mtsl (strona 13 z 144)

Co mają zrobić osoby, które chciałyby zainwestować w mieszkanie w dobie galopujących cen. Wstrzymać się kilka kwartałów, przeczekać zwyżki? Czy kupić już teraz, bo później będzie tylko drożej? Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich, gość programu "Money. To się liczy", nie ma dobrych wiadomości. Jego zdaniem utrudnieniem jest powolny proces administracyjny, dzięki któremu wydawane są pozwolenia. Czas oczekiwania jest już - jego zdaniem - "katastrofalny". - W związku z tym nie mamy co liczyć na zwiększenie podaży w ofercie mieszkań, i ten czynnik raczej nie zaniknie w ciągu kilku kwartałów - mówił. Ekspert odniósł się również do kwestii wysokości zarobków deweloperów w sytuacji nieustająco rosnących cen nieruchomości. - Poziom marż nie wzrasta. To jest na poziomie ok. 20-30 proc. brutto. Od tego trzeba odjąć tzw. koszty ogólne, koszty utrzymania i działalności firmy.

Blockchain odpowiedzią na wyzwania pandemii COVID-19? - Te 2 miliony funtów zostały dobrze wykorzystane, w międzyczasie opracowaliśmy specjalną aplikację blockchainową, która umożliwia przeniesienie na blockchain całej niezbędnej dokumentacji dla podjęcia pracy w sektorze medycznym. To rozwiązanie będzie służyło także między innymi w branży budowlanej. Pracujemy też nad tym, by używać blockchain do obrotu wrażliwymi dokumentami, czyli znowu dokumenty używane w branży zdrowotnej, ale też w bankach czy firmach ubezpieczeniowych - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. - Blockchain to czwarta rewolucja w systemach informatycznych. Przechodzimy od systemów, które opierają się na scentralizowanej bazie danych, do systemów, które mają pełną decentralizację. To daje bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa, bo zhackowanie jest praktycznie niemożliw w normalnych warunkach. Po drugie, to kwestia kontroli własnych informacji, bo w systemie rozproszonych baz danych to ja jestem właścicielem na przykład mojej dokumentacji medycznej. Ona nie jest umieszczona na serwerze firmy ubezpieczeniowej czy NFZ, tylko jest umieszczona na moim urządzeniu i to ja o niej decyduje - dodał.

Lex TVN w Senacie, stacja uzyskała holenderską koncesję, ale problemu to nie rozwiązuje. Co na to przedsiębiorcy? - Koncesja holenderska tylko częściowo rozwiązuje problem nieprzedłużanej od 18 miesięcy koncesji, więc wiemy, że TVN24 nie zamilknie i nadal będzie nadawać. Natomiast problem Grupy TVN, problem trzech kanałów naziemnych, dostępnych za pomocą anteny, on zostaje - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. - Dla mnie jest to zamach na prawa własności, jest to próba wywłaszczenia legalnego właściciela stacji TVN. Zmuszenie do sprzedaży pod przymusem to inna nazwa wywłaszczenia, pod przymusem sprzedaje się znacznie taniej, poniżej ceny rynkowej. To działanie w stylu putinowskiej Rosji, która właścicieli mediów spoza kraju wywłaszczała w podobny sposób około 10 lat temu. To jest wreszcie zamach na wolne media, które są drugim płucem w ekosystemie wolnego rynku. Należy się przed tym chronić, bo dziś to jest TVN, jutro będzie to money.pl - dodał.

Lex TVN to uderzenie w stosunki polsko-amerykańskie? Biznes na tym ucierpi? - Nie wiem, czy będą zrywane inne kontrakty, natomiast na pewno będzie osłabiało apetyt kapitału amerykańskiego, aby w Polsce inwestować. Discovery jest w tej chwili w trakcie łączenia się z Time Warner, wartość rynkowa połączonego koncernu to jest jak połowa polskiego PKB. To proszę sobie wyobrazić, co może oznaczać ten konflikt dla relacji polsko-amerykańskich - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. - Jeżeli dodamy, że perłą w koronie Time Warner jest obecnie stacji CNN, to można sobie tylko dopowiedzieć, jakie będzie echo faktycznego wywłaszczenia, jeśli ta ustawa weszłaby w życie. Najgorsza rzecz jaką można sobie wyobrazić. Dla obywateli, bo będziemy pozbawieni pluralizmu i swobody wyboru, ale też dla całości stosunków gospodarczych. Jeszcze jedno, Stany Zjednoczone to nie tylko amerykańskie koncerny, które inwestują w Polsce, ale to również największy i najsilniejszy rynek kapitałowy świata. I każdy zarządzający funduszem inwestycyjnym będzie musiał na swojej mapie odznaczyć czerwony punkt o nazwie Polska i ryzyko przed wywłaszczeniem. To się przełoży na mniejszą liczbę inwestycji, bądź też oczekiwanie wyższych zwrotów z inwestycji. Tak, jak inwestuje się w krajach, które są uznane za niebezpieczne - dodał.

