czechy (strona 11 z 74)

Czeskie zapasy gazu wystarczą na dłużej. To dzięki wynajętemu w Holandii terminalowi LNG - przekazał czeski minister przemysłu Josef Sikela. Czesi zbiorniki z gazem mają wypełnione w ok. 77 proc., co pokryje zapotrzebowanie do stycznia 2023 r. Dzięki terminalowi błękitnego paliwa ma wystarczyć co najmniej do marca.

Premier Czech Petr Fiala zapowiedział szokowy wzrost cen energii. W wygłoszonym w środę wieczorem telewizyjnym orędziu do narodu zapewnił jednak obywateli o pomocy państwa. Rząd przeznaczył ponad 2,5 mld euro na pomoc dla firm i gospodarstw domowych. Jak mówił premier, Rosja chce uczynić kraje zachodniej Europy, w tym Czechy, słabymi i podatnymi na szantaż.

W czeskim odpowiedniku NBP od 1 lipca dojdzie do zmiany prezesa. Dotychczasowy szef banku centralnego żegna się z przytupem. W środę ogłosił mocniejszą od prognoz podwyżkę stóp procentowych. Główna stawka u naszych południowych sąsiadów sięgnęła 7 proc. Tym samym o 1 pkt proc. przebiła oprocentowanie w Polsce.

Polska gospodarka wysyła wyraźne sygnały spowolnienia, ale ciągle przemysł rośnie w dwucyfrowym tempie w skali roku. Na nasze statystyki z zazdrością mogą patrzeć Czesi, gdzie najnowsze dane pokazały wyraźny spadek produkcji przemysłowej. Dawno nie było takiej anomalii. Ekonomiści wskazują na kilka przyczyn. Jedną z nich jest różnica w wycenie złotego i korony.

Premier powiedział w piątek po polsko-czeskich konsultacjach międzyrządowych, że Polska postara się pomóc w realizacji ważnych dla Czech projektów, które mają na celu uniezależnienie się od Rosji. - Obaj zgodziliśmy się co do tego, że wszystkie te ataki, które przypisują inflację działaniom naszych rządów czy płynącym z wewnątrz, są politycznie motywowane i z gruntu błędne - powiedział Mateusz Morawiecki.

- Trzeba pamiętać o tym, że zasilenie polskiej gospodarki z tytułu pandemii było znacznie wyższe niż w Czechach. Dzisiaj to wspieranie gospodarstw domowych pieniędzmi z budżetu państwa jest większe, to wpływa na popyt. Wydaje się, że jesteśmy bardzo silnie narażeni na wzrost popytu konsumenckiego przez napływ uchodźców z Ukrainy. Do Czech nie przybyło tak dużo nowych konsumentów, jak do Polski. Poza tym widać bardzo wyraźnie, że Narodowemu Bankowi Polskiemu trudno będzie oddziaływać polityką pieniężną na inflację, bo rząd w taki, a nie inny sposób realizuje politykę budżetową - powiedziała w programie "Money. To się Liczy" Małgorzata Starczewska–Krzysztoszek, Wydział Nauk Ekonomicznych UW.

Czesi zaczęli szybciej podnosić stopy procentowe niż Narodowy Bank Polski, a inflacja nad Wełtawą i tak rośnie. Co gorsza, tamtejszy bank centralny spodziewa się wzrostu cen aż do 15 proc. oraz recesji pod koniec tego roku. Jest jednak jedna zasadnicza różnica między nami a naszymi południowymi sąsiadami. Inflacja ma wrócić do celu czeskiego banku już w przyszłym roku. Nad Wisłą możemy poczekać na to nawet jeszcze trzy lata.

Złoty jest słaby. W związku z tym przez lata kursy najważniejszych walut wyraźnie poszły w górę. Efektem są m.in. problemy frankowiczów. Zdaniem prezesa mBanku, rząd i NBP ponosi największą odpowiedzialność za kondycję złotego, który wypada znacznie gorzej niż np. czeska korona. Cezary Stypułkowski skrytykował władze m.in. za "przejadanie" coraz większej części dochodu narodowego.

Inflacja w Polsce jest bardzo wysoka, ale i tak gorzej mają Czesi. W rok średni poziom cen u naszych południowych sąsiadów wzrósł o 14,2 proc. Eksperci spodziewali się przyspieszenia podwyżek cen, ale faktyczna skala wzrostu okazała się trzykrotnie większa. Ekonomiści zwracają uwagę na szczególnie mocne wzrosty cen związanych z użytkowaniem mieszkania i żywnością.

Unia Europejska przymierza się do nałożenia embarga na rosyjską ropę naftową. Od surowców ze Wschodu jednak mocno są uzależnieni niektórzy członkowie: Węgry, Czechy i Słowacja. Według nieoficjalnych źródeł dlatego też w najnowszym projekcie szóstego pakietu sankcji znalazły się zapisy gwarantujące tym trzem państwom dłuższe okresy przejściowe.

Koszty czeskich i niemieckich producentów za sprawą galopujących cen rosną w rekordowym tempie. Miesięczne podwyżki są na poziomie 4-5 proc. W skali roku inflacja producencka u naszych zachodnich sąsiadów przekroczyła nawet 30 proc. To źle wróży Polsce. Trzeba się liczyć z tym, że drożyzna jeszcze przyspieszy. Pierwszy test już w czwartek.

Czesi od lipca przejmą prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Praga zapowiada, że do końca roku będzie chciała doprowadzić do całkowitego odcięcia się UE od rosyjskich surowców energetycznych. Na drodze do realizacji tego planu stanąć jednak mogą Węgrzy. Minister spraw zagranicznych tego kraju zapowiedział, że rząd nie poprze kolejnych sankcji na paliwa kopalne z Rosji.

