Samorządy dostaną długie kredyty. Kraków będzie miał z czego budować metro?

Jest szansa, że polskie miasta i gminy będą mogły skorzystać z kredytów aż na 40-50 lat, by realizować szeroko zakrojone i drogie inwestycje. W BGK trwają prace nad wypracowaniem nowego modelu długoterminowego finansowania projektów infrastrukturalnych. Zainteresowany może być np. Kraków przymierzający się do budowy metra. Koszt takiej inwestycji został oszacowany na 13-15 mld zł.

KrakówNa wiele inwestycji w polskich miastach potrzeba grubych miliardów
Źródło zdjęć: © Agencja Wyborcza.pl | Jakub Wlodek
Grzegorz OsieckiTomasz Żółciak
Dźwięk został wygenerowany automatycznie i może zawierać błędy

– W BGK trwają prace nad wypracowaniem podejścia do długoterminowego, w horyzoncie 40-50 lat, finansowania infrastrukturalnych inwestycji samorządowych. Chodzi o duże projekty kapitałochłonne związane m.in. z zaopatrzeniem w ciepło, wodę czy dotyczące transportu publicznego – mówi money.pl szef Banku Gospodarstwa Krajowego Mirosław Czekaj.

Dziś BGK oferuje różne instrumenty dla samorządów, m.in. kredyty czy pożyczki, ale najdalej na kilkanaście lat, maksymalnie 25 lat – jak w przypadku instrumentów z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. A ze strony samych samorządów pojawiały się postulaty, że przydałyby się instrumenty o znacznie dłuższym okresie kredytowania, przeznaczone właśnie na duże inwestycje infrastrukturalne.

Chodzi o to, by ograniczyć koszty zwłaszcza w pierwszych latach inwestowania. Temu ma służyć także możliwość wprowadzenia karencji w spłacie takich zobowiązań w pierwszym okresie inwestowania. Nie wiemy jeszcze, jak wysokie będzie oprocentowanie, ale jak inne instrumenty BGK, tak i nowy zapewne będzie konkurencyjny wobec innych produktów na rynku. Bo BGK często zapewnia finansowanie tam, gdzie brakuje zainteresowania innych banków.

Metro w 10 miastach? Posłowie wprost, co o tym sądzą

"Czynnik ułatwiający skok cywilizacyjny"

Tego typu oferta może służyć do finansowania inwestycji przez samorządy z własnych pieniędzy, ale i do różnych montaży finansowych, np. jako pokrycie wkładu własnego przy finansowaniu inwestycji unijnych.

Samorządy są po pierwszym roku działania nowego systemu ich finansowania. Z jednej strony to system, który z punktu widzenia budżetu jest bardziej hojny niż poprzedni, ale z drugiej, niektórym samorządom brakuje specjalnych rządowych funduszy na inwestycje znanych z czasów PiS.

To powoduje, że na pewno znajdą się zainteresowani propozycją BGK.

Długoterminowe finansowanie pozwala zmniejszyć obciążenie dla samorządów i może być czynnikiem ułatwiającym skok cywilizacyjny, bo mówimy o inwestycjach kapitałochłonnych

– podkreśla Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole.

Choć zastrzega, że istotne będą szczegółowe warunki, w tym to, jak zostanie rozwiązane ryzyko stopy procentowej.

Drugie polskie miasto ma mieć metro. Szukają pieniędzy

Jednym z zainteresowanych może być Kraków, który szuka finansowania na budowę metra.

Miasto planuje, by krakowianie pojechali metrem za 10 lat z Nowej Huty do centrum, a następnie do os. Kliny i Opatkowic. Planowane jest wybudowanie dwóch linii o długości prawie 29 kilometrów z 29 stacjami. W zasięgu metra ma się znaleźć 40 proc. mieszkańców.

Planowane trasy metra w Krakowie
Planowane trasy metra w Krakowie © UM Kraków

Skąd Kraków planował wziąć pieniądze na metro? Jesienią ubiegłego roku wiceprezydent miasta Stanisław Mazur, pytany o koszty i sposób finansowania inwestycji, ocenił, że szacowany, realistyczny koszt takiej inwestycji to 13-15 mld zł. Ocenił, że skala i ważność przedsięwzięcia wymaga centralnego finansowania.

Wówczas sugerował, że w finansowaniu inwestycji przyjęty będzie model, który dominuje w Europie, bazujący na trzech źródłach:

  • budżetu miejskiego gminy Kraków (ok. 10-12 proc. wielkości inwestycji),
  • środków bezzwrotnych, głównie z funduszy europejskich (40-50 proc.),
  • środków prywatnych, które są wymagane przy tego typu przedsięwzięciach przez międzynarodowe inwestycje finansowe.

