pogoda (strona 2 z 21)

Niemcy szykują się na uderzenie potężnego niżu i ulewne deszcze. Meteorolodzy ostrzegają, że może dojść do powodzi na niespotykaną od lat skalę. Najbardziej zagrożone są południe i wschód kraju, w tym najbogatszy land - Bawaria. To może oznaczać ogromne straty dla rolnictwa i gospodarki.

W związku z nadchodzącym orkanem Isha, prawie całe terytorium Wielkiej Brytanii i Irlandii jest objęte ostrzeżeniami meteorologicznymi. Silne wiatry spowodowały w wielu miejscach paraliż transportu lotniczego, morskiego i kolejowego.

Susze, powodzie, gwałtowne zmiany pogody, na to wszystko ma wpływ zjawisko nazywane El Nino. To, co dzieje się na Oceanie Spokojnym, ma również wpływ na to, jaką pogodę mamy w Polsce.

Nad dużą częścią Europy wieją potężne wiatry. W Niemczech doprowadziły one do poważnych problemów na kolei i nie tylko. Orkan Zoltan był też przyczyną licznych podtopień i powalonych drzew. W Holandii przez wiatr trzeba było odwoływać samoloty, a kobieta przygnieciona przez drzewo straciła życie.

Około 1,2 mln gospodarstw domowych zostało pozbawionych prądu we Francji po przejściu sztormu Ciaran, któremu towarzyszyły porywy wiatru przekraczające 170 km/h – poinformował w czwartek dostawca energii Enedis. W Wielkiej Brytanii i Holandii sztorm wywołał chaos w transporcie.

Potężne ulewy, burze i porywiste wiatry nawiedziły północne Włochy. Ich efektem są: lokalne podtopienia, szkody czy zamknięte drogi. Paraliż pogodowy dotknął regiony: Lombardia, Toskania, Wenecja Euganejska. Gwałtowna burza przeszła w nocy z poniedziałku na wtorek nad Mediolanem i okolicami.

Tegoroczny wrzesień jest cały czas najcieplejszy od ponad 100 lat. Został niecały tydzień i patrząc na te prognozy, które mają być w kolejnych dniach, to nie ma szans, aby spadł z pudła - powiedział Grzegorz Walijewski, rzecznik IMGW.

Włochy walczą z falą upałów. Na Sycylii odnotowano aż 47 stopni Celsjusza, a na Sardynii 48,2 stopnie. W dwóch włoskich miastach: Bari w Apulii i Katanii na Sycylii obowiązuje w środę najwyższy stopień alarmu z powodu upałów, wprowadzony przez ministerstwo zdrowia.

Żagle, markizy, parasole, a nawet "folie życia" pojawiają się w oknach i na balkonach w całej Polsce. Sposobów na ochłodę przed coraz większym upałem szukamy we własnych mieszkaniach. - Czas na wprowadzenie systemowych rozwiązań - mówi w rozmowie z money.pl architekt Zbigniew Maćków.

Jak dotąd najgorętszy tegoroczny weekend w Polsce stał pod znakiem temperatur rzędu 35 stopni Celsjusza. Takie warunki są utrapieniem dla plantatorów papryki, którzy w rozmowie z RMF24.pl podkreślają, że nawet połowa upraw może zostać spisana na straty. - Warzyw będzie mniej - mówią.

- W 2023 roku nazwę wyżu na europejskich mapach meteorologicznych można kupić za 390, a niżu 260 euro - informuje rzecznik IMGW Grzegorz Walijewski. Skąd biorą się imiona układów barycznych? Ich "adopcję" prowadzi Vereins Berliner Wetterkarte e.V. (Towarzystwo Berlińskiej Mapy Pogody) we współpracy z wolnym uniwersytetem. Można ją przeprowadzić na stronie internetowej, gdzie znajduje się odpowiedni formularz. Tam też każdy użytkownik znajdzie informację o cenniku.