Trwa bój o przejęcie schedy w rządzie po Jarosławie Gowinie. - On był obliczalny i był dobrym partnerem. POtrafił wsłuchiwać się w nasz głos. Na tyle, ile mógł, służył jako kanał komunikacyjny między środowiskami biznesowymi a rządem. Trudno powiedzieć, jak ułoży się współpraca z jego następcą. My wyrażamy wolę współpracę z każdym. Trudno powiedzieć, dokąd nas ta współpraca zaprowadzi, bo mamy do czynienia z niestabilną większością w Sejmie, a raczej ze stabilną mniejszością - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. Był też pytany, czy Polski Ład może upaść już na etapie legislacji. - Nie mam kryształowej kuli, trudno wyrokować, ale jest to bardziej prawdopodobna opcja, niż była jeszcze dwa czy trzy tygodnie temu - odpowiedział.

- Polska Rada Biznesu, podobnie jak Rada Przedsiębiorczości, opowiada się przeciwko rozwiązaniom proponowanym w Polskim Ładzie. Te propozycje uderzają w najbardziej przedsiębiorczą część polskiego społeczeństwa. Nie tylko w przedsiębiorców i biznes, ale także w wysoko wykwalifikowanych specjalistów oraz prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. - Rząd proponuje redystrybucję od tych, którzy są najbardziej przedsiębiorczy, do tych, którzy są poza rynkiem pracy, czyli to przesunięcie pieniędzy na rzecz emerytów, rencistów i osób nieczynnych zawodowo. To jest totalny błąd. Jeśli mówimy na temat podatków, to trudno nie zgodzić się z tym, że jest tu miejsce na poważną dyskusję o ewentualnej reformie. Ale taka dyskusja, patrząc na cywilizowane kraje Europy Zachodniej, to jest coś na najbliższe 18 miesięcy. Tego nie da się zadekretować w ciągu dwóch miesięcy, nie znając nawet pełnych założeń - dodał.

Dziś w programie tematem kondycja polskiego biznesu przed czwartą falą i konsekwencje lex TVN. Gościem będzie Wojciech Kostrzewa, prezes Polskiej Rady Biznesu. Zapraszamy od 9.15.

GUS podał, że średnia płaca w firmach wzrosła w lipcu o 8,7 proc. rok do roku. - To pokazuje sytuację na rynku pracy. Polska jest krajem, który w UE ma jedną z najniższych stóp bezrobocia. Zakładam, że dynamika wzrostu wynagrodzeń zacznie trochę hamować, natomiast na pewno pokazuje to siłę polskiej gospodarki - mówił w programie "Money. To się liczy" Łukasz Czernicki, główny ekonomista Ministerstwa Finansów. Z drugiej jednak strony mamy wysoką, pięcioprocentową inflację. Jak długo będzie jeszcze trwał wzrost cen? - Inflacja na pewno zaskoczyła wielu analityków. Ona z jednej strony wynika z tego, jaka jest natura ożywienia popandemicznego: mamy do czynienia z odłożonym popytem, z problemami w łańcuchach dostaw. Jednak mamy też czynniki strukturalne, które mogą z nami pozostać trochę dłużej, jak np. rosnące ceny usług. Zakładamy, że inflacja będzie podwyższona w tym i przyszłym roku. Od 2023 roku powinna maleć - dodał.

