finanse państwa (strona 2 z 4)

Sytuacja w finansach Polski jest napięta. Rząd na gwałt szuka oszczędności, a rynek uważnie przygląda się działaniom polityków znad Wisły. Co się takiego stało? - Pachnie rokiem 2008, kiedy na głowę zwalił nam się globalny kryzys finansowy. Sytuacja bez precedensu za tej władzy - mówi w rozmowie z money.pl wysoko postawiony urzędnik Ministerstwa Finansów. - To, że narasta świadomość powagi sytuacji, to dobrze - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Marek Belka, były premier, były szef NBP, europoseł. - Natomiast bardzo interesujące jest jedno zdanie z wypowiedzi tego anonimowego pracownika ministerstwa, porównującego tę sytuację do roku 2008 - dodał. Belka zwrócił uwagę, że porównałby tę sytuację z rokiem 2001, kiedy był i Polska była na granicy niewypłacalności. - Bezrobocie wzrosło do 20 proc. Dziś sytuacja niewyobrażalna. W 2008 r. dzięki polityce Jacka Rostowskiego przeszliśmy przez kryzys suchą stopą i byliśmy na świecie nazywani "zieloną wyspą". Polityka makroekonomiczna dołożyła się do tego, że stopa oszczędności jest w Polsce na katastrofalnym poziomie. Nie ma środków w kraju, by ten deficyt sfinansować i dlatego trzeba wychodzić na rynki międzynarodowe. Koszt pożyczek jest wysoki, ale przede wszystkim jest obarczony ryzykiem kursowym i w zależności od wahań koszt długu rośnie niebotycznie. Sytuacja jest niedobra - zaznaczył.

- Być może w tej sytuacji, w jakiej teraz jesteśmy, rząd nie będzie mógł przedłużyć tarczy antyinflacyjnej, zresztą w budżecie tego nie zakłada - powiedział w środę prezes Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys. Dopytywany, czy wyobraża sobie cięcia wydatków, takie jak 500 plus lub ewentualne zastosowanie kryterium dochodowego, szef PFR stwierdził, że "500 plus jest nienaruszalne".

- Gdybyśmy w Polsce mieli euro, to mielibyśmy dziś bardziej zdyscyplinowaną politykę monetarną i fiskalną i to byłoby na naszą korzyść, bo na skutek inflacji nasze wynagrodzenia by tak nie spadały i nasza siła nabywcza byłaby większa - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Paweł Wojciechowski, były minister finansów, szef Rady Gospodarczej Polska 2050. – Jeśli chodzi o zadłużenie Polski, to dopóki państwo ma możliwość zadłużania się i emisji obligacji, które skupuje NBP, to nie występuje zjawisko przekształcania się braku płynności w niewypłacalność. Nie ma ryzyka scenariusza greckiego. Jest ryzyko powtórzenia tego, co dzieje się w Turcji, czyli bardzo wysokiej inflacji w wyniku pompowania gotówki do obiegu poprzez wydatki budżetowe. Im więcej mamy tych wydatków, tym więcej tracą najbiedniejsi w wyniku inflacji. Im większa inflacja, tym także więcej państwa w gospodarce, a to nie jest dobre rozwiązanie.

Sejm w czwartek (15 września) przyjął dwie senackie poprawki do nowelizacji ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Pozwala ona na przekazanie 13,7 mld zł gminom z budżetu państwa. Te pieniądze mają m.in. zrekompensować ubytki w dochodach, a przede wszystkim pomóc w kryzysie energetycznym.

Z komentarza głównego ekonomisty Ministerstwa Finansów Łukasza Czernickiego wynika, że nadwyżka budżecie Polski po maju wyniosła ok. 12,1 mld zł. To więcej niż przed rokiem. Wzrosły m.in. dochody z podatku VAT. W minionym miesiącu wyniosły ok. 18,5 mld zł. Były o 25,8 proc. wyższe niż w maju 2021 r., czyli o ok. 3,8 mld zł.

