obietnice wyborcze (strona 2 z 4)

- Politycy nie lubią mówić o oszczędnościach i cięciach, ale także boją się kryzysów, które mogą nam grozić - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Jestem ekonomistą, ale rozumiem wymogi polityki. Ten przyszły rok, jeśli chodzi o dbanie o deficyt i pilnowanie finansów publicznych, jest już stracony, ale zaraz po nim trzeba zawracać ze ścieżki prowadzącej do kryzysu. Taka jest porada ekonomisty. Ja nie mówię, by natychmiast obcinać wydatki, bo rozumiem, że politycy muszą się wywiązać z pewnych zobowiązań. Jeśli jednak politycy się nie opamiętają, będziemy mieć potężny kryzys. Do bankructwa kraju nie dojdzie, ale grozi nam trwała inflacja w modelu tureckim. To szaleństwo trzeba powstrzymać. Żadna z partii przed wyborami nie odważyła się powiedzieć o oszczędnościach. Ale to nie jest wina wyłącznie polityków, także 38-milionowego społeczeństwa, które woli obietnice. Mamy olbrzymi problem z edukacją ekonomiczną. Ludzie nie widzą związku pomiędzy rozrzutnością państwa a rosnącą inflacją, a on jest oczywisty. Bez poprawy edukacji ekonomicznej w końcu dojdziemy do kryzysu. Politycy trochę nie mają wyjścia, gdy wyborcy oczekują od nich nieracjonalnych decyzji - uważa prof. Orłowski.

Czy stać nas na spełnienie obietnic partii opozycyjnych, które prawdopodobnie utworzą rząd? - Na tak postawione pytanie odpowiem: pewnie, że nas stać - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Proszę sobie przypomnieć, co się wydarzyło w pandemii. Rząd z dnia na dzień uznał, że potrzebuje ponad 200 mld zł i pieniądze się znalazły. Tak samo było w przypadku wojny w Ukrainie. Zaciągnięcie długu to nic trudnego. Problem jest gdzie indziej. Politycy w Polsce uznali, że nie ma innego sposobu na wygranie wyborów, jak zarzucenie wyborców obietnicami, przekupienie ich. Wszystkie partie poszły tym tropem, może poza Konfederacją. Wyborcy nie chcą słyszeć o oszczędnościach i cięciach, czekają na to, co poszczególne partie zaoferują, co dadzą. Opozycja to wie, dlatego musiała złożyć obietnicę, że niczego co zostało dane, nie zabierze. Skąd wziąć pieniądze? Najprostsza sprawa to uruchomienie drukarek do pieniędzy. PiS miał komfortową sytuację, bo NBP robił to, co partia rządząca sobie życzyła. Nowy rząd zapewne pożyczy pieniądze na obietnice, zrobi to bez problemu, bo zadłużenie mamy stosunkowo niskie. To oczywiście nie jest dobra wiadomość, bo nie wolno się nadmiernie zadłużać. Ale skoro polityka polska została doprowadzona do takiego upadku, że politycy wiedzą, iż nie wolno mówić o oszczędzaniu, teraz nie ma wyjścia i trzeba obietnice zrealizować za cenę wzrostu długu. A potem trzeba zabrać się za stabilizowanie budżetu i finansów publicznych, które przez ostatnie dwa lata zostały całkowicie zdewastowane na skutek decyzji PiS. Mamy rosnące koszty obsługi długu, o którym nie wiemy, jaki on faktycznie jest. Przyszły rok jest stracony, deficyt urośnie. Naprawa finansów publicznych to bardzo ważne zadanie dla nowego rządu. Najważniejsze jest to, by nie poruszać się po równi pochyłej. Trzeba zawrócić ze ścieżki, która prowadzi nas do kryzysu - stwierdził ekonomista.

Według wyliczeń Forum Obywatelskiego Rozwoju, najdroższą do spełnienia obietnicą wyborczą byłoby wprowadzenie zerowego PIT, postulowane przez Bezpartyjnych Samorządowców. Jak jednak przekonywali goście Debaty Gospodarczej Money.pl, sytuacja finansów publicznych w 2024 r. będzie bardzo napięta, w związku z czym są małe szanse na realizowanie wielomiliardowych obietnic. - To jest niewykonalne - podkreślał dr Jakub Borowski, główny ekonomista banku Credit Agricole. Z kolei Patryk Wachowiec, analityk prawny FOR, przyznał: - Gdy tworzyliśmy licznik, pytaliśmy partie, w jaki sposób proponują pokryć te obietnice. Bardzo często nie było na to odpowiedzi.

