deficyt (strona 5 z 25)

PiS zostawia gospodarkę w stanie "do remontu". Zdaniem ekonomistów nowy rząd powinien skoncentrować się na inwestycjach i eksporcie. Przyszły rok nie będzie sprzyjał oszczędzaniu. Problemy budżetowe poddadzą koalicję próbie czasu.

- W ostatnim czasie wystąpiło w Polsce bardzo groźne zjawisko, polegające na tym, że rządzący nie chcieli być w żaden sposób ograniczani w wydatkach - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Nawet w kwestii wydatków budżetowych. I uwielbiali tworzyć zasoby do czerpania bez ograniczeń, w sposób niekontrolowany. To były środki do dyspozycji premiera. Cel? Jeśli okazywało się, że trzeba dofinansować ważny region pod jakiegoś posła, to się to robiło. Kłamstwa na temat finansów publicznych, deficytu - to były paskudne rzeczy. Teraz idziemy w stronę wielkiego deficytu. Dowiedzieliśmy tego dopiero z dokumentów, które rząd musiał wysłać do Brukseli. W przyszłym roku ten deficyt jeszcze urośnie, bo nowy rząd dostaje gotowy budżet, który przygotował PiS. I nic tu nie da się zmienić, nie ma miejsca na poprawki, bo czas jest do końca stycznia, inaczej prezydent ma prawo rozwiązać Sejm. Partie, które wygrały, złożyły obietnice wyborcze. Ekonomiście to się może nie podobać, ale teraz te obietnice trzeba spełnić. Nie mają wyjścia, nawet w sytuacji gdy Polski na to nie stać. Słowo się rzekło. Opowiadanie ekonomistów, którzy radzą nowemu rządowi cięcia, to są bajki. Natomiast po tym przyszłym, złym roku z rekordowym deficytem mam nadzieję, że uda się sytuację ustabilizować - dodaje Orłowski.

Od miesięcy toczy się debata nad stanem finansów publicznych Polski. Money.pl postanowił zapytać ludzi nauki, co sądzą o kondycji kasy państwa, jaką zostawia opozycji Zjednoczona Prawica. Nie jest to przyjemna lektura, ale teoretycy wskazują pewne wyjście z tej sytuacji.

Ukraiński parlament przyjął ustawę budżetową na 2024 r. Przewiduje on rekordowy deficyt w wysokości 1,58 bln hrywien (ok. 43,7 mld dolarów). Kijów wierzy, że część dziury uda zasypać dzięki wsparciu od partnerów zagranicznych. Problem w tym, że to źródełko wysycha, co pokazują wydarzenia w USA.

Komisja Europejska zaprezentowała najnowsze prognozy dla Polski. Inflacja w 2024 roku spadnie, ale pozostanie na uporczywym poziomie. I będzie jednym największych wyzwań dla przyszłego rządu. Z prognoz KE wynika też, że wzrost PKB znacząco przyspieszy, a bezrobocie spadnie.

- Marzy mi się, ale nie tylko mi, bo ważna jest opinia publiczna, gospodarka, która jest stabilna - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - Inflacja nie może być wyższa niż przeciętna. Przypomnę, że nasz cel inflacyjny to jest 2,5-3 proc. Polska ciągle goni Zachód i poziom życia, który tam jest. Porównujemy się do Niemiec, ale nie wolno nam na tym poprzestać. Stabilne finanse to jest podstawa, ale nie kosztem podatków, które i tak wzrosły, ale kosztem redukcji wydatków, a tam jest co ciąć. Polska po raz pierwszy po 1989 r. nadgania stracony czas. Weszli do Europy z ogromnym zapóźnieniem i teraz podwoiliśmy swoją pozycję. Chodzi o to, by to dokończyć. To wszystko wymaga wolności gospodarczej w ramach samorządności i stabilny budżet. I to jest odpowiedzialność opozycji. Sam zwiększam nacisk opinii publicznej swoją obecnością w mediach publicznych - zaznaczył Balcerowicz.

