Zapasy gazu w UE najniższe od lat. Będzie presja na ceny

Choć sam fakt zmiany wektora z poboru na zatłaczanie jest naturalnym zjawiskiem kalendarzowym, to punkt startowy tegorocznej kampanii letniej budzi rynkową uwagę. Z analizy przygotowanej przez Polską Agencję Prasową wynika, że obecne poziomy zmagazynowanego surowca są zauważalnie niższe niż historyczna norma z ostatnich pięciu lat. W ujęciu ogólnoeuropejskim luka ta wynosi kilkanaście punktów procentowych, co świadczy o tym, że ubiegłej zimy zapasy zostały wyeksploatowane znacznie mocniej niż zazwyczaj.

To wyraźna zmiana w porównaniu z wczesnozimowymi prognozami, choć z drugiej strony jeszcze w styczniu eksperci alarmowali, że Niemcy zmagają się z bardzo niskimi rezerwami gazu i istnieje realne ryzyko szybkiego opróżnienia infrastruktury u naszego zachodniego sąsiada.

Przypomnijmy, że przed rozpoczęciem sezonu grzewczego 2025/2026 sytuacja wyglądała bardzo stabilnie. W ubiegłorocznym okresie jesiennym Polska weszła w zimę z niemal pełnym wykorzystaniem pojemności czynnej swoich magazynów, a średnia dla całej Unii Europejskiej utrzymywała się na bezpiecznym poziomie około 80 proc. Sytuacja uległa jednak dynamicznej zmianie w kolejnych miesiącach, a na silniejszy drenaż rezerw złożyło się kilka czynników makroekonomicznych i pogodowych.

Wśród głównych powodów głębszego uszczuplenia zapasów analitycy wskazują między innymi chłodniejszą końcówkę zimy oraz ograniczenia w globalnej podaży skroplonego gazu ziemnego (LNG). Nie bez znaczenia pozostaje również powolne ożywienie przemysłowe na Starym Kontynencie, które w naturalny sposób podnosi bazowe zużycie błękitnego paliwa. W efekcie Polska notuje obecnie stany magazynowe o kilka punktów procentowych niższe od swojej pięcioletniej średniej, podczas gdy dla całej wspólnoty ten deficyt jest ponad trzykrotnie głębszy.

Geograficzne zróżnicowanie poziomu zapasów ukazuje potężne rozwarstwienie wewnątrz samej Unii Europejskiej, co będzie miało bezpośrednie przełożenie na handel giełdowy w nadchodzących miesiącach. Szczególną uwagę rynków przykuwają Niemcy, czyli największa europejska gospodarka dysponująca jednocześnie najbardziej pojemną infrastrukturą magazynową. Nasi zachodni sąsiedzi wchodzą w wiosnę z poziomem napełnienia rzędu 23 proc., co oznacza konieczność zakupienia na rynkach potężnych wolumenów surowca w okresie letnim.

Taka perspektywa może stanowić czynnik silnie stymulujący wzrost cen na europejskich giełdach, w tym na kluczowym holenderskim hubie TTF. Sytuację na kontynencie nieco równoważą państwa o wyższych rezerwach, takie jak Włochy czy Hiszpania, jednak to popyt największych graczy będzie dyktował warunki cenowe. Istotnym, choć obarczonym ryzykiem wojennym buforem bezpieczeństwa pozostają również potężne magazyny zlokalizowane w Ukrainie, z których zachodni traderzy mogą korzystać pod warunkiem opłacalności taryf przesyłowych.

Obecna sytuacja na Starym Kontynencie jest ściśle powiązana z szerszymi zawirowaniami geopolitycznymi, które w ostatnich miesiącach mocno dawały o sobie znać. Wystarczy przypomnieć, jak nerwowo zareagowały unijne instytucje na początku marca, gdy decyzje płynące z Kataru wymusiły zwołanie pilnego spotkania w Brukseli, właśnie w obawie o zachwianie globalnego łańcucha dostaw LNG. Rynek surowcowy reaguje niemal natychmiastowo na każdy impuls, co stawia unijnych importerów w trudnym położeniu negocjacyjnym.

Europejscy kupcy muszą liczyć się z podwójną presją. Z jednej strony odczuwają skutki nowych zjawisk na mapie handlowej – chociażby to, jak w obliczu celnych działań administracji USA wystrzeliły w Europie rachunki za paliwa kopalne. Z drugiej strony rośnie bezpośrednie zagrożenie ze strony dynamicznie rozwijających się gospodarek. Analitycy nie mają złudzeń, że głębsze problemy energetyczne w Azji zmuszą państwa unijne do morderczej konkurencji o każdą wolną dostawę błękitnego paliwa. W tym kontekście letnie zatłaczanie magazynów będzie wymagało potężnych nakładów finansowych.

Przed europejską energetyką stoi teraz jasny cel regulacyjny: napełnienie magazynów do poziomu co najmniej 90 proc. przed listopadem 2026 roku. Aby sprostać temu wyzwaniu przy obecnej bazie startowej, kraje unijne muszą zakontraktować i fizycznie zatłoczyć gaz odpowiadający około 60 proc. całkowitej pojemności kontynentu. Wymusi to na importerach nieustanną rywalizację z rynkami azjatyckimi o ładunki spotowe LNG. Każde ewentualne zakłócenie – od letnich fal upałów ograniczających produkcję z OZE, po przerwy konserwacyjne w norweskich gazociągach – będzie natychmiastowo przekładać się na podwyższoną zmienność i nerwowość na rynkach surowcowych.