kryzys (strona 8 z 224)

Najnowszy odczyt indeksu koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Banku Gospodarstwa Krajowego zwiastuje problemy. Biznes, który z kryzysem walczy na pierwszym froncie, notuje spadki zamówienia, zatrudnienia, sprzedaży. Najbardziej firmom daje się we znaki niestabilna sytuacja na rynkach, inflacja, ceny energii, koszty pracownicze. Przed nami kwartały spowolnienia — uważa analityk.

Drożyzna, wojna, zablokowane fundusze unijne - splot negatywnych czynników utrudnia pracę organizacji pozarządowych, które pomagają osobom najbardziej potrzebującym. A tych przybywa. Do niedawna każdą pozyskaną złotówkę Banki Żywności były w stanie zamienić na 8 kg pożywienia. Dziś taki wynik jest nie do pomyślenia. Banki się martwią się, że nie będą miały czym się dzielić.

PKB Rosji spadło w maju o 4,3 proc., a sam rosyjski przemysł załamał się. Jest to spowodowane uzależnieniem od zagranicznych technologii, których brakuje z powodu sankcji. Zdaniem Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) gospodarka Rosji wpada w recesję.

Ciepłownie potrzebują pilnie pieniędzy na modernizacje. Jednak nie ma skąd ich wziąć, gdyż wszystkie bieżące fundusze muszą przeznaczać na coraz droższe węgiel i gaz oraz uprawnienia do emisji CO2. Jeżeli sytuacja w najbliższych tygodniach się nie poprawi, to podwyżki rachunków mogą być kilkudziesięciokrotne.

Perspektywa całkowitego odcięcia Niemiec od rosyjskiego gazu pogrąży ten kraj w kryzysie, jakiego nie widzieli od dziesięcioleci. Świadome są już tego władze w Berlinie. Olaf Scholz w orędziu wideo opublikowanym w sobotę 9 lipca przestrzegał, że problemy związane z bezpieczeństwem energetycznym mogą potrwać "kolejne tygodnie, miesiące, a nawet lata".

Nouriel Roubini nazywany jest Dr Doom. Ekonomista przepowiedział kryzys gospodarczy z 2008 roku i znany jest z defetystycznych wizji dotyczących globalnej gospodarki. Niestety, jak pokazał rok 2008, Roubini i jego mroczne prognozy przyszłości niestety się sprawdzają. Tym razem ekonomista zapowiada nakładające się na siebie różne kryzysy, z jakimi będzie musiał zmierzyć się świat.

Pogarszają się nastroje Polaków. Wśród konsumentów w zdecydowanej większości są pesymiści. Ekonomiści zauważają, że straciliśmy ochotę na "ważne zakupy" i weszliśmy w tryb zaciskania pasa. Gorsze statystyki były tylko w środku pierwszej fali COVID-19 i na początku 2004 roku.

Szef Deutsche Banku i ekonomiści Citi szacują prawdopodobieństwo globalnej recesji na 50 proc. Wskazują na wiele problemów, w tym na nagły zwrot w polityce pieniężnej banków centralnych, które zaczęły zdecydowanie podnosić stopy procentowe. Ludzie biznesu radzą przygotować się na "huragan" gospodarczy.

Na świecie wyraźnie wzrosło zainteresowanie ryżem z Indii. W związku z ograniczonym dostępem do zbóż z Ukrainy kraje starają się zaopatrzyć w alternatywne zapasy. Eksperci obawiają się jednak, że władze Indii mogą ograniczyć eksport, tak jak stało się z pszenicą. To może grozić głodem milionów ludzi.

Musimy walczyć z inflacją, ponieważ w ostatecznym rozrachunku inflacja jest największą trucizną dla gospodarki - ostrzega prezes Deutsche Banku. Kosztem tej walki może być światowa recesja, ale nie tylko. Eksperci ostrzegają przed rozregulowaniem światowego systemu gospodarczego.

Prezesi czołowych polskich banków boją się scenariusza stagflacyjnego i szykują się na "wielki kryzys". Wskazują, że tak dużo wyzwań przed gospodarką i sektorem bankowym jeszcze nie było. Ostrzegają, że scenariusze są albo złe, albo bardzo złe i to oznacza dla klientów duże turbulencje. Bankowcy są przekonani, że wcześniej czy później ludzie i firmy nie będą w stanie dobrze spłacać kredytów.

Kryzys w Turcji się pogłębia. Inflacja przekracza 73 proc., a prezydent naciska na obniżki stóp procentowych, wbrew temu, co robi reszta świata. Efektem jest dalszy spadek wartości tureckiej waluty, która od początku roku osłabiła się o blisko 30 proc. Rekordy biją rentowności obligacji rządowych, a w konsekwencji w górę szybują wskaźniki opisujące ryzyko niewypłacalności kraju.

Przed światowymi bankami centralnymi trudne zadanie. Muszą walczyć z wysoką inflacją i jednocześnie nie zadusić gospodarki, co mogłoby się skończyć recesją. – O jakości polityki społeczno–gospodarczej świadczą dwa wskaźniki: inflacja i bezrobocie. Suma tych wskaźników to tzw. indeks nędzy. Im wyższy ten wskaźnik, tym gorzej – powiedziała w programie "Money. To się liczy" prof. Elżbieta Mączyńska, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Premier Mateusz Morawiecki ostrzega, że przed Polską jest bardzo trudny czas. - Nie można udawać, że wokół nas jest tylko różowo, bo to byłby nieprawdziwy obraz - przyznaje. Przekonuje również, że rząd walczy z inflacją w sposób bezpośredni, "między innymi przez umocnienie złotówki". - Euro było już po 4,7 zł, po 4,8 zł, zmierzało w kierunku 5 zł, ale odwróciliśmy ten trend - mówi. Problem w tym, że złoty był tak słaby, kiedy na rynku panował strach w pierwszych chwilach wojny, później rynek już ten lęk zdyskontował, a ekonomiści przewidują, że złoty nie odzyska siły przez jeszcze długi czas.

