Problemy samorządów ze spadkami. Wysokie długi spadkodawcy rujnują budżet gminy

Obecnie Kodeks cywilny nie pozwala gminie nie przyjąć spadku, po który nikt się nie zgłosił. Samorządy są tzw. spadkobiercami przymusowymi, co oznacza, że przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli natomiast jest on obciążony długami, to gmina - jako spadkobiorca - odpowiada całym swoim majątkiem - informuje Portalsamorzadowy.pl.

"To sytuacja ze wszech miar niekorzystna. Oznacza bowiem, że gmina, stosując się do art. 1031 § 2 K.c., w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, jako przymusowy spadkobierca, ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku" - piszą w interpelacji poselskiej posłowie Paulina Hennig-Kloska, Mirosław Suchoń oraz Tomasz Zimoch, cytowani przez portal.

Autorzy interpelacji skierowanej do ministra sprawiedliwości zauważają, że często dochodzi do sytuacji, w której zobowiązania gminy (związane z przyjęciem spadku) wobec wierzycieli są znacznie większe niż wartość samego spadku.

Wskazują tutaj przykład: nieruchomości obciążone hipoteką, która znacznie przewyższa wartość samej nieruchomości. "W takiej sytuacji każdy wierzyciel ujęty w spisie inwentarza może dochodzić od gminy należności, niezależnie od kolejności zaspokajania wierzycieli przewidzianej w art. 1025 K.p.c." - piszą posłowie.

Taka nieruchomość tworzy również kolejne problemy samorządom - choćby związane z jej utrzymaniem. Koszty spadają na gminę, która może się ich pozbywać na drodze przetargów. Samej nieruchomości natomiast pozbędzie się w momencie, gdy ureguluje prawa z nią związane, czy też spłaci jej hipotekę.

Czytaj też: Duże zmiany w prawie spadkowym. Mniej osób będzie dziedziczyć

Jeżeli natomiast gmina odziedziczy zadłużoną masę spadkową, to wierzyciele często sięgają po pieniądze zgromadzone przez samorząd na jego koncie bankowym. W takiej sytuacji gmina nie ma możliwości uchylenia się od spłaty - pisze Portalsamorzadowy.pl.

Parlamentarzyści w interpelacji zwracają uwagę, że z takiego rozwiązania chętnie korzystają m.in. banki. Jeżeli spadkodawca nie zdąży przed śmiercią spłacić długu, a ten trafi finalnie na konto gminy, bank odmawia przyjęcia na poczet długu nieruchomości po zmarłym.

Sprawdź: Problematyczne spadki i darowizny z zagranicy. Podatek trzeba zapłacić dwa razy

"Domaga się za to od gminy spłaty zadłużenia po nim. Od samorządu łatwo spłatę wyegzekwować i jest to mniej kłopotliwe niż sprzedaż nieruchomości z obciążoną hipoteką. W takiej sytuacji gmina pozbawiona jest jakichkolwiek instrumentów prawnych, które pozwoliłyby chronić jej dobrostan" - czytamy w interpelacji.