań wykracza poza wymogi rozporządzenia MiCA. Ostatecznie prezydent trzykrotnie odmówi podpisania ustawy - po raz pierwszy w grudniu 2025 r., następnie w lutym 2026 r., wreszcie 11 czerwca 2026 r. - wskazując m.in. na wątpliwości dotyczące przepisów karnych oraz zakresu kompetencji nadzorczych.

Ale 5 marca 2024 r., niespełna dobę przed upływem wyznaczonego terminu, Przemysław Kral odsyła do ZBP wypełnioną tabelę z uwagami do projektu ustawy. W wiadomości dziękuje za możliwość przedstawienia stanowiska i wskazuje najważniejsze zastrzeżenia.

Kral sygnalizuje, że "największe obawy" budzą szeroko zakrojone kompetencje przyznawane Komisji Nadzoru Finansowego. W ocenie Zondacrypto proponowane rozwiązania nie odzwierciedlają w pełni intencji rozporządzenia MiCA, zwłaszcza w części dotyczącej rozdziału 2 projektu ustawy - "Tajemnicy zawodowej".

Projekt znajduje się wówczas na etapie konsultacji publicznych prowadzonych przez Ministerstwo Finansów. 8 marca 2024 r. Związek Banków Polskich przekazuje resortowi własne stanowisko. Analiza dokumentów wskazuje, że ZBP konsultował je wcześniej z Przemysławem Kralem. Następnie uwagi zgłoszone przez organizację zostały ujęte w oficjalnym zestawieniu stanowisk opublikowanym przez resort w kwietniu 2024 r. (w dokumencie uwagi są opisane jako "przyjęte", ale nie jest to równoznaczne z uwzględnieniem ich w ostatecznym kształcie ustawy).

Przykład 1.

Jedną z przyjętych przez Ministerstwo Finansów uwag do projektu była propozycja dodania zupełnie nowego przepisu - art. 13¹. Regulował on relację między tajemnicą zawodową a technologią blockchain: stanowił, że udostępnienie danych klientów w publicznej sieci DLT nie narusza tajemnicy zawodowej, bo taka jest natura tej technologii. W tabeli uzgodnieniowej skierowanej do ministerstwa propozycja widnieje jako stanowisko Związku Banków Polskich. Jej treść - identyczna co do słowa - pochodzi z uwag wniesionych przez Przemysława Krala, szefa Zondacrypto. Ministerstwo uwagę przyjęło.

Sprostowanie: Uwaga wniesiona przez Związek Banków Polskich dotycząca art. 13¹ projektu ustawy o kryptoaktywach nie pochodziła z uwag zgłoszonych przez Przemysława Krala.

Przykład 2.

Podobny schemat powtórzył się przy art. 23 ust. 2 - przepisie regulującym w ramach UE wymianę informacji między krajowymi organami nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. Uwaga wskazywała, że projekt nie precyzuje, w jakich innych celach niż określone w ust. 1 informacje uzyskane przez Komisję mogą być wykorzystywane - co zdaniem autora stwarza ryzyko dowolności. W tabeli skierowanej do Ministerstwa Finansów uwaga figuruje jako stanowisko ZBP. Jej treść i uzasadnienie są identyczne co do słowa z uwagami Krala. Ministerstwo tym razem nie przyjęło tych zastrzeżeń wprost - zmodyfikowało uzasadnienie przepisu.

Nie wszystkie postulaty Krala weszły do rządowego projektu.

Przykład 3.

Uwaga do art. 72 również trafiła do ministerstwa pod szyldem ZBP, z identycznym uzasadnieniem jak to, sformułowane przez Krala. Przepis, zdaniem autora uwagi, był niezgodny z art. 113 unijnego rozporządzenia: ustawa powinna wprost zapewniać odwołalność decyzji do organu wyższego stopnia, a następnie do sądu administracyjnego. Ministerstwo Finansów uwagę odrzuciło.

Przykład 4.

Kral kwestionował też uprawnienia Komisji Nadzoru Finansowego do wpisywania podmiotów do tzw. rejestru zakazanych domen - zanim zapadnie ostateczna decyzja w ich sprawie. Wpis do tego rejestru oznaczałby w praktyce błyskawiczne odcięcie: operatorzy telekomunikacyjni mają 48 godzin na zablokowanie dostępu do strony. W uwadze do art. 34 Kral argumentował, że Komisja może dokonać wpisu, mimo że dany podmiot posiada wymagane zezwolenie, które jednak nie zostało wzięte pod uwagę. Postulował, by wpis miał charakter ostrzeżenia, a firma otrzymała prawo do złożenia wyjaśnień przed podjęciem przez KNF bardziej radykalnych kroków. Uwaga - identyczna co do słowa z tym, co ZBP przesłał do ministerstwa - została odrzucona.