Rosja doświadcza właśnie 17-proc. inflacji, a i tak obniża stopy procentowe, wbrew temu, co robią banki centralne na całym świecie. W piątek Bank Rosji ściął główną stawkę z 11 do 9,5 proc. To czwarty tego typu ruch z rzędu. Zaraz po wybuchu wojny w Ukrainie oprocentowanie w Rosji sięgało 20 proc. W ten sposób Rosja chce zapobiec głębokiej recesji.

- Nie sądzę, żebyśmy jako cała gospodarka weszła w recesję. Rzeczywiście problemy z żywnością i surowcami energetycznymi są istotne, natomiast z punktu widzenia banku światowego bardziej zastanawiałabym się nad tym, jak pomóc gospodarkom, które na pewno zostaną dotknięte kryzysem - powiedziała w programie "Money. To się Liczy" Małgorzata Starczewska–Krzysztoszek, Wydział Nauk Ekonomicznych UW. - To są gospodarki, które netto są importerami żywności i surowców energetycznych i, na nieszczęście, są to najsłabsze gospodarki na świecie - dodała.

Kryzys zagląda w oczy światu. Zdaniem ekonomistów splot czterech głównych problemów świadczy, że już globalna gospodarka jest w tarapatach. Chinom grozi spowolnienie ze względu na politykę zero COVID, Rezerwa Federalna USA ryzykuje przekształcenie amerykańskiego boomu w krach. Z kolei Europejczyków przytłaczają rosnące koszty życia, a w biedniejszych krajach coraz poważniejsze staje się widmo głodu.

- Nawet jeżeli kraje Afryki Północnej znajdą inne źródło importu żywności, to on będzie droższy. To, co nas prawdopodobnie czeka w najbliższych kwartałach, to że te problemy z żywnością się pojawią - powiedział w programie "Money. To się Liczy" Andrzej Kubisiak, zastępca dyrektora PIE. - Takie sytuacje już miały miejsce, ich efektem była "wiosna ludów" w północnej Afryce, dyktatorzy byli obalani właśnie ze względu na głód. Widzieliśmy wtedy też pełne barki i statki, które próbowały dopływać do europejskich brzegów - dodał.

Chiński eksport w statystykach wypada najgorzej od początku pandemii. To kolejny sygnał nadciągającej recesji. Szczególnie w obliczu zamieszania z nową falą koronawirusa w tym kraju. Eksperci zwracają uwagę m.in. na słabnącego juana. Jeśli inflacja szybko nie odpuści, trudno będzie liczyć na tzw. miękkie lądowanie – przestrzega Michał Stajniak z XTB.

Amerykańska gospodarka się kurczy. Oznaki kryzysu płyną też z Chin. Znany inwestor alarmuje, że największa azjatycka gospodarka jest w tej chwili w najgorszym stanie od 30 lat. Wskazuje, że centrum finansowe w Szanghaju zostało "na wpół sparaliżowane" przez "drakońską" politykę zerowych stóp procentowych i politykę zero COVID-19.

Mimo zapewnień premiera o silnej gospodarce i sugestii prezesa NBP o cudzie gospodarczym i praktycznie nieistniejącym bezrobociu, sondaże nie pokazują optymizmu wśród obywateli. Większość Polaków negatywnie ocenia sytuację ekonomiczną w kraju. Co czwarty ankietowany mówi o głębokim kryzysie i problemach ze znalezieniem pracy.

Od tygodni ceny skupu jaj szybują ciągle w górę. Sieci handlowe zapewniają, że nie zamierzają podnosić cen w sklepach licząc, że sytuacja na rynku jest przejściowa. Producenci jaj mówią wprost, że są zmuszeni sprowadzać pasze sojowe z Ameryki Południowej i płacić za nie podwójnie. Rosną też ceny produkcji. Hodowcy drobiu coraz częściej zrywają umowy z sieciami, które nie chcą renegocjować cen. Ze zbyciem jaj i mięsa nie ma teraz żadnych problemów na świecie. Nie tylko z powodu wojny na Ukrainie.

Według badań Uniwersytetu Katolickiego Argentyny (UCA), 2022 r. zapowiada się w gospodarce tego kraju jeszcze gorzej niż ubiegły, zakończony się niemal 51- procentową inflacją. Według innych prognoz - w tym roku wzrost cen osiągnie nawet 60 proc. Jak mówią naukowcy, w ciągu ostatnich miesięcy 15 proc. klasy średniej nawet nie zdaje sobie sprawy, że już nią nie jest.

- Zawieszamy tymczasowo spłaty odsetek od obligacji. Rezerwy walutowe są nam potrzebne do importu podstawowych produktów, w tym paliwa dla mieszkańców - przekonuje szef banku centralnego Sri Lanki, nowego upadłego kraju na mapie świata, który boryka się z największym od dziesięcioleci kryzysem gospodarczym. Takie działanie oznacza de facto ogłoszenie bankructwa kraju. Historię krachu na Sri Lance money.pl opisał w mijający weekend.

Sri Lanka, państwo zamieszkałe przez 22 miliony ludzi, coraz głębiej osuwa się w kryzysie gospodarczym. Dotyka on zarówno biednej, jak i bogatszej części społeczeństwa. W kraju doszło do protestów na wielką skalę. Brakuje paliwa, ceny szybują, aby dostać podstawowe produkty, trzeba czekać w olbrzymich kolejkach. Lankijczycy myślą o opuszczeniu kraju.