Znane są szczegóły zmian, które Ministerstwo Finansów chce wprowadzić w tzw. regule wydatkowej, która określa zasady wyliczania dopuszczalnego limitu wydatków państwa. Jak informuje 300gospodarka, MF ma już gotowy projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Wszystko po to, by rząd nie musiał dokonywać cięć w budżecie.

Budżet państwa po kwietniu notuje nadwyżkę w wysokości 9,2 mld zł – poinformowała minister finansów Magdalena Rzeczkowska. To jednak nie oznacza automatycznie, że sytuacja finansowa państwa jest dobra.

Wiceminister finansów Sebastian Skuza powiedział, że polska rezerwa płynnych środków na rachunkach budżetowych to ponad 80 mld zł. Polityk dodał też, że resort finansów nie planuje sprzedaży bonów skarbowych. W najbliższym miesiącu planowane są dwa przetargi dotyczące obligacji.

Według corocznej Aktualizacji Programu Konwergencji w 2022 r. deficyt sektora gg wyniesie 4,3 proc. PKB, a w 2023 r. 3,7 proc. Natomiast dług sektora ma wynieść w 2023 r. 51,5 proc. PKB i spaść do 2025 r. do 49,7 proc.

Andrzej Duda podpisał ustawę budżetową na 2022 rok - poinformowała Kancelaria Prezydenta RP. Pod koniec stycznia Sejm odrzucił wszystkie poprawki senackie do budżetu, które zakładały m.in. przekazanie większych środków na NFZ (20 mld zł) czy na podwyżki dla pracowników służb mundurowych oraz nauczycieli.

Senat przyjął ustawę budżetową na 2022 rok z zaproponowanymi przez senatorów poprawkami. Izba wyższa parlamentu rekomenduje m.in. zwiększenie dotacji do NFZ o 20 mld zł. Teraz projekt wróci do Sejmu, gdzie rozstrzygną się losy poprawek.

Zadłużenie Polski wzrosło od początku pandemii o 356 miliardów złotych, do poziomu ponad 1,4 biliona złotych. W przyszłym roku ma być jeszcze wyższe i przekroczyć 1,5 biliona złotych. - Myślę, że jeszcze w przyszłym roku powinniśmy dalej utrzymywać ten deficyt, bo dopiero rok temu wyszliśmy z recesji i nie wiemy, czy nie wpadniemy w nią ponownie, nie daj Boże. Powinniśmy być zabezpieczeni - powiedział w "Money. To się liczy" Tadeusz Kościński, minister finansów. - Nie zgadzam się, że powinniśmy spłacać dług poprzez zwiększenie podatków. Najlepszy sposób to wzrost gospodarczy. Nie można na tę kwotę patrzeć empirycznie, a w oparciu o procent PKB. Nasza gospodarka rośnie, dług też rośnie, ale gospodarka rośnie szybciej. W tym roku będzie to około 57 proc. PKB, w przyszłym roku 55, a więc spada. Pamiętajmy też, że średni dług publiczny w Unii Europejskiej jest na poziomie powyżej 90 proc. - dodał

Koniunktura gospodarcza sprzyjała dotąd rządowi w walce z uszczelnianiem VAT. Jednak dobra passa rządu w tej dziedzinie to już przeszłość. Od tego roku luka VAT ponownie wzrośnie - dowiedział się Money.pl. Zdaniem ekonomistów rząd będzie miał coraz większy problem z dokręcaniem śruby podatkowej.

Rząd przyjął projekt budżetu na 2022 rok. Mimo wzrostu gospodarczego wpisał w nim wzrost długu publicznego. - O tym decyduje polityka. Zbliżają się wybory, będą w 2023 roku, a może już w przyszłym. Moim zdaniem nie budujemy buforu na prognozowane spowolnienie wzrostu gospodarczego. Czekają nas albo cięcia wydatków, albo wzrost podatków. Ja uważam, że podatki wzrosną i to o kilkadziesiąt miliardów złotych - powiedział w programie "Money. to się liczy" dr Sławomir Dudek, główny ekonomista FOR. - Gdyby rząd pokazał to, co Niemcy w swoim projekcie budżetu, czyli podstawowe agregaty fiskalne w średnim terminie, to ja bym powiedział, o ile wzrosną podatki, bo to by można było wyliczyć. Natomiast rząd pokazuje śladowe liczby, nie da się tego zinterpretować. Rząd oszukuje społeczeństwo, nie mówi prawdy. Bez pokazania scenariusza średnioterminowego nie da się mówić o finansach publicznych, bo budżet wciąż jest na sterydach. Jesteśmy napompowani, rząd ma trochę szczęścia przed tymi wyborami, a wszystko stanie się jasne po wyborach. 2023 i 2024 rok będą kluczowe, co się stanie z finansami publicznymi, ja czekam na tę odpowiedź - dodał.