Na przekazaniu uwag sprawa się jednak nie kończy.

Niespełna miesiąc później, 3 kwietnia 2024 r., radca prawny z ZBP przesyła człowiekowi odpowiedzialnemu za bezpieczeństwo w Zondzie zaproszenie na konferencję uzgodnieniową dotyczącą projektu ustawy o kryptoaktywach. Spotkanie zaplanowano na 8 i 9 kwietnia w siedzibie Ministerstwa Finansów w Warszawie.

Do wiadomości dołączone jest pismo podpisane 29 marca przez wiceministra finansów Juranda Dropa, działającego z upoważnienia ministra finansów. Resort zaprasza do udziału w konferencji podmioty uczestniczące w konsultacjach projektu.

Dokument został rozesłany do 38 instytucji i organizacji. Wśród adresatów figuruje Związek Banków Polskich. Nie ma natomiast ani Zondacrypto, ani BB Trade Estonia OÜ, operatora giełdy.

Jeszcze tego samego dnia człowiek odpowiedzialny za bezpieczeństwo przekazuje informację wewnątrz spółki. W wiadomości skierowanej do dyrektorki ds. prawnych Zondy, z kopią do Przemysława Krala, pisze wprost: "Dostaliśmy możliwość uczestnictwa w tej konferencji w ramach współpracy z ZBP".

Informuje również, że ze strony ZBP w spotkaniu ma uczestniczyć (...), a następnie prosi o wskazanie przedstawiciela Zondacrypto. Jako potencjalnych uczestników wymienia pracowników spółki, których nazwiska nie pojawiają się w zachowanej korespondencji. Zastrzega przy tym, że w przypadku zgłoszenia dwóch osób konieczne będzie ustalenie z radcą ZBP, czy dostępne są dodatkowe miejsca.

Z korespondencji wynika, że możliwość udziału w konferencji uzgodnieniowej Ministerstwa Finansów przedstawiciele Zondacrypto wiązali ze współpracą ze Związkiem Banków Polskich.

Resort finansów nie potwierdza jednak takiej interpretacji. W odpowiedzi na pytania money.pl zapewnia, że w konferencji nie uczestniczyli przedstawiciele BB Trade Estonia OÜ, a do samej spółki nie wysłano zaproszenia. Kto ostatecznie pojawił się na spotkaniu w gmachu ministerstwa, nie wiadomo. Mimo naszych pytań resort nie przekazał pełnej listy uczestników konferencji.

Współpraca nie kończy się na konsultacjach ustawy o kryptoaktywach.

20 listopada 2024 r. główny specjalista Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP działającego pod marką FinCERT.pl zaprasza przedstawicieli Zondacrypto do udziału w spotkaniu Grupy Operacyjnej ds. Przeciwdziałania Oszustwom Inwestycyjnym w Kryptoaktywa. Spotkanie zaplanowano na 28 listopada w formule online.

Dzień przed wydarzeniem Senior Security Specialist w Zondzie informuje, że w spotkaniu będzie uczestniczył Przemysław Kral, prezes spółki i prosi o przesłanie zaproszenia bezpośrednio do niego. Następnego dnia pracownik ZBP potwierdza: "Zgodnie z prośbą przed chwilą przekazałem zaproszenie".

Jak więc wskazują dokumenty, jeszcze pod koniec 2024 r. przedstawiciele Zondacrypto byli zapraszani do udziału w pracach grup funkcjonujących w strukturach Związku Banków Polskich.