- To, kto będzie godnym ministrem finansów, jest odpowiedzialnością liderów partii koalicyjnych - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - Nie da się też zwalić wszystkiego na jedną osobę. Zgadzam się jednak, że to musi być ktoś obdarzony silną osobowością i charakterem. Ktoś, kto umie powiedzieć "nie" i wie, dlaczego tak mówi. Musi umieć wytłumaczyć, że jeśli zwiększamy wydatki, to gospodarka na tym ucierpi i całe społeczeństwo za to zapłaci. Andrzeja Domańskiego, który jest typowany na ministra finansów, nie znam. Jest też potrzebny pewien autorytet, a nie znam pana Domańskiego od tej strony. Wiem, że był doradcą Tuska - stwierdził gość Wirtualnej Polski. - Czy Ryszard Petru byłby lepszym kandydatem? - zapytał Patrycjusz Wyżga. - Znam go od wielu lat. Nigdy nie odchylił się od prawidłowej linii merytorycznej - ocenił Balcerowicz.

- Oceniając, w jakim stanie PiS zostawia Polskę po 8 latach rządów, patrzę na stabilność i perspektywę wzrostu - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - Mamy inflację dwa razy większą niż w strefie euro i to jest główna zasługa NBP pod rządami Adama Glapińskiego. Nie wszystko da się zwalić na putinflację. W 2020 r. mieliśmy inflację taką jak w UE, ale błędna polityka Glapińskiego spowodowała pogorszenie. Życie na kredyt spowodowało, że mamy obecnie prawie stagnację, choć tu pewną rolę odegrały także czynniki zewnętrzne. Oprócz tego mamy deformację gospodarki, np. poprzez nacjonalizacje. Własność państwowa, podstawa socjalizmu, to nie jest recepta na sukces, a na stagnację właśnie. Po drugie ograniczamy konkurencję, fundując sobie monopol w postaci tworzenia takich firm jak Orlen. Jeśli ta polityka będzie kontynuowana, to perspektywy na rozwój są nikłe, nie mamy szans na doganianie Zachodu, czyli na to, na co dostaliśmy szansę po ‘85 roku. Czytałem umowę koalicyjną, ale zakładam, że ten dokument nie jest ostatni. Tam nie ma bowiem żadnych liczb. A bez nich trudno komentować cokolwiek. Nie ma nic o finansach publicznych. Wydatki socjalnie urosły, więc jak chcemy mieć niższe podatki? I jak zapłacimy za zaciągnięte długi? Miejmy nadzieję, że w Polsce nastąpi powrót do poważnej polityki, warto nawiązywać do naszej tradycji. Czas przywrócić poprzednią solidność - ocenia prof. Balcerowicz.

Jeśli nie chcemy znaleźć się kiedyś tam, gdzie znalazła się Grecja, jest dobry moment, by zmienić kierunek marszu. Niezależnie od ukrywania prawdy przez rządzących polskie finanse publiczne znalazły się w fatalnym stanie - pisze dla money.pl prof. Witold Orłowski.

Musimy zaproponować inną ofertę - powiedział w wywiadzie dla Interii premier Mateusz Morawiecki. Przyznał również, że wpływy z podatków nie rosną dynamicznie. Wzrastają też koszty obsługi długu. To jednak jego zdaniem nie ma nic wspólnego z polityką gospodarczą PiS.

Tematem numer jeden od wyborów jest stan finansów publicznych. Opozycja twierdzi, że PiS zostawia jej w spadku finansową stajnię Augiasza. Rządzący zapewniają, że sytuacja jest więcej niż stabilna, a pieniądze w budżecie na wydatki zapewnione. W piątek padły nawet słowa o "kłamstwie założycielskim".

Przyszła koalicja zapowiada analizę wydatków, audyty i rozliczenia. Ekonomista Jan Oleszczuk-Zygmuntowski przestrzega: cięcia w zdrowiu byłyby szaleństwem. Podpowiada, jak zabrać się za problem z mieszkaniami. "Najpopularniejszym aktywem inwestycyjnym jest kawalerka. Trzeba z tym skończyć" – pisze dla money.pl.

Gdyby nie fundusze pozabudżetowe, to deficyt po wrześniu wynosiłby ponad 77 mld zł, a nie 34,7 mld zł, jak raportuje rząd - pisze "Rzeczpospolita". Ekonomiści wskazują, że część wydatków państwa wyprowadzono do specjalnych funduszy.