Rada Ministrów przyjęła ostateczny projekt budżetu na 2022 rok. - Skala nieprzejrzystości rośnie w geometrycznym tempie. Zadłużenie poza kontrolą parlamentu rośnie trzy razy szybciej niż to, które jest pod kontrolą parlamentu. Zawsze były zakusy, by wykorzystywać nieprzejrzystość budżetu państwa. To jest pierwsze do zmiany. To jest termin, który pochodzi z PRL-u - rady państwa nie ma, a budżet państwa pozostał. I nic nie znaczy - powiedział w programie "Money. To się liczy" dr Sławomir Dudek, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju, niegdyś dyrektor departamentu analiz Ministerstwa Finansów. - Moim zdaniem skandaliczne jest to, że fundusz przeciwdziałania COVID-19 realizuje wszystko. Ja to nazywam rajem podatkowym premiera Morawieckiego. Finansowanie Polskiego Ładu też ma się odbywać w ramach tego funduszu. I ten fundusz, choć ma miliardy złotych wydatków, w ogóle nie jest włączony do tego budżetu. Sejm będzie głosował nad 30 mld zł deficytu, za to rząd będzie rozliczany, ale wydatków z funduszu covidowego tam nie będzie. Więc pojawia się pytanie, co pojawiło się w tym funduszu na 2022 rok. To jednoosobowy budżet premiera Morawieckiego, poza kontrolą parlamentu. Ten budżet jest nic nie warty, nic - podkreślił ekonomista dr Dudek w rozmowie z money.pl.

Przyjęty we wtorek budżet na 2022 rok jest pod dużym wpływem dochodów podatkowych w ostatnich miesiącach, które okazały się wyższe od planowanych. Eksperci ostrzegają jednak, że w tym i przyszłym roku budżet jest "na sterydach". Ponadto dług będący poza kontrolą parlamentu dynamicznie rośnie.

W budżecie państwa na koniec sierpnia 2021 roku odnotowano 43,4 mld zł nadwyżki, wynika z szacunkowych danych Ministerstwo Finansów. Trzeba jednak pamiętać, że wydatki na walkę ze skutkami pandemii znalazły się poza budżetem.

W przyszłym roku nawet 25 proc. całego długu ma znaleźć się poza kontrolą parlamentu. Choć rząd zapowiedział, że deficyt wyniesie 30 mld zł, to dziennikarze zwracają uwagę, że dużą część pakietów antykryzysowych związanych z pandemią wypchnięto poza budżet

Rząd przyjął projekt budżetu na 2022 rok. Prawda o finansach publicznych jest ukrywana? - Powinniśmy na ten temat bardzo gorąco dyskutować. Jestem przekonany, że sytuacja budżetowa w 2022 roku powinna być lepsza niż w tym roku z dwóch powodów: mamy ożywienie gospodarcze i przyspieszającą inflację. Natomiast jaki rzeczywiście jest stan finansów publicznych nie wiemy, budżet nam nic nie mówi. Sytuacja została zagmatwana - powiedział w programie "Newsroom" prof. Marek Belka, były minister finansów i prezes NBP. - To jest upadek polskiej polityki gospodarczej, co objawia się tym, że jest projekt budżetu i nie budzi żadnych emocji. Bo wiemy, że on nie odzwierciedla rzeczywistości - dodał.

- Nadwyżka budżetu wyniosła po lipcu 35,3 mld zł - poinformował w piątek minister finansów Tadeusz Kościński. Te dane potwierdzają wcześniejsze słowa premiera Mateusza Morawieckiego, który zapowiadał, że nadwyżka będzie wynosiła ponad 30 mld zł.