Dziś ZBP prezentuje odmienną interpretację relacji z giełdą. W stanowisku przesłanym money.pl 8 czerwca 2026 r. organizacja twierdzi, że członkostwo BB Trade Estonia OÜ w Komitecie Cyberbezpieczeństwa Banków nigdy nie powstało, ponieważ nie ustalono wysokości składki członkowskiej ani sposobu jej uiszczenia, a na konto ZBP nigdy nie wpłynęła żadna składka od spółki:

"Stosunek członkostwa BB Trade Estonia OÜ jako podmiotu wspierającego Komitet Cyberbezpieczeństwa Banków nigdy faktycznie nie powstał, gdyż Uchwała Zarządu ZBP z dnia 9 stycznia 2024 r. nie została wykonana, tzn. nigdy nie została ustalona składka członkowska oraz forma i tryb jej uiszczenia. Jak wynika z naszej najlepszej wiedzy oraz na podstawie analizy dokumentów finansowych, żadna składka członkowska z BB Trade Estonia OÜ nigdy nie wpłynęła na konto należące do ZBP, a warunkiem koniecznym do powstania stosunku członkostwa w Komitecie Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP jest ustalenie wysokości składki członkowskiej oraz jej uiszczenie, co oznacza, że informacja przekazana Pani Redaktor w dniu 1 maja br. o braku zaistnienia kiedykolwiek członkostwa BB Trade Estonia OÜ w ww. Komitecie ZBP była zgodna z prawdą". [całość stanowiska Związku prezentujemy poniżej]

Tyle że sama uchwała ZBP mówi, że dokument wchodzi w życie z dniem podjęcia. Czyli BB Trade z siedzibą w Tallinnie staje się członkiem wspierającym Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków Związku Banków Polskich 9 stycznia 2024 r. Członkostwo nie jest tu warunkowe opłatą składki. Pod uchwałą podpisali się prezes i troje wiceprezesów.

Ale jeszcze więcej mówią fakty: po uchwale zarządu ZBP przedstawiciele Zondacrypto otrzymali za pośrednictwem związku dokumenty dotyczące prac nad ustawą o kryptoaktywach, zgłaszali uwagi do projektu, byli informowani o konferencji uzgodnieniowej w Ministerstwie Finansów oraz uczestniczyli w pracach grup operacyjnych związanych z cyberbezpieczeństwem i przeciwdziałaniem oszustwom.

W kolejnym przesłanym nam stanowisku ZBP odpowiedzialnością za współpracę z Zondacrypto obarcza jednego z menedżerów. "Wniosek o status członka wspierającego Komitetu Cyberbezpieczeństwa złożył (...), ówczesny Dyrektor Zespołu Bezpieczeństwa ZBP. Upoważniony dalej do prowadzenia rozmów wykroczył poza mandat określony przez Zarząd, co było jednym z powodów utraty zaufania Zarządu ZBP i rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie zwolnienia dyscyplinarnego w czerwcu 2024" - przekazał nam Tadeusz Białek, prezes ZBP.

Według naszych informacji potwierdzonych w kilku źródłach głównym powodem zwolnienia wymienionego przez Białka dyrektora było jednak podejrzenie malwersacji finansowych, a nie współpraca z Zondacrypto. Na dodatkowe pytania w tej kwestii nie otrzymaliśmy już odpowiedzi.

Dokumenty pokazują, że kontakty między Zondą a Związkiem Banków Polskich rozpoczęły się na długo przed uchwałą o przyjęciu giełdy do grona członków wspierających Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków.

20 czerwca 2022 r. starszy specjalista w Zespole Bezpieczeństwa Banków ZBP zwraca się do szefa bezpieczeństwa Zondy z zaproszeniem do udziału w warsztatach organizowanych przez ZBP we współpracy z Komendą Główną Policji. Wydarzenie odbywa się w dniach 14-16 września 2022 r. w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie.

Z korespondencji wynika, że człowiek ZBP prosi przedstawiciela Zondy o przygotowanie prezentacji poświęconej kryptoaktywom finansowanym z pożyczek i kredytów. Jak informuje, warsztaty mają dotyczyć m.in. oszustw finansowych, przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu oraz współpracy sektora bankowego z organami ścigania.

To nie jest zamknięte spotkanie branży krypto. Organizatorami są Związek Banków Polskich i Komenda Główna Policji, a tematyka obejmuje bezpieczeństwo sektora finansowego oraz zwalczanie przestępczości gospodarczej.

ZBP w odpowiedzi na pytania money.pl potwierdził udział przedstawiciela Zondy w tym wydarzeniu.

Oznacza to, że co najmniej od połowy 2022 r. przedstawiciele Zondy uczestniczyli w przedsięwzięciach organizowanych przez ZBP wspólnie z instytucjami państwowymi odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. To blisko półtora roku przed uchwałą Zarządu ZBP o przyjęciu BB Trade Estonia OÜ do grona członków wspierających Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków.