Bilion złotych - to łączny koszt wszystkich obietnic, które pojawiły się w kampanii wyborczej. Tak wynika z wyliczeń money.pl i Forum Obywatelskiego Rozwoju. - To gigantyczna kwota, która pokazuje, że politycy mieli wyjątkowy rozmach. Obiecali nam wszystko, wręcz złote góry - powiedział w programie "Newsroom" Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl. - Jako redakcja uznaliśmy, że trzeba to policzyć, bo taka jest nasza rola. Musimy patrzeć politykom na ręce. Tym bardziej, że politycy prawie nigdy nie mówią o tym, skąd na spełnienie obietnic wziąć pieniądze. Dlatego zachęcam do odwiedzenia strony wybory2023.money.pl, by dowiedzieć się, jaka jest prawda. Każda z tych partii zaproponowała ogromny wzrost wydatków publicznych w najbliższym czasie. Mówimy tak naprawdę o ogromnej dziurze w finansach publicznych - dodał Łukasz Kijek. - Najdroższy jest program Bezpartyjnych Samorządowców - powiedział Marcin Zieliński, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju. - Ale chciałbym jeszcze powiedzieć, jak nasz ranking powstał. Rząd PiS przedstawił projekt budżetu na przyszły rok, który zakłada deficyt na poziomie 170 mld zł i na tej podstawie dodawaliśmy to, czego w tym budżecie nie ma. Okazuje się, że nawet najtańsze programy zakładają, że w przyszłym roku będziemy mieć deficyt na poziomie 8 proc. PKB. To jest 300 mld zł. Tę kwotę nabiła obietnica zniesienia podatku dochodowego od osób fizycznych, która kosztuje 170 mld zł. Gdzie są te wydatki, które będziemy ciąć po drugiej stronie, by ten deficyt się nie powiększył? Obietnice są do spełnienia, ale trzeba powiedzieć szczerze: potrzebne jest podniesienie podatków. I to jest uczciwe postawienie sprawy. Nie ma poważnego traktowania wyborcy. Przy takich obietnicach, trzeba by podnieść VAT do 30 proc. Jestem ciekawy, kto by za tym zagłosował? - zastanawia się ekspert.

- Dwa kluczowe ugrupowania polityczne, czyli PiS i PO, przedstawiły swój program wyborczy na niespełna miesiąc przed wyborami - powiedział w programie "Newsroom" Łukasz Kijek, redaktor naczelny money.pl. - To zaskakujące, że wyborcy musieli tak długo czekać na konkrety PO i pomysły PiS. Największe koszty wiążą się oczywiście z obietnicą rozbudowy armii. To oczywiście ważny temat, ale pojawia się pytanie o finansowanie. Dowiadujemy się, że jest jakiś kredyt w Korei Południowej, ale nic nie wiemy o tym, jakie będą jego koszty. Jest dużo obietnic, które dobrze wyglądają na papierze, natomiast na koniec nie ma rzetelnej odpowiedzi na pytanie, skąd znajdą się na to pieniądze. Jeśli chodzi o Platformę to najbardziej kosztowne jest podniesienie kwoty wolnej od podatku z 30 do 60 tys. zł. KO także obiecuje dopłatę do czynszu 600 zł. Jest też program „Bezpieczny kredyt 2 proc.”. PO chce, żeby to było 0 proc. To ogromny koszt dla całego sektora. Do tego duże podwyżki dla budżetówki. Są też mniejsze konkrety, takie jak rozliczenie Daniela Obajtka, które zostały do programu wpisane trochę na siłę - ocenia Łukasz Kijek. - My z kolei przyglądamy się temu, co zostało zapisane w projekcie budżetu na przyszły rok i przewidujemy, co się w nim znajdzie, mimo że na razie tego nie widzimy - dodaje Marcin Zieliński, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju. - Z pewnością po zapowiedzi Magdaleny Rzeczkowskiej, minister finansów, zostanie przedłużona tarczy antyinflacyjna. Do tego pojawiła się obietnica poprawienia posiłków w szpitalach, czy rewitalizacji bloków z wielkiej płyty. Myśmy to wszystko podliczyli. Do tego doliczyliśmy wydatki, które zostały wyprowadzone poza budżet. Jeśli chodzi o opozycję, to faktycznie program tanich kredytów jest wielką zagadką. Już w tej chwili wniosków jest tyle, że system jest zablokowany i limity są niewystarczające. Pytanie, czy program będzie rozszerzany? Jeśli tak, to rachunek kosztów obietnic diametralnie rośnie po obu stronach sceny politycznej - zaznacza ekspert.

