Propaganda sukcesu? Polska naprawdę ma się czym chwalić [OPINIA]

Nawet gdyby w polskiej gospodarce doszło do stagnacji, czyli aktywność ekonomiczna z kwartału na kwartał w ogóle by się nie zmieniała, w porównaniu do 2025 r. i tak zwiększyłaby się o około 1,4 proc. To tzw. efekt przeniesienia, czyli konsekwencja bardzo udanej końcówki minionego roku, gdy w ciągu kwartału produkt krajowy brutto Polski zwiększył się (po oczyszczeniu z wpływu czynników sezonowych) o 1 proc.

Tak się składa, że wzrost PKB o 1,4 proc. to aktualna prognoza Komisji Europejskiej oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego na ten rok dla całej Unii Europejskiej. W Polsce, wedle wszelkiego prawdopodobieństwa, wzrost będzie w rzeczywistości bliższy 4 proc., po 3,6 proc. w 2025 r. To właśnie będzie "przyspieszenie turbo", o którym w środę mówił na GPW szef rządu.

Na lepszy wynik nie zanosi się w żadnym innym kraju UE, może z wyjątkiem Malty. Ale o witalności naszej gospodarki więcej mówi właśnie to, że nawet w skrajnie pesymistycznym, stagnacyjnym scenariuszu Polska nie zostanie w tyle.

Tę witalność widać zresztą nie od dziś. Od 2019 r., ostatniego roku przed pandemią Covid-19, PKB w Polsce zwiększył się realnie (czyli niezależnie od wzrostu cen) o 18 proc. Bardziej niż w jakiejkolwiek dużej gospodarce Europy. Lepszym wynikiem pochwalić mogą się jedynie Irlandia, Malta, Cypr i Chorwacja. W pierwszych trzech, ze względu na rejestrowane tam zyski zagranicznych firm, PKB nie jest jednak wiarygodną miarą aktywności w gospodarce, a ostatnie trzy mocno skorzystały na boomie w turystyce po pandemii.

Polska należy też, jak pisaliśmy niedawno w money.pl, do wąskiej grupy gospodarek, których seria wstrząsów z ostatnich kilku lat nie wytrąciła ze ścieżki rozwoju, której można było oczekiwać przed ich wystąpieniem.

Pesymiści powiedzą, że wskaźniki makroekonomiczne nie oddają dobrze sytuacji finansowej Polaków. Jest w tym ziarno prawdy. Takie dane siłą rzeczy pokazują uśredniony obraz, który zamazuje różnice między indywidualnymi gospodarstwami domowymi i przedsiębiorstwami. To jednak nie oznacza, że wskaźniki makroekonomiczne zakłamują rzeczywistość. Wzrost realnego PKB odzwierciedla faktyczną poprawę sytuacji materialnej większości Polaków.

Świadectwem tej poprawy są też nastroje społeczne. W money.pl opisywaliśmy niedawno wyniki badań CBOS, które sugerują, że Polacy nigdy wcześniej nie czuli się tak zamożni jak dziś.

W środę, gdy Donald Tusk zaczynał przemówienie na GPW, GUS poinformował, że tzw. bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK), który odzwierciedla oceny i oczekiwania gospodarstw domowych dotyczące ich sytuacji finansowej oraz stanu gospodarki, wzrósł w lutym do -9,1 pkt. (może wynieść od -100 do +100 pkt. Jeśli rośnie np. z -10 na -9, to sygnał poprawy nastrojów, nawet jeśli wartość nadal jest ujemna – red.). Nieco wyżej był ostatnio we wrześniu 2025 r. (-8,3), ale chwilowo. Biorąc pod uwagę średnią z trzech miesięcy, ten barometr nastrojów konsumentów jest dziś najwyżej od marca 2020 r.

Przykładem mogą być dane z rynku pracy, o których często w money.pl piszemy. Do opinii publicznej trafiają doniesienia o tym, że rośnie stopa bezrobocia rejestrowanego, ale już nie to, że jest ona pokłosiem zmian w prawie, a nie faktycznego nasilenia się tego zjawiska. Szerokim echem odbiła się niedawno informacja, że liczba pracowników objętych planami zwolnień grupowych była w 2025 r. największa od globalnego kryzysu finansowego sprzed kilkunastu lat, ale już nie ta, że faktyczne zwolnienia miały trzykrotnie mniejszą skalę i w odniesieniu do liczby zatrudnionych dzisiaj w Polsce osób nie były szczególnie powszechne.