Komisja Nadzoru Finansowego ostrzegała przed BitBay, czyli poprzednim wcieleniem Zondacrypto, od lutego 2018 r.

[pytania o kwestie statusu członka wspierającego Komitetu Cyberbezpieczeństwa]

Zarząd ZBP w dniu 9 stycznia 2024 r. podjął uchwałę o przyjęciu BB Trade Estonia OÜ do Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP w charakterze Członka Wspierającego, na podstawie wniosku pisemnego samego zainteresowanego oraz na podstawie Regulaminu Komitetu Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP.

Należy jednak podkreślić, iż stosunek członkostwa BB Trade Estonia OÜ faktycznie nie powstał, gdyż ww. Uchwała Zarządu ZBP nie została wykonana, tzn. nigdy nie została ustalona składka członkowska oraz forma i tryb jej uiszczenia. 

Jak wynika z naszej najlepszej wiedzy oraz na podstawie analizy dokumentów finansowych - żadna składka członkowska z BB Trade Estonia OÜ nigdy nie wpłynęła na konto należące do ZBP, a warunkiem koniecznym do powstania stosunku członkostwa w Komitecie Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP jest ustalenie wysokości składki członkowskiej oraz jej uiszczenie.

[pytanie o maile P.(...) do Zondy]

Wniosek o status członka wspierającego Komitetu Cyberbezpieczeństwa złożył Pan (...), ówczesny Dyrektor Zespołu Bezpieczeństwa ZBP. Upoważniony dalej do prowadzenia rozmów wykroczył poza mandat określony przez Zarząd, co było jednym z powodów utraty zaufania Zarządu ZBP i rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie zwolnienia dyscyplinarnego w czerwcu 2024.

[Pytania o szkolenia i współpracę]

Pragniemy wyjaśnić, że Komitet Cyberbezpieczeństwa Banków ZBP współpracuje i wymienia się wiedzą z wieloma podmiotami rynku finansowego, które nie zawsze są członkami ZBP. Szczególnie dotyczy to obszarów wymagających specjalistycznej wiedzy, które jednocześnie wykraczają poza zakres zagadnień związanych z bieżącą działalnością banków. W tym celu organizujemy również wiele szkoleń, warsztatów oraz webinarów, do których często zapraszani są zewnętrzni eksperci posiadający wiedzę i doświadczenie z takich obszarów, także z Policji, prokuratur i organów ścigania.

W związku z powyższym, potwierdzamy, że przedstawiciel Zonda Global wziął udział w XII edycji Konferencji dotyczącej współpracy sektora bankowego z organami ścigania w zakresie zapobiegania, ujawniania oraz zwalczania przestępczości związanej z funkcjonowaniem banków, organizowanej w Wyższą Szkołę Policji w Szczytnie 14-16 września 2022 r., w trakcie której (...) wygłosił wystąpienie na temat: "Oszustwa inwestycyjne z perspektywy kryptowalut".

Środowisko bankowe współpracuje z wieloma instytucjami w obszarze prewencji oszustw, w tym oszustw powiązanych z inwestowaniem w kryptoaktywa. Eksperci rynku usług kryptoaktywów posiadali doświadczenia, które mogły tworzyć mechanizmy ochrony klientów banków i instytucji pożyczkowych. Ofiary manipulacji mogły zaciągać kredyty lub pożyczki, które mogły być upłynniane przez sprawców na rynku kryptoaktywów. Bankowcy potrzebowali mieć świadomość takich zagrożeń. Klienci sektora finansowego są regularnie celem ataków oszustów, a schematy oszustw wykorzystują funkcjonowanie banków i usług rynku kryptoaktywów.

Dla środowiska bankowego ważna była wiedza o procesach realizowanych przez serwisy internetowe dokonujące obrotu kryptowalutami. Kluczowe było uzyskanie informacji jak realizowane są procesy antyfraudowe, jakie techniczne narzędzia wykorzystuje giełda (np. wykrywanie sesji inicjowanej z wykorzystaniem zdalnego pulpitu), na jakich zasadach nawiązywane są relacje z nowymi klientami giełd, w tym weryfikacja tożsamości oraz źródła pochodzenia środków, czyli jak giełda jako serwis internetowy realizuje procesy KYC, AML oraz jak chroni swoich klientów przed oszustwami.