- Jeśli opozycja wspólnie wygra te wybory, to w sferze obietnic będziemy mieli połączenie ognia z wodą - powiedział w programie "Newsroom" WP Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl. - Lewica jest wysoko w naszym zestawieniu kosztów obietnic wyborczych, ale uważam, że akurat ta partia zachowała się wobec wyborców bardzo uczciwie. Szybko zaprezentowała swój program wyborczy i dzięki temu mogliśmy dokładnie przyjrzeć się temu, co proponuje. To są konkretne propozycje, które dużo kosztują. Po pandemii zgłosili pomysł podniesienia wydatków na służbę zdrowia do wysokości 8 proc. PKB. To samo w trakcie pandemii mówiła Koalicja Obywatelska, ale już w programie tej obietnicy nie umieściła. Zwracamy też na to uwagę. I teraz, jeśli dojdzie do koalicji tych partii po wyborach i obietnice zostaną wyłożone na stół, to żaden budżet tego nie dźwignie - uważa szef redakcji money.pl.

- Na obniżce kosztów obsługi długu chcemy zaoszczędzić w przyszłym roku nawet 50 miliardów złotych - powiedział Andrzej Domański z Koalicji Obywatelskiej zapytany przez money.pl o to, skąd partia weźmie pieniądze na zrealizowanie obietnic wyborczych.

Zgodnie z naszymi oczekiwaniami, Licznik Obietnic Wyborczych - wspólny projekt Forum Obywatelskiego Rozwoju i money.pl - wzbudził kontrowersje. Niestety wbrew naszym nadziejom, licznik nie skłonił polityków do poważnego traktowania wyborców.

Donald Tusk oraz Jarosław Kaczyński przedstawili w sobotę swoje programy wyborcze. Nowe obietnice lidera PO kosztowałyby nas dodatkowe 40 mld zł - wynika z wyliczeń Forum Obywatelskiego Rozwoju dla money.pl w ramach projektu Licznik Obietnic Wyborczych. PiS natomiast może zapomnieć o pieniądzach z KPO.

Konwencja PiS była podsumowaniem spraw niezałatwionych przez osiem lat rządów, a KO nakręcało histerię wokół stanu finansów publicznych, żeby finansować własny program tak samo - pisze dla money.pl o supersobocie w polskiej polityce ekonomista Jan Oleszczuk-Zygmuntowski.

Po wyborach rysuje się kilka scenariuszy, lecz mało która partia zdaje się przyjmować je do wiadomości. Na swoje konwencje w ramach supersoboty przyszły też głównie z odgrzewanymi kotletami. Zabrakło odpalenia "bomby" – pisze dla money.pl ekonomista Piotr Kuczyński.

Połowa Polaków obawia się, że poniesie koszty obietnic składanych w kampanii przez polityków - pisze "Rzeczpospolita", powołując się na najnowszy sondaż IBRiS. Mamy już m.in. 14. emeryturę wpisaną do wydatków państwa na stałe, podwyżkę świadczenia 500 plus o 300 zł miesięcznie. A kampania jeszcze się nie zaczęła.

- Znam tylko jeden rząd, który nie zalewa przed wyborami swoich obywateli prezentami i kosztownymi obietnicami. To jest rząd Stanów Zjednoczonych - powiedział w programie money.pl Piotr Kuczyński, główny analityk Xeliona. – Amerykanie właśnie podnieśli limit zadłużenia, ale ograniczyli wydatki federalne w kolejnych dwóch latach, a więc także roku wyborczym. To jest coś niesamowitego. W Polsce się to nigdy nie zdarzy. W naszym kraju zaraz zobaczymy ruchy przed wyborami, które pokażą, jak świetnie rządzi Prawo i Sprawiedliwość. Inflacja miesiąc do miesiąca nie zmieniła się i to jest pierwszy sygnał, który pokazuje, że będzie lepiej. Ceny będą rosły, ale spadki inflacji są niezłe. Prezes Obajtek też pomoże i obniży ceny paliw na wakacje, żeby ludzie mieli taniej na urlopie. Zobaczymy te ruchy. Ja nie będę ich pochwalał, ale nie będę się temu dziwić. Zaraz tez posypią się też obietnice wyborcze, nie tylko ze strony partii rządzącej, ale także opozycji. Już teraz te obietnice zbliżają się do kwoty 100 mld zł i zwiększą nasze zadłużenie, które obecnie w relacji do PKB jest stosunkowo niewielkie – przestrzega ekspert.

Zaproponowane przez Koalicję Obywatelską babciowe zyskało większą aprobatę Polaków niż obietnice podniesienie 500 plus do kwoty 800 zł - wynika z sondażu United Surveys. Partie już prześcigają się w obietnicach socjalnych.

- Zasady przyznawania świadczenia 800 plus się nie zmienią. Będzie to świadczenie powszechne. Mówimy tylko o wzroście kwoty - poinformował w poniedziałek poseł PiS Radosław Fogiel.