Czy miasto rozważyłoby sięgnięcie po nowy instrument od Banku Gospodarstwa Krajowego?

Kraków na pewno skorzysta z takich pieniędzy. Takie finansowanie może pomóc albo w budowie metra, albo trasy Pychowickiej (odcinek tzw. trzeciej obwodnicy miasta, która ma odciążyć śródmieście; wymaga wydrążenia tunelu – red.)

– słyszymy od rozmówcy związanego z władzami miasta.

W innych miastach też patrzą na plany BGK z zaciekawieniem.

– To pożyteczny pomysł i długoterminowe finansowanie dłużne jest potrzebne, choć trzeba pamiętać, że każde takie finansowanie to finansowanie z dochodów przyszłych pokoleń, czyli zmniejszamy ich zdolność do inwestowania. Kluczowe jest to, czy to co robimy spowoduje rozwój naszego regionu, albo zapobieganie jego degradacji – mówi nam Piotr Tomaszewski, skarbnik Bydgoszczy.

Dla samorządów na pewno będzie ważne, na ile oferta BGK będzie konkurencyjna. Prezes banku podkreśla, że wsparcie dla samorządów jest wpisane w strategię BGK.

– Bank Gospodarstwa Krajowego pozostanie głównym partnerem finansowym samorządów. Zakładany jest dwukrotny wzrost skali zaangażowania w spółkach komunalnych do 2030 roku (przynajmniej do 10 mld zł). Jednym z głównych celów w ramach filaru samorządowego nowej strategii będzie rozwój oferty finansowania zwrotnego celów społecznych oraz pozyskiwanie nowych instrumentów z perspektywy UE 2028-2034 – wskazuje Mirosław Czekaj.

Bank Gospodarstwa Krajowego to polski bank rozwoju, który realizuje strategiczne projekty infrastrukturalne, wspiera wydatki na obronność, innowacje czy przedsiębiorczość. W swojej strategii ma filar skierowany do samorządów o nazwie "Sprawne samorządy, aktywne i gospodarne społeczności lokalne i regionalne". Priorytetami są w nim: zdrowe społeczeństwo, rozwój regionalny i lokalny, odporność społeczna i lokalna oraz dostępne mieszkania.

Grzegorz Osiecki i Tomasz Żółciak, dziennikarze wp.pl i money.pl

Wybrane dla Ciebie
Singli nie stać na wynajem mieszkania. Eksperci: lepiej je kupić
Singli nie stać na wynajem mieszkania. Eksperci: lepiej je kupić
Zlikwidują zakład w Słupsku. Prawie 100 osób straci pracę
Zlikwidują zakład w Słupsku. Prawie 100 osób straci pracę
PIT-y za 2025 rok. Już można się rozliczać
PIT-y za 2025 rok. Już można się rozliczać
Kryzys finansowy? Zdecydowana większość Polaków nie ma żadnego planu
Kryzys finansowy? Zdecydowana większość Polaków nie ma żadnego planu
Chińscy giganci wspierają armię Pekinu? Znaleźli się na czarnej liście USA
Chińscy giganci wspierają armię Pekinu? Znaleźli się na czarnej liście USA
Potentaci z branży turystycznej wracają do współpracy. Koniec sporu o 20 mln zł
Potentaci z branży turystycznej wracają do współpracy. Koniec sporu o 20 mln zł
Ruszają rozliczenia PIT. Przez wysłanie "z automatu" możemy stracić
Ruszają rozliczenia PIT. Przez wysłanie "z automatu" możemy stracić
Więcej jawności w spółdzielniach. Jest projekt, uwag nie brakuje
Więcej jawności w spółdzielniach. Jest projekt, uwag nie brakuje
Oto najszybciej wyludniające się miasto w Polsce. W kraju też jest coraz gorzej
Oto najszybciej wyludniające się miasto w Polsce. W kraju też jest coraz gorzej
Polacy wycofują gotówkę z banków. Eksperci podali powody
Polacy wycofują gotówkę z banków. Eksperci podali powody
Pracowałeś przed 1999 r.? ZUS ma dla ciebie ważną wiadomość
Pracowałeś przed 1999 r.? ZUS ma dla ciebie ważną wiadomość
Ważne zmiany w KSeF. Jest komunikat Ministerstwa Finansów
Ważne zmiany w KSeF. Jest komunikat Ministerstwa Finansów