- Wszyscy ekonomiści wiedzą, że budżet państwa i mierniki z nim związane nie mają żadnego znaczenia dla oceny finansów państwa jako całości - mówił w rozmowie z money.pl dr Sławomir Dudek. Do budżetu państwa nie wlicza się bowiem wydatków z funduszy centralnych, jak np. państwowych funduszy celowych, agencji, fundacji czy instytutów. Co na to Łukasz Czernicki, główny ekonomista Ministerstwa Finansów? - Często podkreśla się, że statystyki zadłużenia według metodyki unijnej i według metodyki krajowej rozeszły się. To wynika przede wszystkim z tego, że większość tych środków, które przekazujemy na ratowanie przedsiębiorstw i miejsc pracy, zostało przekazane przez BGK albo PFR. To środki, które wchodzą w sektor finansów publicznych w rozumieniu unijnym, ale nie według metodyki krajowej - mówił w programie "Money. To się liczy" Czernicki. - Dlatego zarzut, że w ten sposób obchodzimy krajowe reguły fiskalne, nie dostrzega tego, że bez takiego ruchu wsparcie, które płynie do firm, byłoby znacznie skromniejsze. Uważam, że przy takiej sytuacji makroekonomicznej jest to zarzut bezpodstawny - przekonywał.

Mamy 30 mld zł nadwyżki budżetowej po lipcu - ogłosił Mateusz Morawiecki. Jak dodał, na koniec roku przekształci się ona w deficyt, ale dużo niższy niż zapisane w ustawie budżetowej 82 miliardy zł. - Ta nadwyżka i wpływy podatkowe, które są bardzo dobre, są związane z silnym odbiciem gospodarczym, silniejszym od tego, co prognozowaliśmy jeszcze kilka miesięcy temu - komentował w programie "Money. To się liczy" Łukasz Czernicki, główny ekonomista Ministerstwa Finansów. - Niebawem przedstawimy nasze nowe prognozy makroekonomiczne, które będą podstawą ustawy budżetowej na kolejny rok. Mogę już powiedzieć, że te prognozy są lepsze, prognozujemy zdecydowanie wyższy wzrost gospodarczy, dużo bliżej granicy pięciu procent na ten rok i na przyszły - dodał.

Dziś w programie pytamy o gospodarkę i stan budżetu państwa. Gościem będzie Łukasz Czernicki, główny ekonomista Ministerstwa Finansów. Zapraszamy od 9.15.

Gościem programu "Money. To się liczy" był Piotr Walczak z Kancelarii Walczak Wasielewska Adwokaci. Został zapytany o przepisy regulujące pracę zdalną, a także odpowiedzialność za dodatkowe koszty, jakie taka praca generuje po stronie pracownika. - Kolejny raz widzimy przykład, gdy ustawodawca jest spóźniony - mówił. Jak dodał, dopiero w ciągu ostatnich kilku dni pojawiły się zapowiedzi regulacji. W przepisach jest co prawda instytucja telepracy, nie jest jednak tym samym, co praca zdalna. Zdaniem mecenasa odgórne wytyczne są potrzebne. A co z kosztami, jakie ponosi pracownik? Wyższe ceny za prąd, dodatkowe inwestycje w dostosowanie mieszkania? Skoro przepisów na tę chwilę nie ma, adwokat radzi zwyczajnie rozmówić się polubownie z pracodawcą. - Zawsze uważam, że wszelki kompromis na linii pracodawca- pracownik jest lepszy niż odgórne uregulowania. Społeczeństwo mamy coraz bardziej dojrzale na gruncie prawnym - mówił.

Gościem programu "Money. To się liczy" był adwokat Piotr Walczak z Kancelarii Walczak Wasielewska Adwokaci. Omawiał problem braku przepisów, które krępują ręce pracodawcom, jeśli chodzi o skłanianie swoich pracowników do szczepień. Podkreślił, że formalnie rzecz biorąc, pracodawca nie może nic oprócz delikatnej rozmowy zachęcającej. Adwokat zwrócił uwagę, że na pracodawcy ciążą określone obowiązki, jak zapewnienie bezpieczeństwa pracowników i klientów, które w tym przypadku mogą znaleźć zastosowanie. - Przykładowo mamy zakład kosmetyczny, gdzie pracuje 3-4 pracowników. I jeden z nich nie chce się zaszczepić, a ma nieustanny kontakt z osobami trzecimi. W tym momencie trzeba wziąć pod rozwagę, czy pracownik nie traci pewnej kompetencji w danym zawodzie. Co prawda nie jest to w żaden sposób uregulowane, ale gdyby doszło do sytuacji spornej, sądy mogą życzliwiej spoglądać na takiego pracodawcę i w tym kontekście nie możemy powiedzieć, że pracodawca jest całkowicie bezradny - mówił mecenas.