- Politycy nie lubią mówić o oszczędnościach i cięciach, ale także boją się kryzysów, które mogą nam grozić - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Jestem ekonomistą, ale rozumiem wymogi polityki. Ten przyszły rok, jeśli chodzi o dbanie o deficyt i pilnowanie finansów publicznych, jest już stracony, ale zaraz po nim trzeba zawracać ze ścieżki prowadzącej do kryzysu. Taka jest porada ekonomisty. Ja nie mówię, by natychmiast obcinać wydatki, bo rozumiem, że politycy muszą się wywiązać z pewnych zobowiązań. Jeśli jednak politycy się nie opamiętają, będziemy mieć potężny kryzys. Do bankructwa kraju nie dojdzie, ale grozi nam trwała inflacja w modelu tureckim. To szaleństwo trzeba powstrzymać. Żadna z partii przed wyborami nie odważyła się powiedzieć o oszczędnościach. Ale to nie jest wina wyłącznie polityków, także 38-milionowego społeczeństwa, które woli obietnice. Mamy olbrzymi problem z edukacją ekonomiczną. Ludzie nie widzą związku pomiędzy rozrzutnością państwa a rosnącą inflacją, a on jest oczywisty. Bez poprawy edukacji ekonomicznej w końcu dojdziemy do kryzysu. Politycy trochę nie mają wyjścia, gdy wyborcy oczekują od nich nieracjonalnych decyzji - uważa prof. Orłowski.

Deficyt budżetu po wrześniu 2023 r. wyniósł 34 mld zł - wynika z szacunków Ministerstwa Finansów. W okresie styczeń-wrzesień 2023 r. dochody wyniosły 418 mld zł, a wydatki 452 mld zł.

Deficyt budżetu państwa po sierpniu wyniósł 16,6 mld zł, co stanowi 18,1 proc. założonej w znowelizowanej ustawie kwoty deficytu - poinformował we wtorek resort finansów. Po lipcu deficyt budżetu wyniósł 13,09 mld zł.

Ministerstwo finansów nie chce podać danych na temat wykonania budżetu i już zaczęło finansować deficyt na 2024 r. To oznacza, że możemy mieć rekordowy deficyt i rosnącą lukę VAT-owską.

Bilion złotych - to łączny koszt wszystkich obietnic, które pojawiły się w kampanii wyborczej. Tak wynika z wyliczeń money.pl i Forum Obywatelskiego Rozwoju. - To gigantyczna kwota, która pokazuje, że politycy mieli wyjątkowy rozmach. Obiecali nam wszystko, wręcz złote góry - powiedział w programie "Newsroom" Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl. - Jako redakcja uznaliśmy, że trzeba to policzyć, bo taka jest nasza rola. Musimy patrzeć politykom na ręce. Tym bardziej, że politycy prawie nigdy nie mówią o tym, skąd na spełnienie obietnic wziąć pieniądze. Dlatego zachęcam do odwiedzenia strony wybory2023.money.pl, by dowiedzieć się, jaka jest prawda. Każda z tych partii zaproponowała ogromny wzrost wydatków publicznych w najbliższym czasie. Mówimy tak naprawdę o ogromnej dziurze w finansach publicznych - dodał Łukasz Kijek. - Najdroższy jest program Bezpartyjnych Samorządowców - powiedział Marcin Zieliński, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju. - Ale chciałbym jeszcze powiedzieć, jak nasz ranking powstał. Rząd PiS przedstawił projekt budżetu na przyszły rok, który zakłada deficyt na poziomie 170 mld zł i na tej podstawie dodawaliśmy to, czego w tym budżecie nie ma. Okazuje się, że nawet najtańsze programy zakładają, że w przyszłym roku będziemy mieć deficyt na poziomie 8 proc. PKB. To jest 300 mld zł. Tę kwotę nabiła obietnica zniesienia podatku dochodowego od osób fizycznych, która kosztuje 170 mld zł. Gdzie są te wydatki, które będziemy ciąć po drugiej stronie, by ten deficyt się nie powiększył? Obietnice są do spełnienia, ale trzeba powiedzieć szczerze: potrzebne jest podniesienie podatków. I to jest uczciwe postawienie sprawy. Nie ma poważnego traktowania wyborcy. Przy takich obietnicach, trzeba by podnieść VAT do 30 proc. Jestem ciekawy, kto by za tym zagłosował? - zastanawia się ekspert.

Agencja Fitch Ratings potwierdziła w piątek wieczorem długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie "A-" z perspektywą stabilną - podała agencja w komunikacie. Fitch pisze o 800 plus i ryzyku wzmocnienia presji fiskalnej związanej z nadchodzącymi wyborami.

