Stopy procentowe. Co dalej? Członek RPP mówi, co nas czeka

- W pewnym sensie jako Rada stoimy przed paradoksem - z jednej strony sytuacja geopolityczna będzie jeszcze przez jakiś czas ciągle niejasna, zwłaszcza jeżeli chodzi o skutki makroekonomiczne. Z drugiej strony to powoduje, że w sferze decyzyjnej mamy bardzo oczywistą i komfortową sytuację - wiemy, że trzeba pozostawić stopy na obecnym poziomie w kolejnych miesiącach. Mamy do czynienia z zewnętrznym szokiem podażowym, na który reakcja stopami procentowymi nic by nie dała. W żadną stronę ani przez obniżki, ani przez podwyżki - powiedział PAP Biznes Kotecki.

Skoro mamy dużą niepewność, jaki będzie wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie na inflację, na PKB itd., nie tylko dla Polski, ale i dla całego świata, to jedyną racjonalną strategią jest po prostu czekanie i analizowanie skutków konfliktu. Taka postawa będzie właściwa co najmniej do lipca, kiedy prawdopodobnie będziemy obserwować już echa konfliktu i będzie można go podsumować i, mam nadzieję, skwantyfikować w nowej projekcji NBP do końca 2028 r. Wtedy można rozpocząć znowu dyskusję, co dalej. Na razie powinniśmy podejmować decyzje z posiedzenia na posiedzenie, w scenariuszu bazowym nie zmieniając stóp - dodał.

Kotecki podkreślił, że gdyby ryzyko wymknięcia się inflacji spod kontroli okazało się istotne, czego obecnie nie widać, to Rada Polityki Pieniężnej nie zawaha się zadziałać w jakąkolwiek stronę.

- To jest ważne m.in. w kontekście tego, że konflikt w Iranie prawdopodobnie podwyższy oczekiwania inflacyjne w sposób czysto adaptacyjny i psychologiczny. One się obniżą, gdy konflikt się skończy, ale warto w tym aspekcie jasno komunikować, że jeżeli uznamy, że trzeba reagować, to nie będzie żadnego wahania. Jesteśmy na to gotowi. Na szczęście mamy przestrzeń w obie strony. Dzisiejsza stopa 3,75 proc. pozwala na dalsze obniżki bez jakichś dużych ryzyk dla inflacji w długim okresie, a z drugiej strony daje też przestrzeń do podwyżek. Pamiętajmy, że stopa referencyjna NBP była w ostatnim roku nawet 2 pp. wyższa - powiedział członek RPP.

RPP w kwietniu utrzymała wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie, referencyjna wynosi 3,75 proc. W marcu Rada obniżyła stopy o 25 pb., a od maja 2025 r. łącznie o 200 pb., startując z 5,75 proc.

Prezes NBP Adam Glapiński poinformował na kwietniowej konferencji, że w najbliższym czasie nie przewiduje zmiany stóp procentowych ani w górę, ani w dół, choć w czarnym scenariuszu rozwoju konfliktu w Iranie podwyżki stóp wchodziłyby w grę. Zaznaczył, że RPP obawia się wystąpienia inflacyjnych efektów drugiej rundy.

Kotecki poinformował, że obecnie większą wartość informacyjną niż CPI, która jest dotknięta zmianami cen paliw, ma dla niego ścieżka inflacji bazowej.

- W tym aspekcie ciągle jesteśmy w bardzo dobrym położeniu - ścieżka inflacji bazowej w prognozie NBP na rok do przodu ciągle zawiera się między 2,5 a 3 proc. - powiedział członek RPP.

Kotecki na razie nie widzi inflacyjnych efektów drugiej rundy po kryzysie bliskowschodnim, ale - jego zdaniem - obawy w tym aspekcie są.

- Jest pokusa, żeby myśleć o najnowszym szoku kategoriami, czy doświadczeniem szoku z 2022 r., ale to jest zupełnie co innego i dlatego też inaczej trzeba na niego reagować. Efekty drugiej rundy raczej rozłożą się na długi okres, nie wystąpią gwałtownie w krótkim okresie, co pozwala o tym myśleć relatywnie spokojnie. Np. fakt, że ceny nawozów dzisiaj wzrosły, wpłynie na polską inflację żywności dopiero w przyszłym roku, gdyż rolnicy kupili je na obecny sezon już wcześniej - powiedział.

Stabilny kurs złotego w obliczu zawirowań geopolitycznych - w ocenie Koteckiego - wynika m.in. z wysokich rezerw walutowych Polski i braku napięć w bilansie płatniczym.

- Rezerwy walutowe NBP są na poziomie około sześciu miesięcy importu. To nie jest za dużo, a raczej tyle, ile powinno być, biorąc pod uwagę sytuację geopolityczną i miejsce Polski na mapie świata. Prawdopodobnie również dzięki temu kurs złotego w bardzo małym stopniu zareagował na obecny konflikt. Dodatkowo sytuacja bilansu płatniczego Polski jest bardzo komfortowa, nie ma tam żadnych napięć. W IV kw. 2025 r. mieliśmy nawet małą nadwyżkę, co również jest komfortowe z punktu widzenia kursu złotego - powiedział.

RPP przyjęła w kwietniu roczne sprawozdanie finansowe NBP za 2025 r., które pokazało stratę banku centralnego w wysokości 35,7 mld zł. Kotecki zwraca uwagę, że wciąż duży wpływ na wynik NBP mają koszty prowadzenia polityki pieniężnej. W tym kontekście ponownie wskazuje na problem oprocentowania środków rezerwy obowiązkowej NBP, które jest aktualnie ustalone na poziomie stopy referencyjnej.

- W Europie oprocentowanie tych środków jest w okolicy zera. Banki, które są dzisiaj w super komfortowej sytuacji, jeżeli chodzi o zyskowność, dostały z tego tytułu w 2025 r. ekstra ponad 4 mld zł. Co ciekawe, tą kwestią interesuje się Najwyższa Izba Kontroli, co widać w pytaniach kierowanych do NBP - powiedział Kotecki.

- Rada zapoznała się w kwietniu z odpowiedzią przewodniczącego Rady na pytania NIK ws. corocznej kontroli w NBP i takim niestandardowym tematem, który pojawia się w tych pytaniach, jest to, dlaczego RPP nic nie robi z oprocentowaniem rezerwy, choć trendy na świecie w tej kwestii są inne - dodał.

Stopa rezerwy obowiązkowej NBP wynosi od marca 2022 roku 3,50 proc., a oprocentowanie środków rezerwy obowiązkowej ustalone jest na poziomie stopy referencyjnej NBP.