Gościem programu "Money. To się liczy" był mecenas Piotr Walczak z Kancelarii Walczak Wasielewska Adwokaci. Komentował sprawę szczepień i narastających obaw biznesu przed spodziewaną IV falą pandemii Covid-19. Przyznał, że szczepienia są najważniejszym i najskuteczniejszym środkiem walki z koronawirusem. Jednak niekoniecznie w ujęciu prawnym. - Nie można zmusić pracownika, szczepienia mają charakter dobrowolny. Pracodawca, poza silą perswazji, jest całkowicie bezradny i nie ma jakiegokolwiek instrumentu prawnego, żeby do szczepienia przymusić - mówił Piotr Walczak. Jak dodał, pracodawca nie może też w oparciu o fakt niezaszczepienia odmówić powrotu pracownika do pracy, tym bardziej nie może stosować jakichkolwiek środków dyscyplinujących.

Gościem programu "Money. To się liczy" był Tadeusz Chmielewski, prezes Rohlig Suus Logistics. Zwrócił uwagę, jak bardzo firmy logistyczne na wielu rynkach są zdesperowane. Potrzebni są nowi kierowcy, niestety tych brakuje. - Taki kierowca, który jeździ za granicą, może zarobić od10 tys. zł netto, zależnie od uwarunkowań - mówił. Jak dodał, mimo tego firmom brak ludzi. Przywołał przykład Wielkiej Brytanii, gdzie dokerzy prosili wojsko o pomoc, gdyż nie było komu odwozić kontenerów. Co robią w tej sytuacji firmy? - Ściągamy pracowników ze Wschodu i Środkowej Azji, ale to też ludzie, którzy nie zawsze wzbudzają sto procent zaufania, często wymagają wielu wdrożeń i przygotowań. Potem się okazuje, że za chwilę muszą wyjechać, inwestowanie w szkolenie tych ludzi jest dość karkołomne - mówił.

Gościem programu "Money. To się liczy" był Tadeusz Chmielewski, prezes Rohlig Suus Logistics. Opowiadał o problemach, jakie w czasie pandemii ma branża logistyczna. Zwiększenie skali zamówień to jeden z problemów. Kolejnym jest wciąż rozładowywanie kolejek po utknięciu kontenerowca Ever Given w Kanale Sueskim przed kilkoma miesiącami. Dużą część kontenerów roluje się z jednego załadunku na drugi, często kontenery oczekują w porcie kilka dni do kilku tygodni, by uzyskać swoje miejsce na statku - mówił. Dodał, że nawet w Chinach brak ludzi do pracy, co dodatkowo komplikuje sytuację.

Dziś w programie pytamy o kondycję branży transportowej i zmiany, jakie w tej dziedzinie spowodowała pandemia. Gościem będzie Tadeusz Chmielewski, prezes Rohlig Suus Logistics. W drygiej części o prawach pracownika i pracodawcy w związku ze szczepieniem na COVID mówi Piotr Walczak, adwokat Kancelarii Walczak Wasielewska Adwokaci. Zapraszamy od 9.15.

Gościem programu "Money. To się liczy" był Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich. Ekspert tłumaczy, że Polska nie realizuje żadnego planu ani strategii, a działania rządu wokół problemu mieszkaniowego skupiają się na doraźnych zmianach przepisów i "łataniu dziur". Jego zdaniem Polski Ład tej sytuacji nie zmieni. Podał za przykład gwarancję wkładu własnego. - Wsparcie dla rodzin wielodzietnych. Jeśli rzeczywiście byłoby tak, że rodziny mogłyby liczyć na zabezpieczenie wkładu własnego przez państwo, to bardzo potrzebne rozwiązanie. Ale już tyle zapowiedzi było, począwszy od Mieszkania Plus, ze chcielibyśmy zobaczyć ustawę, na razie zapowiedzi są mgliste - mówił. Dodał, że ważniejszym problemem na tę chwilę jest paraliż procedur i to jedyny sposób na zahamowanie cen mieszkań. - Odblokowanie procedur i wsparcie inwestorów w zwiększeniu podaży mieszkań, tylko to uspokoi ceny - powiedział.