Nadwyżka budżetu po lipcu wyniosła ponad 30 mld zł - powiedział premier Mateusz Morawiecki. Dodał, że deficyt budżetu na koniec roku będzie dużo niższy niż zaplanowano w ustawie budżetowej. Ekonomiści ostrzegają jednak, że to bezużyteczny wskaźnik.

Polski Ład i Krajowy Plan Odbudowy będą miały istotny wpływ na kształt budżetu. W tej chwili obydwa projekty wciąż funkcjonują w sferze propozycji. Czy rząd przygotowując przyszłoroczny budżet, będzie mógł skorzystać z tych narzędzi?

PiS zapowiedział, że zagłosuje za przyjęciem sprawozdania z wykonania budżetu państwa za rok 2020 i udzieleniem rządowi absolutorium. Koalicja Obywatelska chce odrzucenia sprawozdania, wobec którego cała opozycja jest bardzo krytyczna.

Coraz wyższa inflacja w Polsce, co bezpośrednio wpływa na coraz większą drożyznę na sklepowych półkach. Stopy procentowe trzeba podnieść? - Po pierwsze chciałbym obalić mit dotyczący wynagrodzeń, bo prezes NBP powiedział, że te rosną. W budżetówce nie rosną, więc dwa miliony pracowników budżetówki realnie traci. Oczywiście średnie wynagrodzenia rosną, jednak od 2019 roku inflacja w Polsce mocno wzrosła, a zaczęło się od rozdawnictwa PiS. Wzrost wynagrodzeń w maju to porównywanie się do dołka z pandemii, ale patrząc od grudnia 2019 roku, wynagrodzenia wzrosły o około 8 procent, a inflacja od tego samego czasu wzrosła o 7 procent. Więc 90 proc. wzrostu wynagrodzeń zostało zżarte przez inflację - powiedział w programie "Money. To się liczy" dr Sławomir Dudek, główny ekonomista FOR. - Niestety, na inflacji zyskuje rząd i widać pewnego rodzaju zmowę. NBP zależy na tym, by przymykać oko, ale to powoduje ogromne zagrożenie, bo inflacja może się wymknąć spod kontroli. Już teraz najbiedniejsze gospodarstwa domowe tracą, bo realne stopy procentowe są ujemne, więc najbiedniejsi już stracili 5 mld zł, a na Polskim Ładzie mają zyskać 8 mld zł, proszę zobaczyć co to jest za rachunek, niewiele zyskują. Grozi nam kolejne Amber Gold, bo pieniądze znikają z banków, a mniej zaradni też uciekają przed inflacją, a mogą uciekać w produkty spekulacyjne, z szarej strefy. Wzrasta ryzyko niebezpiecznego inwestowania. NBP musi się tym zająć, bo zagrożenia płynące ze wzrostu inflacji są dużo groźniejsze niż te, wynikające z podniesienia stóp procentowych - dodał.

Zamknięte firmy to mniej wpływów podatkowych do kasy państwa. Lockdown odbije się na finansach publicznych? - Wykorzystam to pytanie, bo to kolejny dzień, gdy pisze do mnie znajomy i pyta jak to możliwe, że dwa dni temu złożył PIT i już ma na rachunku pieniądze z nadpłaty podatku. To pokazuje, że finanse publiczne są w nienajgorszym stanie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Tadeusz Kościński, minister finansów. - Przypominam, że kilka tygodniu temu Fitch podtrzymał rating Polski na poziomie A-, agencje ratingowe pozytywnie patrzą na to co się dzieje w polskiej gospodarce, w styczniu i lutym misja Banku Światowego też bardzo pozytywnie oceniła polską gospodarkę, Komisja Europejska w raporcie pokazuje Polskę jako jeden z najlepszych krajów. Wszystkie wskaźniki pokazują, że polska gospodarka działa względnie dobrze. Zadłużenie to jest dobry przykład, to nie było po to, by ratować finanse publiczne, ale by stworzyć poduszkę finansową, co możemy wykorzystać w tym roku - dodał.