- Cała Polska idzie do przodu, coraz bliżej jesteśmy średniej europejskiej - mówił w sobotę w Janowie Lubelskim prezes PiS Jarosław Kaczyński. Dodał, że zgadza się z opinią, iż po 2030 roku polskiej rodzinie będzie się żyło lepiej niż angielskiej.

- Konfederacja stawia na poszerzenie wolności gospodarczej i na uczciwe rozliczenie się, tak byśmy nie mieli głupich obietnic. I to akurat popieram - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - Wyrywkowa ocena programu 500 plus, bez rachunku ekonomicznego, nie ma sensu. Zawsze ludzi trzeba stawiać przed wyborem. Jak chcecie mieć 500 plus, to musicie zrezygnować z części wydatków przeznaczonych na edukację. Bo to jest zawsze coś za coś. Politycy to nie są mikołajowie. Dlatego trzeba robić wszystko, by gospodarka się rozwijała. A ona będzie się rozwijać tylko przy wolnościowych reformach, czyli redukcji interwencji państwa w gospodarkę. I szukałem tego w programach opozycji, pomysłu na tę nacjonalizację. I nie znalazłem, a to jest do załatwienia. Omijanie tego tematu nie jest dobrą strategią. Do tego można dopasować nośny język. Nie trzeba mówić o prywatyzacji, można mówić o odpolitycznieniu gospodarki – radzi Balcerowicz.

- Ja się nie odwracam od opozycji. Odwracam się od poglądów i propozycji, które są nieuczciwe, szkodliwe gospodarczo, kłamliwe i głupie polityczne - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - Głupie jest licytowanie się na polu przeciwnika na zasadzie: jak on coś da, to ja dam więcej. To jest zła strategia polityczna. Trzeba wiedzieć, w jakiej się gra dyscyplinie i nie grać na polu przeciwnika. Tak się nie wygra – ocenia ekonomista.

Po polskich drogach w 2025 r. będzie jeździć milion samochodów elektrycznych - zapowiadał w 2016 r. Mateusz Morawiecki. Rzeczywistość jednak zweryfikowała ambitne zapowiedzi. Od słów obecnego premiera wkrótce minie sześć lat, a do realizacji tego założenia jest wciąż daleka droga, gdyż obecnie w Polsce nie ma nawet 50 tys. "elektryków".

Przykład 14. emerytury pokazuje, że obietnice wyborcze trzeba traktować z przymrużeniem oka. Choć prezes PiS Jarosław Kaczyński zapowiadał, że będzie to świadczenie "na stałe", już po roku przestanie obowiązywać. W 2022 roku seniorzy nie mogą liczyć na dodatek w wysokości 1000 zł. Jednorazowa akcja kosztowała budżet 11 mld zł.

Politycy w kampaniach zwykle zapowiadają sporo, ale po wyborach często tracą pamięć. Dlatego mówimy: "sprawdzam". I przyglądamy się obietnicom PiS z kampanii parlamentarnej w 2019 r. i ostatnim zapowiedziom Andrzeja Dudy. Oto obietnice, o których już możemy powiedzieć, że (prawie) na pewno nie zostaną spełnione.

Już pierwszego dnia po wygranych wyborach odwołano prace nad realizacją jednej z głównych obietnic prezydenta Dudy. Losy Funduszu Medycznego są niepewne i to może nie być koniec. Eksperci oceniają, że pieniędzy może zabraknąć na 14. i stażowe emerytury.

Koniec wyborczego maratonu. Kolejnych przedstawicieli władz będziemy wybierać dopiero za trzy lata. Zdaniem ekspertów może to oznaczać, że rząd - przy zgodzie prezydenta - przystopuje na jakiś czas z obietnicami i ograniczy wydatki socjalne. - Jeśli rząd uzna, że podniesienie podatków jest niezbędne, to prezydent nie będzie stawać okoniem - mówi prof. Witold Orłowski.

Emerytalna i wyborcza wyliczanka trwa. Rafał Trzaskowski proponuje dodatki emerytalne dla kobiet wychowujących dzieci. Koszt? Od 20 do 40 mld zł. Eksperci nie krytykują, choć mówią wprost: to nie rozwiąże wszystkich problemów.

Trwa kampania prezydencka i każdy z kandydatów zapowiada, że podatków nie podniesie. Praktyka pokazuje jednak co innego. Andrzej Duda podpisał niemal 20 dokumentów, które zwiększały lub wprowadzały nowe daniny. A Rafał Trzaskowski - jako prezydent Warszawy - nie miał fiskalnych skrupułów wobec właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.