Galopujące ceny mieszkań wprowadzają zamęt wśród klientów, którzy chcieliby kupić własne mieszkanie. Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich w rozmowie z "Money. To się liczy" przekonuje, że ceny, choć są istotnym czynnikiem, należy traktować drugorzędnie. - Jeśli kupujemy mieszkanie dla siebie do mieszkania, to cena ma wtórne znaczenie, przede wszystkim najważniejsza kwestia to rozkład, funkcjonalność i lokalizacja. W długoletnim procesie życia tego mieszkania wartość będzie raz wyższa raz niższa, jako trend jednak będzie rosła. Dodał, że odradza kupowanie byle czego, tylko dlatego, że rynek jest rozgrzany.

- Sytuacja, która nastąpiła i pogłębia się od kilku lat, to spadek liczby mieszkań w ofercie sprzedaży. Zmniejsza się podaż, a popyt wzrasta, ponieważ wielu obywateli kupujących mieszkania traktuje to jako lokatę kapitału - mówił w programie "Money. To się liczy" Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich, przewodniczący rady nadzorczej Dom Development, pytany o przyczyny ciągle rosnących cen mieszkań. Ekspert wyjaśniał też, dlaczego deweloperzy nie nadążają z inwestycjami za ogromnym popytem. - Coraz mniej jest dostępnych gruntów, na których można realizować budownictwo mieszkaniowe. To wynika z polityki rządu. Wiele gruntów, które kilka lat temu można było kupować i przekształcać, teraz jest wstrzymywanych, kiedyś na potrzeby programu "Mieszkanie plus", teraz nie wiem z jakiego powodu. Przedstawiciel deweloperów zaznaczył, że drugą istotną przyczyną drożejących nieruchomości są gwałtowne zmiany cen robocizny i materiałów budowlanych. - Rosną koszty budowy, koszty pracy. W tym roku znacznie wzrosły ceny stali i energii, a przez to całej reszty materiałów - przekonywał Grzegorz Kiełpsz.

Dziś w programie tematem rynek nieruchomości. Pytamy, jak w najbliższych miesiącach będą się zmieniać ceny i co na nie najbardziej wpłynie. Gościem będzie Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich, przewodniczący rady nadzorczej Dom Development. Zapraszamy od 9.15.

Biznes gotowy na zmiany, które przyniesie Polski Ład? - Wstępnie rozmawiamy, bo ciężko dyskutować o czym, co jeszcze nie istnieje. Jak to będzie ostatecznie wyglądało? Nie wiadomo. I nie ukrywam, że to jest największy kłopot. My kończymy już prace nad przyszłorocznym budżetem, a nie wiemy, jak będą wyglądały obciążenia dla pracowników i pracodawców. To, o czym się głównie mówi, to nowe obciążenia, które zostaną wprowadzone w Polskim Ładzie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Maciej Herman, dyrektor zarządzający Lotte Wedel. - Nie da się ukryć, że to są regulacje, które mają bardzo istotny wpływ na pracodawców i pracowników. Najważniejsze, żeby były dobrze przeprowadzone, żeby zostały przemyślane wszelkie konsekwencje. Bo później wszyscy będziemy mieli z tym problemy. Wprowadzanie samych obciążeń nie jest sposobem na pobudzenie gospodarki. Mi przede wszystkim brakuje w tym elementów pozytywnych, czyli wzmacniających pracodawców i zachęcających ich do rozwoju. Brakuje dyskusji na ten temat - dodał.

