Sam screen nie wystarczy. Jak wywalczyć pieniądze z Zondacrypto?

Kilka dni temu Prokuratura Regionalna w Katowicach wszczęła śledztwo w sprawie giełdy kryptowalut Zondacrypto. Postępowanie dotyczy "wprowadzenia w błąd wielu osób co do możliwości dokonania zakupu oraz przechowywania walut typu fiat oraz kryptowalut i doprowadzenia w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem". Śledczy informują, że liczba poszkodowanych to obecnie kilkaset osób, a suma szkód przekracza już 350 mln złotych.

O czym powinni w tej chwili pamiętać klienci Zondacrypto? - Przede wszystkim: nie panikować i to nie jest tylko bon mot - mówi money.pl mecenas Jan Ziomek, ekspert w zakresie FinTech. - Nieuprawniona panika może wywołać efekt samospełniającej się przepowiedni: masowe żądania wypłat, run na platformę i w efekcie przyspieszone załamanie podmiotu, który być może mógłby jeszcze wyjść z trudnej sytuacji. To byłoby działanie wprost przeciwko interesom samych klientów - podkreśla adwokat.

Osoby, które czują się poszkodowane, nie powinny jednak czekać z założonymi rękami. W pierwszej kolejności prawnik radzi zabezpieczyć komplet dokumentacji, który może być przydatny przy dochodzeniu naszych roszczeń. Chodzi o potwierdzenia sald, historię transakcji czy całą korespondencję z platformą (e-maile, wiadomości z aplikacji, potwierdzenia przelewów etc.).

Co konkretnie zrobić? Wejść na konto w Zondacrypto i zrobić zrzuty ekranu wszystkiego: salda, historii transakcji, otwartych pozycji. Następnie należy sprawdzić, czy platforma umożliwia eksport historii transakcji do pliku (najczęściej CSV lub PDF) i jeśli tak, to trzeba go natychmiast pobrać - mówi mec. Ziomek. 

- To samo z korespondencją: e-maile od platformy, potwierdzenia rejestracji, wiadomości z obsługi klienta warto zapisać lub przesłać na drugi adres e-mail. Równolegle można wejść do swojego banku i pobrać potwierdzenia wszystkich przelewów/zasileń, które były kierowane na konta Zondacrypto, najlepiej w formacie PDF - dodaje ekspert.

Jak podkreśla, dla bezpieczeństwa warto takie dowody zapisać w dwóch lokalizacjach jednocześnie: na swoim komputerze, ale też w dodatkowym miejscu, na przykład na pendrive'ie lub w chmurze. - Chodzi o to, żeby w razie awarii jednego urządzenia materiał nie przepadł, a z nim, w czarnym scenariuszu, nasze roszczenia - tłumaczy adwokat.

Mec. Jan Ziomek podkreśla, że reklamację dotyczącą usług Zondacrypto należy skierować bezpośrednio do spółki (BB Trade Estonia OÜ) - koniecznie na piśmie, z potwierdzeniem wysyłki. O nieprawidłowościach w dostępie do pieniędzy można też poinformować Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisję Nadzoru Finansowego. Warto też rozważyć zawiadomienie do prokuratury, jeśli mamy podstawy sądzić, że padliśmy ofiarą działań przestępczych.

Prawnik mówi też o tym, jakie są realne szanse na odzyskanie pieniędzy. Jak wyjaśnia, to zależy od kilku różnych czynników: przede wszystkim od tego, co zostało w masie majątkowej spółki. Jest też dodatkowa ścieżka, o której jako pierwszy napisał portal Bankier.pl. Chodzi o ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za brak odpowiedniej ustawy, która regulowałaby rynek kryptoaktywów.

Zdeterminowani klienci będą mogli dochodzić swoich roszczeń od Skarbu Państwa – zarówno polskiego, jak i estońskiego. Musimy jednak pamiętać, że znalezienie takich podstaw oraz udowodnienie tego przed sądami to odrębny temat, który wymaga starannego przygotowania i fachowej pomocy prawnej – zastrzega ekspert.

Nasz rozmówca przestrzega również przed korzystaniem z usług firm, które nie mają uprawnień kancelarii prawniczych i kuszą poszkodowanych klientów ofertą szybkiego i pewnego otrzymania należnych pieniędzy. Prawnik wyjaśnia, że możliwość odzyskania utraconych środków to bardzo indywidualna kwestia, uzależniona od wielkości straty, zebranej dokumentacji oraz od tego, jak pokierujemy naszą konkretną sprawą.

Zapytaliśmy też eksperta o potencjalną upadłość giełdy kryptowalut. Jak w takim scenariuszu może zmienić się sytuacja prawna klientów? - Samo ogłoszenie w przyszłości upadłości Zondacrypto zmieni sytuację procesową klientów i nie jest to zmiana korzystna pod względem tempa ani prostoty odzyskania środków - mówi Jan Ziomek.

- Z chwilą ogłoszenia upadłości klienci stają się wierzycielami masy upadłości. Dochodzenie roszczeń odbywa się wówczas wyłącznie w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez syndyka i nadzorowanym przez sąd (estoński, bo tam zarejestrowana jest spółka). Wymaga to zgłoszenia wierzytelności w odpowiednim terminie i w odpowiedniej formie, a uchybienie temu terminowi może skutkować utratą naszych praw. Czas ma tu znaczenie - podkreśla ekspert.

W przypadku upadłości podmiotu procedura odzyskania pieniędzy jest z reguły znacznie dłuższa. Wszystko zależy wówczas od tego, co de facto pozostało w masie upadłościowej. Trzeba też ustalić, w jakiej kolejności wierzyciele mogą się zgłaszać po zaspokojenie swoich żądań - klienci detaliczni są wtedy na ogół rzadko traktowani w uprzywilejowany sposób.

- Miejmy jednak na uwadze, że postępowanie upadłościowe to zazwyczaj wielomiesięczny proces, a zaspokojenie roszczeń będzie następowało w oparciu o majątek spółki, co w takim wypadku może zapewnić zaspokojenie roszczeń jedynie w niewielkiej części - dodaje mec. Ziomek.

Tomasz Setta, dziennikarz money.pl