Chińczycy będą próbowali wpłynąć na warunki atmosferyczne chemicznie, by spowodować deszcz w całym regionie. Powód? Kraj doświadcza niespotykanej w historii suszy, a sytuacja z tygodnia na tydzień jest coraz gorsza, stąd desperackie ruchy władz. Eksperci przestrzegają, że tego rodzaju eksperyment może wymknąć się spod kontroli.

Ekstremalne zjawiska pogodowe takie jak susza i ulewne deszcze pustoszą uprawy bawełny. Sytuacja jest na tyle zła, że Indie, dotychczasowy lider produkcji, musi ją importować, by uzupełnić zapasy. Sytuacja nie jest lepsza u największych eksporterów surowca, czyli w Stanach Zjednoczonych i Brazylii. To przełoży się na globalne ceny.

Polacy zmagają się z upałami, to trudne warunki do pracy. Co pracownikom musi zapewnić pracodawca? - Jeśli mamy na myśli upały, panujące od kilkunastu dni w Polsce, to do obowiązków pracodawców należy zapewnienie komfortu pracy, a przede wszystkim uniknięcie zagrożeń udarowych i wypadkowych - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jakub Chojnicki, dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli PIP. - Należy tak zorganizować pracę, aby pracownik nie ulegał przegrzaniu organizmu. Tu do dyspozycji są rozwiązania techniczne, jak na przykład zamontowanie klimatyzacji. A tam, gdzie nie jest to możliwe, pracodawca musi zapewnić pracownikom napoje w nienormowanej ilości. Ma być ich tyle, by pracownicy nie odczuwali pragnienia - dodał. Był też pytany o pracodawców, którzy nie stosują się do tych przepisów. - Zgodnie z kodeksem pracy, taki pracodawca popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym. Jeśli pracownicy zmuszeni są do pracy w takich warunkach, to w pierwszej kolejności polecałbym rozmowę z pracodawcą, a jeśli to nie pomaga, to złożenie skargi do Państwowej Inspekcji Pracy. Świadomość prawna naszych rodaków na szczęście rośnie, więc takich skarg przybywa. My pouczamy pracodawcę o jego obowiązkach, a jeśli jest wyjątkowo krnąbrny to mamy możliwość ukarania go mandatem - dodał.

Błyskawiczne powodzie miejskie kosztują nas miliardy. Jesteśmy w stanie jakkolwiek im zapobiec? - Oczywiście, że jesteśmy. Powinniśmy wprowadzać rozwiązania z innych krajów, na przykład Niemiec czy Francji. Mamy spotkanie z ministrem Gróbarczykiem i samorządowcami, by wprowadzić zmiany prawne, bo nasze miasta nie są dostosowane do zmian klimatycznych. Kanalizacja jest niewydolna do odprowadzania tak dużych ilości wody, mamy coraz częściej do czynienia z podtopieniami. Uważamy, że miasta powinny się przygotować do tych błyskawicznych powodzi miejskich, poprzez retencjonowanie, łapanie tej wody - powiedział w programie "Money. To się liczy" Przemysław Daca, prezes PGW Wody Polskie. - Są takie miejsca, które te zmiany wdrażają, ale muszą zmiany być stymulowane prawem, bo nie potrafimy tej wody odpowiednio zagospodarować i te miasta są podtapiane. Na pewno będziemy pomagać i stymulować takie działania, ale będziemy też wymagać. Nie będziemy się zgadzać na to, by wody opadowe były za każdym razem spuszczane do rzeki - dodał.