Bankowcy chcą wiedzieć jakie mechanizmy stosują giełdy, aby osoby nieuprawnione nie mogły uzyskać dostępu do środków wpłaconych na giełdy przez ich klientów, np. jak giełdy weryfikują, czy wypłata środków następuje na rachunek bankowy, z którego pochodziły środki.

Spółka BB Trade Estonia OÜ, z siedzibą w Tallinie przedstawiała siebie jako podmiot prowadzący serwis internetowy – zondacrypto.com (umownie zwany giełdą kryptowalut), zrzeszający użytkowników chcących dokonać zakupu lub sprzedaży kryptowalut. Spółka w 2024 r nie była wpisana na listę ostrzeżeń publicznych, a od 2020 r działała na podstawie odpowiednich zezwoleń (licencji estońskiego organu nadzoru na świadczenie usług związanych z walutami wirtualnymi ważnej na terytorium całej EU). Na tamtą chwilę nie było przesłanek wskazujących na niezgodne z prawem działanie tego podmiotu. Zapewne dlatego z wiedzy ekspertów BB Trade o prewencji oszustw, w tym oszustw powiązanych z inwestowaniem w kryptoaktywa korzystała również Policja i Prokuratura.

[pytanie o udział przedstawicieli Zondy w konferencji uzgodnieniowej MF ws. projektu o kryptoaktywach]

Grupy robocze, czy komitety funkcjonujące w ramach ZBP, często korzystają ze wsparcia ekspertów zewnętrznych, najczęściej kancelarii prawnych, mogących także jako eksperci zewnętrzni uczestniczyć w spotkaniach z organami administracji publicznej, gdy tematyka spotkania wymaga specjalistycznej wiedzy. Tak było dla przykładu w przypadku konferencji uzgodnieniowej, która odbywała się w Ministerstwie Finansów w dniach 8-9 kwietnia 2024 r. w sprawie projektu ustawy o kryptoaktywach. W tej konferencji uczestniczył pracownik ZBP oraz przedstawiciele trzech kancelarii prawnych. W składzie ZBP nie było pracowników serwisu zondacrypto.com

W odniesieniu do zakresu uwag zgłoszonych przez ZBP w załączeniu przesyłam zestawienie uwag ZBP kierowanych do MF w ramach publicznych konsultacji projektu ustawy o kryptoaktywach – nr z wykazu UC2. Do zestawu uwag dołączona została dodatkowa kolumna ze wskazaniem uwag innych podmiotów analogicznych z uwagami ZBP zgłoszonymi w ramach konsultacji – zgodnie z zestawieniem zgłoszonych uwag dostępnych na stronie RCL (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12382311/katalog/13040399).

Powyższe potwierdza, że uwagi ZBP były zbieżne z uwagami innych podmiotów uczestniczących w procesie legislacyjnym, w tym także z uwagami organów administracji publicznej. Fakt podobieństwa uwag zgłaszanych przez różne podmioty jest naturalnym elementem procesu konsultacji publicznych.

[Dalsze działania]

Związek Banków Polskich konsekwentnie stoi na stanowisku, że świadczenie usług związanych z kryptowalutami powinno podlegać szczególnym regulacjom, mającym na celu zapewnienie zarówno równowagi konkurowania, jak też bezpieczeństwa osób powierzających swoje środki giełdom kryptowalut. Wyrazem tego są stanowiska kierowane przez ZBP do projektu ustawy o rynku kryptowalut, m.in. pismo z dnia 31 lipca 2025 r. do przewodniczącego sejmowej Komisji Finansów Publicznych Janusza Cichonia, w którym podkreślono, że sektor bankowy w pełni rozumie intencję regulatora i potrzebę wprowadzenia odpowiednich ram regulujących ten obszar, mających na celu przede wszystkim wsparcie innowacji, uczciwej konkurencji, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony posiadaczy detalicznych i integralności rynku kryptoaktywów. W obliczu pojawiających się w przestrzeni publicznej sygnałów o możliwości zawetowania tej ustawy przez Prezydenta, w dniu 12 listopada 2025 r. zwróciliśmy się z apelem do Prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie ustawy o rynku kryptoaktywów. W korespondencji ZBP zwracał uwagę, że "jak najszybsze wejście w życie krajowych przepisów regulujących rynek kryptoaktywów (…) leży w interesie nie tylko sektora bankowego i krajowego rynku finansowego (…), ale w szczególności leży w interesie wszystkich polskich obywateli padających ofiarą oszukańczych inwestycji, których przedmiotem są kryptoaktywa."