Ta opinia zaboli von der Leyen. KE utajniła nazwiska. Chodzi o szczepionki
Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE Athanasios Rantos ocenił w czwartek, że Komisja Europejska nie zapewniła wystarczająco szerokiego publicznego dostępu do umów dotyczących zakupu szczepionek przeciwko COVID-19. Ostateczny wyrok w tej sprawie wyda TSUE.
Opinie rzeczników stanowią propozycje rozstrzygnięć dla sędziów TSUE, ale nie są wiążące.
Rantos w wydanej w czwartek opinii odniósł się do sporu o dostęp do umów zawartych przez Komisję Europejską z koncernami farmaceutycznymi w ramach mechanizmu wspólnych zakupów szczepionek przeciwko COVID-19 w latach 2020-2021. Umowy te opiewały łącznie na sumę 2,7 mld euro i dotyczyły ponad miliarda dawek szczepionek.
Spór o szczepionki COVID-19. Zbliża się kluczowy wyrok
Kiedy w 2021 r. posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz osoby prywatne wystąpili o dostęp do tych umów i niektórych związanych z nimi dokumentów, KE udzieliła im jedynie częściowego dostępu. Utajniła w szczególności nazwiska członków zespołu negocjacyjnego i niektóre postanowienia umowne dotyczące odszkodowań dla przedsiębiorstw. W ocenie KE pełne ujawnienie tych informacji naruszyłoby prywatność i integralność osób, których dotyczyły, a także interesy handlowe przedsiębiorstw.
Przełomowy wyrok TSUE? Posłanka odpowiedziała
Nieusatysfakcjonowani europosłowie zaskarżyli decyzję KE o utajnieniu informacji do Sądu UE, niższej instancji TSUE. W 2024 r. sąd ten orzekł, że KE nie zapewniła wystarczająco szerokiego publicznego dostępu do umów zakupu szczepionek przeciwko COVID-19. KE odwołała się do TSUE.
Rzecznik generalny zaproponował, by sędziowie w Luksemburgu oddalili odwołanie KE i utrzymali wyrok sądu niższej instancji.
W ocenie Rantosa Sąd UE słusznie orzekł, że przejrzystość procesu negocjowania umów dotyczących szczepionek przeciwko COVID-19 stanowi określony cel w interesie publicznym. Uznał, że samo ujawnienie zanonimizowanych wersji oświadczeń o braku konfliktu interesów nie pozwala na konkretne i rzeczywiste sprawdzenie bezstronności członków zespołu negocjacyjnego.
Rzecznik generalny nie zgodził się też z argumentem KE, że ujawnienie informacji o odszkodowaniach mogłoby naruszyć interesy handlowe firm.
Absolwentka Stosunków Międzynarodowych, Administracji i Prawa. Zawodowe doświadczenie zdobywała m.in. w Gazecie Wrocławskiej i Radiu Wrocław. Polowanie na informacje i polityków ma we krwi. Nie gubi się także w gąszczu prawniczych paragrafów. Od dziecka zajmowała ją polityka, zamiast bajek ciekawsze było dla niej zaprzysiężenie prezydenta. Najpierw skończyła Stosunki Międzynarodowe, ale było jej mało, więc dołożyła do tego Administrację i Prawo na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracowała w Gazecie Wrocławskiej i Radiu Wrocław. "Drogę jeszcze odnajdę, tymczasem z gubienia mam frajdę" - to jej dewiza na odkrywanie świata, dlatego najbardziej lubi atmosferę stacji benzynowych, dworców i lotnisk — żeby ciągle znajdować się w nowym a ciekawym miejscu. Jeść sushi pałeczkami nauczyła się dopiero w Japonii, więc to, jak się tańczy tango, zobaczy wkrótce w Argentynie. Ma pamięć do rozmów jak Truman Capote. Najbardziej lubi wracać do jego powieści "Z zimną krwią".