- Żyjemy od kilku lat w fikcji konstytucyjnej. Mamy konstytucyjny organ KRRiT, ale rząd sobie powołał Radę Mediów, by łamać prawo. Mamy "pseudo Trybunał" i neo-KRS - stwierdził w programie "Money.pl" dr Sławomir Dudek, szef Instytutu Finansów Publicznych. - Do tego też jest równoległy budżet, poza procesem budżetowym, wyjęty spod prawa. W komentarzu NIK, która uważa, że budżet państwa nie powinien otrzymać absolutorium, czytamy wprost, że pominięcie w ustawie budżetowej planów finansowych, jest naruszeniem Konstytucji. To będzie dowód koronny w przyszłych postępowaniach rozliczających łamanie Konstytucji. Ministerstwo Finansów może sobie to ignorować, bo państwo jest dziś rozmontowane w każdym obszarze. Ale to są liczby, liczby nie kłamią, tu mamy potężną analizę NIK i wszystko można udowodnić. Mówiłem już rok temu, że ten budżet jest fikcją. Ostrzegałem, że deficyt, który pokazuje rząd, to jest 28 proc. prawdziwego deficytu. Minister finansów nie zaskoczył, jak policzył, to się okazało, że szara strefa budżetu jest jeszcze większa - ocenia ekspert.

– Od dłuższego czasu polski rząd zabiega o to, by w finansach publicznych wyłączyć wydatki na zbrojenie. Zaraz się okaże, że mamy tak duży deficyt i dług publiczny, że każda pożyczka w przyszłości będzie kosztowała nas znacznie więcej – powiedziała w programie "Money.pl" dr Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek. – Warto przypomnieć, że na ten rok mamy zaplanowane koszty związane z obsługą długu na poziomie 66 mld zł. Leczenie Polaków na podstawowym poziomie będzie nas kosztować 16 mld zł, a jednocześnie na różne cele wydamy tak dużo, że deficyt wyniesie 92 mld zł. To się trzeba za głowę łapać i zastanawiać, jak udźwignąć te potworne obciążenia, które przez ostatnie lata były na nas nakładane i które będziemy musieli spłacać – dodała ekspertka.

W 2023 roku inflacja na Węgrzech wyniesie 16,4 proc. i będzie zdecydowanie najwyższa w całej Unii Europejskiej. Za to wzrost gospodarczy będzie jednym z najniższych. Czy to przestroga dla Polski? - Jako RPP badaliśmy dane, bo ja także żyłem pod wpływem medialnych informacji, ostrzegających przed „czarną dziurą budżetową” w Polsce - powiedział w programie money.pl prof. Ireneusz Dąbrowski, członek Rady Polityki Pieniężnej. – Ku mojemu zaskoczeniu nic takiego się nie ziści. Dane są umiarkowane. Trzymamy dług publiczny i deficyt w twardych ryzach. W dobie podwyższonej inflacji nigdy nie ma problemu z dyscypliną budżetową, bo są dodatkowe wpływy do budżetu. Jeśli miałby się pojawić problemy, to za ok. 2 lata, gdy inflacja wróci do normy i wówczas być może trzeba będzie przedsięwziąć pewne środki. Obecnie nie widzę zagrożeń – uważa Dąbrowski.

Rada Ministrów przyjęła sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za 2022 rok. Dochody w zeszłym roku wyniosły ok. 504,8 mld zł, a wydatki ok. 517,4 mld zł. Pozwoliło to na zamknięcie deficytu budżetowego kwotą ok. 12,6 mld zł.

- Nie zdajemy sobie sprawy z tego, że inflacja jest potężnym, bezlitosnym podatkiem - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Marek Belka, były premier, były szef NBP, europoseł. – Z rządowych danych wynika, że wpływy z inflacji do budżetu w ubiegłym roku wzrosły o 3 pkt. proc. To jest niesłychane. To największy wzrost podatków, jaki przeżyliśmy w ostatnich latach, śmiem powiedzieć: od czasów transformacji. Z tego powodu premier może chwalić się, że dług publiczny na tle PKB jest na umiarkowanym poziomie. Ale tak nie może nam oczu mydlić – uważa prof. Belka.

Rząd przyjął projekt uchwały ws. Wieloletniego Planu Finansowego Państwa na lata 2023-2026. To swego rodzaju biznesplan całego państwa. Jest podstawą do tworzenia budżetu na kolejny rok, a także sprawozdaniem dla Brukseli.