Afrykańskie upały zapanowały w Polsce. Kiedy pracownik może odmówić pracy? - Co do zasady, zawsze możemy zgłosić przełożonemu potrzebę powstrzymania się od pracy, jeśli czujemy, że wykonywana praca może grozić nam lub osobom postronnym. Jest również około 50 różnych prac, które wymagają specjalnych właściwości psychofizycznych, to na przykład kierowcy pojazdów komunikacji miejskiej. Jeśli pracownik czuje, że może dojść do zasłabnięcia, ma prawo powstrzymać się od pracy, ale musi jednocześnie poinformować przełożonego o tym fakcie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jakub Chojnicki, dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli PIP. - W skrajnych przypadkach, gdy mamy do czynienia z temperaturą, która grozi udarem, pracownik zawsze ma prawo poinformować pracodawcę, że nie jest w stanie w takich warunkach wykonywać pracy. Niestety czasem dochodzi do sporu, jeśli pracodawca zwolni pracownika bez okresu wypowiedzenia, to oczywiście można zacząć od skargi do Państwowej Inspekcji Pracy. Natomiast w momentach, gdy dochodzi do sporu, taką sprawą będzie musiał zająć się sąd pracy. Z pracodawcą można rozmawiać o różnych organizacyjnych metodach ograniczania wpływu upałów na zdrowie pracowników. Prawo tego nie przewiduje, jednak są w naszym kraju odpowiedzialni pracodawcy, którzy sami z siebie skracają czas pracy - dodał.

Przez Polskę przeszły nawałnice, jednak przez zmiany klimatu do nagłych i gwałtownych wyładowań atmosferycznych musimy się przyzwyczaić. - Tej nocy większy problem mieliśmy z wichurami i wiatrem, który łamał drzewa niż nawalnymi deszczami. Natomiast z informacji, które posiadam, wynika, że takie wyładowania i ekstremalne warunki pogodowe utrzymają się co najmniej do końca weekendu - powiedział w programie "Money. To się liczy" Przemysław Daca, prezes PGW Wody Polskie. - Nie trudno zauważyć, że mamy coraz częściej do czynienia z ekstremalnymi warunkami pogodowymi, musimy się na to przygotować i zdać sobie sprawę, że lepiej już nie będzie, a te ekstremalne zjawiska będą się nasilać - dodał.

Letnia pogoda mocno testuje wytrzymałość Polaków. Czy w czasie upałów pracodawca powinien wtedy zorganizować podwładnemu pracującemu z domu wodę do picia? A może wiatrak albo klimatyzator? Przepisy nie są jednoznaczne i nawet wśród prawników nie ma w tej sprawie jednomyślności. A na nowe, jasne prawo trzeba będzie jeszcze poczekać.

Nawałnice i susze. To wszystko kosztuje coraz więcej pieniędzy. Szkody nawałnic liczone są w miliardach złotych. Rząd chce je zmniejszyć, zamierzając po raz kolejny wprowadzić "podatek od deszczu".

Zmiany klimatu dotykają Polskę, musimy przyzwyczaić się do suszy i gwałtownych zjawisk atmosferycznych. - Problem zagrożenia powodziowego i pogłębiającej się suszy jest permanentny. Bywają momenty, gdy pewien obszar dotykany jest suszą, a w tym samym czasie w innym regionie zmagamy się z powodziami. Powódź to gwałtowne zjawisko, a susza jest cyklem długotrwałym, który powoduje, że na niektórych obszarach zaczyna nam brakować wody - powiedział w programie "Money. To się liczy" Krzysztof Woś, zastępca prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą. - W gospodarce wodnej obiekty hydrotechniczne mają tę zaletę, że są wielofunkcyjne, budowa zbiorników retencyjnych sprawdza się zarówno przy powodziach, jak i suszach, bo jesteśmy w stanie tę wodę przytrzymać do czasu, gdy zaczyna jej brakować. Ale powiedzmy sobie szczerze, Polska jest krajem o stosunkowo niewielkich zasobach wodnych. Średnio na obywatela Polski mamy trzy razy mniej wody niż na obywatela Europy. Chciałbym, żeby świadomość społeczna w tym zakresie była większa. Mierzymy się w Polsce z tym, że w pewnych regionach zaczyna nam brakować wody. By łagodzić suszę najlepiej byłoby spowalniać proces odpływu wody. Przez Polskę przepływają 62 mld metrów sześciennych wody, nasze zdolności retencyjne to około 4 mld metrów sześciennych, to jest około 6 proc., a w Europie Zachodniej jest to kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt procent. Dlatego musimy zacząć stosować różnego rodzaju retencję - dodał.