Nadchodzi czwarta fala pandemii koronawirusa. Jak na nią przygotowuje się biznes? - Robimy to, co prawo pozwala. Z jednej strony zachęcaliśmy pracowników do szczepień, zorganizowaliśmy szczepienia w zakładzie pracy. Poza tym, zapewne, bo nie jesteśmy w stanie tego sprawdzać, wielu pracowników zaszczepiło się jeszcze wcześniej. Wdrożyliśmy też odpowiednie procedury, zmiany, które wprowadzaliśmy na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy, czyli płyny do dezynfekcji, maseczki i tak dalej. To jesteśmy w stanie zrobić i to zrobiliśmy - powiedział w programie "Money. To się liczy" Maciej Herman, dyrektor zarządzający Lotte Wedel. Był też pytany o słuszność wprowadzania przepisów, które pozwolą na możliwość uzyskiwania informacji o szczepieniu pracowników. - Taka wiedza na pewno nikomu nie zaszkodzi. Inna sprawa to co się z tą wiedzą robi. W naszym przypadku, poza oczywiście fabryką, przeszliśmy na pracę zdalną, czy bardziej hybrydową. Pracownicy mogą pracować zarówno z biura, jak i z domu. Nie mamy jeszcze wewnętrznych regulacji, czy osoby niezaszczepione będą wysyłane na pracę zdalną w sposób dyrektywny. Będziemy o tym rozmawiać, wszystko zależy od procenta zaszczepionych, a myślę, że ten odsetek mamy bardzo wysoki, choć na pewno nie jest to 100 procent. W naszym przypadku raczej żadne drastyczne zmiany nie będą potrzebne - dodał.

- Na całym świecie, niestety, mamy do czynienia z ociepleniem klimatu. Jednak to rodzi pozytywny efekt dla producentów lodów, ten sektor rośnie od wielu lat. Zeszły rok był bardzo trudny, ze względu na pandemiczne ograniczenia. W tym roku, ponieważ lato jest całkiem normalne, kategoria lodowa rośnie. Przebiła 3 miliardy złotych obrotu, a jeszcze trzy lata temu było to 2,2 miliarda. Więc jest to wzrost o 10 proc. rocznie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Maciej Herman, dyrektor zarządzający Lotte Wedel. - Smakowo, przynajmniej w naszym przypadku, najbardziej popularne lody to słony karmel czy owoce egzotyczne, na przykład mango. Jako Polacy lubimy eksperymentować, lubimy nowe smaki. W tym roku te dwa smaki sprzedają się zdecydowanie najlepiej - dodał. Był też pytany o ceny. - Dobry lód ma wiele wymiarów, po pierwsze to jest smak, a po drugie - skład. Sam smak można uzyskać stosunkowo tanio, jeśli jednak ktoś chce mieć nie tylko smaczny, ale i zdrowy lód, to powinien za lód na patyku zapłacić co najmniej 5 złotych - odpowiedział.

Wysoka inflacja w Polsce napędza wzrost cen. Jak radzi z nią sobie przemysł? - Nas też dotykają wzrosty kosztów surowców, czyli wzrosty kosztów funkcjonowania. Jest to duże wyzwanie, chociażby w kontekście przyszłego roku. Jest dużo niewiadomych, zakładamy jednak wzrost kosztów funkcjonowania rok do roku, co odbije się na cenach produktów. Tak, jak dzieje się to w innych branżach - powiedział w programie "Money. To się liczy" Maciej Herman, dyrektor zarządzający Lotte Wedel. - Cierpimy przez wzrost cen surowców, energii i transportu. Do Polski ściągamy kakao, jest wiele czynników związanych z pandemią i nie tylko. Ceny surowców rosną na całym świecie, dużo czyta się o branży budowlanej, ale to nie tylko jej dotyczy. Najwięksi producenci kakao na świecie zawiązali kartel i wprowadzili 15-procentową opłatę, by tym, którzy uprawiają kakao, żyło się lepiej. To dobre i zrozumiałe, ale też bezpośrednio odbiło się na cenach produktów z kakao. Drugi element wynika z popytu na całym świecie. Pandemia w wielu krajach zelżała, konsumpcja wzrosła, to też w naturalny sposób podbija ceny. Jeśli chodzi o najbliższą przyszłość, to już widzimy wzrost cen. Nie widać, by to się miało zmienić. Mamy kilka scenariuszy na stole, większość z nich obejmuje podwyżkę cen. Nie chcę nikogo straszyć, ale jeden z moich kluczowych konkurentów podniósł ceny o 20 proc. Nie sądzę, byśmy musieli decydować się na taki ruch, ale podwyżka cen od kilku do nawet 10 procent jest realna - dodał.