W pewnym momencie, na przełomie 2024 i 2025 r., temperatura politycznych sporów była tak wysoka, że nastroje społeczne oderwały się od gospodarczych realiów. Polacy byli nieustannie straszeni przez polityków i media związane z obozem PiS widmem kryzysu, który ściągnąć miał na Polskę nowy rząd.

Obiektywną ocenę sytuacji finansowej gospodarstwom domowym utrudniała też świeża wciąż pamięć o wysokiej inflacji, której wpływ na siłę nabywczą dochodów był powszechnie wyolbrzymiany. Dzisiaj, choć w szeroko rozumianej infosferze wciąż dominuje czarnowidztwo, nastroje społeczne odzyskały styczność z faktami.

Polska ma też, o czym mówił w środę Donald Tusk, bardzo dobrą prasę. Przekłada się to na wizerunek kraju w oczach inwestorów. – Polska emanuje siłą. Rozwija się najszybciej w Europie. Dzięki temu, że jest większa i bardziej zdywersyfikowana niż inne gospodarki Europy Środkowo-Wschodniej, wydaje się też bardziej odporna na globalne zawirowania niż np. Czechy, Słowacja czy Węgry – tłumaczyli w rozmowie z money.pl analitycy agencji ratingowej Fitch, pytani o to, dlaczego inwestorów zagranicznych nie wystraszył bezprecedensowy wzrost długu publicznego Polski.

Ten wzrost zadłużenia – szybszy niż w jakimkolwiek innym kraju UE – to wątek, którego w środowym wystąpieniu premiera zabrakło, co bez wątpienia wytknie mu opozycja. Politycy z obozu PiS od ponad dwóch lat grzmią, że jeśli gospodarka jeszcze rośnie, to tylko wyłącznie dzięki rozrzutności rządu. Jakby zapomnieli o tym, że wzrost wydatków publicznych, który dziś skutkuje wysokim deficytem budżetowym, zaprogramowali w dużej mierze sami.

W istocie ekspansywna polityka fiskalna jest pokłosiem wspomnianej już polaryzacji i tego, że żadna z liczących się sił politycznych nie jest gotowa podjąć niepopularnych społecznie decyzji o cięciu niektórych wydatków lub podwyższeniu podatków.

Diagnoza, że wzrost gospodarczy w Polsce jest dziś napędzany puchnącym zadłużeniem, nie jest jednak chybiona. Jednym z przejawów tego zjawiska jest to, że kredyt udzielany instytucjom sektora publicznego odpowiada dzisiaj za ponad połowę wzrostu podaży pieniądza (dla dociekliwych: pieniądz jest kreowany w wyniku akcji kredytowej). W przeszłości zdarzało się to wyłącznie w sytuacjach kryzysowych. Dzisiaj więc tak szybki wzrost zobowiązań rządu może niepokoić.

Jak jednak pisaliśmy niedawno w money.pl, wzrost długu publicznego w pewnym stopniu kompensuje słaby popyt na kredyt w sektorze prywatnym. Gospodarka będzie mogła rozwijać się szybko nawet w warunkach bardziej restrykcyjnej polityki fiskalnej, jeśli większą skłonność do wydatków finansowanych kredytem zaczną wykazywać gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa. To jednak wymaga… dalszej poprawy nastrojów.

To prowadzi nas do "propagandy sukcesu", którą łatwo dostrzec w wystąpieniu Donalda Tuska. W takich wypowiedziach, jak ta, że "Polska staje się najlepszym miejscem do życia", czuć przesadę. Z drugiej strony, pesymistyczny przekaz dominujący w mediach społecznościowych rząd musi jakoś kontrować. Jeśli opozycja nieustannie karmi Polaków strachem – przed imigrantami, polityką klimatyczną UE, umową handlową z Mercosurem, wprowadzeniem euro czy ostatnio kredytem z programu SAFE, który ma jakoby podkopać naszą niezależność – ktoś musi wziąć na siebie rolę terapeuty.

To element "ekonomii narracyjnej", o której pisał w głośnej książce Robert Shiller, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii z 2013 r. Nastroje uczestników życia gospodarczego nie tylko odzwierciedlają koniunkturę, ale też ją kształtują.

Autorem opinii jest Grzegorz Siemionczyk, główny analityk money.pl