Po tygodniach suszy przez Polskę przetoczyły się nawałnice, co spowodowało powodzie i podtopienia. Państwo jest w stanie skutecznie bronić się przed nagłymi zjawiskami atmosferycznymi? - Ogólnie rzecz ujmując, trzeba podzielić to na trzy fazy. Po pierwsze należy oddalić ludzi od powodzi, do tego służy infrastruktura, jak wały przeciwpowodziowe czy zbiorniki retencyjne. To zabiegi techniczne. Druga sprawa to oddalenie powodzi od ludzi, czyli działania planistyczne, mające na celu pokazać, które obszary są szczególnie narażone na wystąpienie powodzi - powiedział w programie "Money. To się liczy" Krzysztof Woś, zastępca prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą. - Gdy mamy do czynienia z nawalnymi opadami, to powódź może pojawić się w każdym miejscu. Natomiast tworzymy też mapy ryzyka powodziowego, one pokazują, jak będą kształtowały się poziomy wód w rzekach i miejsca, w których woda może się przelać. Trzeci element ochrony przeciwpowodziowej to odpowiednie zarządzanie powodzią, czyli sterowanie falą powodziową przy wykorzystaniu infrastruktury - dodał.

Pogodowa masakra na plantacjach warzyw, plony zniszczone przez grad i ulewy. Co z odszkodowaniami? - W ciągu dwudziestu minut przyszły bardzo obfite opady gradu, które zniszczyły plony rolników. Co najciekawsze, rolnicy nie mogli tych pól ubezpieczyć, agencje odmawiały polis. W całej Unii Europejskiej państwo dopłaca do takich polis 65 proc. Te policy są bardzo drogie, często kosztują od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy za hektar - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kołodziejczak, prezes AgroUnii. - Agencje ubezpieczeniowe boją się takich ubezpieczeń, specjalnie windują ceny. Jeżeli ktoś opłaci, to agencja zawsze wygrywa, nawet przy szkodzie. Albo robi się to, by rolnicy nie ubezpieczali pól bez dopłat z państwa. Ministerstwo odmówiło w tym roku dopłaty do ubezpieczeń. Wielu rolnikom odmówiono dopłat, bo zabrakło pieniędzy. Żądamy pieniędzy dla tych rolników i wypłaty odszkodowań - dodał.

Owoce i warzywa będą droższe niż przed rokiem? - Tegoroczna wiosna jest chłodna. Co prawda opadów nie brakuje i to jest optymistyczna informacja, ponieważ susza w ostatnich latach nękała polskie rolnictwo. Mimo że opady są wystarczające, to mamy problem z relatywni niskimi temperaturami. To ma wpływ na ceny - powiedział w programie "Money. To się liczy" Jakub Olipra, analityk Credit Agricole. - Wszystko zależy od warunków agrometeorologicznych w najbliższych tygodniach. Długoterminowe prognozy mówią o wyższych temperaturach, przy utrzymujących się opadach ta podaż wzrośnie. To będzie przesunięcie sezonu, mamy teraz relatywnie mniej warzyw czy owoców, ale wiele wskazuje, że kolejne tygodnie przyniosą większą podaż. W przyrodzie musi być równowaga, nie można wykluczyć, że tych produktów będzie więcej, a więc ceny będą niższe - dodał.

Zmiana czasu z zimowego na letni zbliża się wielkimi krokami. Większość Polaków nastawia się do niej sceptycznie. Podpowiadamy, czy przestawianie zegarków ma jeszcze jakikolwiek sens.

W miniony weekend oficjalnie rozpoczęła się wiosna, synoptycy na drugą część tygodnia przewidują kilkanaście stopni, a dni są coraz dłuższe. To moment, gdy wszyscy wyczekują zmiany czasu. A ta już niedługo. Kiedy należy przestawić zegarki?