Inflacja w Czechach się nie zatrzymuje. Wzrosła do prawie 13 proc. Takich podwyżek cen u naszych południowych sąsiadów w XXI wieku jeszcze nie było. Drożyzna daje się im we znaki głównie podczas zakupów spożywczych, tankowania czy opłacania rachunków. Najnowsze statystyki źle wróżą zbliżającej się publikacji raportu cenowego GUS.

Czesi idą za ciosem i w celu wyhamowania inflacji po raz siódmy z rzędu podnieśli stopy procentowe. Główna stawka wzrosła do 5 proc. i o 1,5 pkt proc. przewyższa oprocentowanie w Polsce. To się może zmienić już w połowie przyszłego tygodnia. W pierwszych dniach kwietnia NBP prawdopodobnie powtórzy ruch czeskiego odpowiednika.

Czeski bank centralny rozpoczął proces odbierania licencji Sberbankowi CZ, należącemu do największego rosyjskiego banku Sbierbank. Sberbank CZ poinformował w poniedziałek o zawieszeniu transakcji, także przy pomocy kart płatniczych i kredytowych, a jego oddziały zostały zamknięte.

Inflacja w Czechach wzrosła w styczniu do 9,9 proc., co znacznie przewyższyło prognozy analityków. Rzeczywistość boleśnie zweryfikowała także oczekiwania ekspertów na Słowacji, gdzie wzrost cen wyniósł 8,4 proc. Według głównego ekonomisty PKO BP Piotra Bujaka, takie dane "wspierają" scenariusz dwucyfrowej inflacji w najnowszych danych dla Polski.

W Polsce stopy procentowe zaczęły wzrastać później niż w Czechach i są na sporo niższym poziomie, ale zmierzają w tym samym kierunku. Jeśli NBP poszedłby w ślady CNB do końca, mogłoby się okazać, że po szokowym ruchu w górę, dość szybko nastąpiłyby spadki oprocentowania. Ekonomiści zwracają jednak uwagę, że na to nie pozwoli w Polsce wysoka inflacja, która u nas zostanie na dłużej.

Rzecznik rządu Czech potwierdził w piątek po południu, że do kancelarii TSUE wysłano żądanie wycofania skargi ws. kopalni Turów. Warunkiem wycofania skargi był przelew rekompensat za działanie Turowa. Chodzi tutaj o 45 mln euro. W czwartek wieczorem minister klimatu i środowiska przekazała, że Czesi otrzymali potwierdzenie przesłania przelewu.

Czescy bankierzy nie mają oporów przed podwyżkami oprocentowania. Znowu główna stawka wzrosła i wynosi już 4,5 proc. W Polsce w tej chwili jest o połowę mniejsza. Zdecydowane działanie naszych południowych sąsiadów ma powstrzymać szalejącą inflację. Warto jednak zauważyć, że w Czechach ceny rosną wyraźnie wolniej niż w naszym kraju.

Premierzy Polski i Czech podpisali w czwartek porozumienie ws. kopalni w Turowie. Spór zakończy się, gdy strona polska wypłaci Czechom 45 mln euro. Obóz władzy komentuje, że to ogromny sukces rządu. Były wiceminister infrastruktury za czasów Beaty Szydło i Mateusza Morawieckiego twierdzi np., że "klasa polityczna zdała ważny test". Z drugiej strony płyną głosy, że sprawę można było załatwić szybciej i lepiej (czyli taniej), ale PiS zawalił.

Mimo porozumienia w sprawie Turowa Komisja Europejska wciąż nalicza Polsce kary za niewstrzymanie wydobycia węgla. Polska konsekwentnie powtarza, że pieniędzy nie zapłaci, więc Unia chce sama je odebrać. Okazuje się, że jest z tym niemały kłopot, bo polski rząd w kwestii niepłacenia kar przeciera w Brukseli zupełnie nowe szlaki.

To moim zdaniem ogromny sukces. Udało nam się usunąć głaz, który obciążał relacje Polski i Czech - powiedział Petr Fiala, premier czeskiego rządu, na wspólnej konferencji prasowej z Mateuszem Morawieckim w Pradze. Jednym z elementów zawartej umowy jest 45 mln euro, które Czechom zapłaci strona polska. Przelew to warunek wycofania skargi do TSUE.

O miliard złotych wzrosła wartość państwowej spółki PGE po informacji, że Polska i Czechy prawdopodobnie dogadały się w sprawie kopalni Turów. Mocno w górę poszły też akcje innych energetycznych firm. Negocjacje obu stron od dłuższego czasu się przeciągały. Teraz już wiadomo, że jest oficjalne porozumienie.

Zespół negocjacyjny pod przewodnictwem minister środowiska Anny Moskwy uzgodnił z czeską stroną treść porozumienia ws. kopalni Turów; w środę wieczorem polski rząd w trybie obiegowym przyjął treść porozumienia - poinformowała PAP, powołując się na źródło zbliżone do sprawy. Kancelaria Premiera potwierdziła, że Mateusz Morawiecki udał się do Pragi na rozmowy z premierem Czech.

Petr Fiala skomentował negocjacje w sprawie kopalni Turów. Zdaniem czeskiego premiera negocjacje bezpośrednio z Mateuszem Morawieckim mogą doprowadzić do porozumienia w ciągu kilku tygodni. Zdaniem polityków zostało kilka sporych punkt ów. Jednym z nich jest odszkodowanie dla Czechów. Czeska strona domaga się odszkodowania za szkody wyrządzone przez kopalnię w wysokości 50 mln euro. Polska oferuje 40 mln.