deficyt (strona 4 z 24)

Koalicja rządząca musi poradzić sobie z sidłami, które sama na siebie zastawiła. W kampanii wyborczej politycy KO deklarowali, że miliardy złotych z TVP przekażą na leczenie nowotworów. Nie mogli nie zdawać sobie sprawy z tego, że media publiczne potrzebują kroplówki z publicznych pieniędzy, o ile w ogóle mają istnieć - pisze dla money.pl Kamil Fejfer, dziennikarz i analityk rynku pracy.

W Polsce z przyczyn politycznych kreowano mit, że nasz deficyt nie jest duży, gdy odejmiemy wszystkie wydatki zbrojeniowe, i nie grozi nam unijna procedura nadmiernego deficytu. To była od początku bzdura - pisze w opinii dla money.pl dr Sławomir Dudek z Instytutu Finansów Publicznych.

W 2024 r. deficyt budżetowy wyniesie 184 mld zł i będzie wyższy niż prognozował rząd Zjednoczonej Prawicy. - Deficyt ten faktycznie wzrósł z jednego powodu - najwyższych w historii podwyżek dla nauczycieli. 30 proc. to najwyższa podwyżka, jaką kiedykolwiek dostali nauczyciele w Polsce - powiedział w czwartek w Sejmie minister finansów Andrzej Domański.

Tydzień po przejęciu władzy nowy rząd musiał przedstawić swoje plany budżetowe na następny rok. Trochę tak, jakby ledwie w parę chwil musiał zbudować zamek z piasku na ruchomym podłożu, obawiając się nadciągającej za chwilę fali - pisze dla money.pl prof. Witold Orłowski.

Rozśmieszyło mnie to, że rząd przyjął informację NBP z lata, według której bank będzie mógł w 2024 r. przekazać do budżetu 6 mld zł - pisze w opinii dla Money.pl Piotr Kuczyński. Jak podkreśla, wiadome już jest, że NBP będzie mieć stratę, a więc do budżetu nie przekaże pieniędzy.

Za nami pierwsze formalne posiedzenie rządu Donalda Tuska. Najważniejszą kwestią, jaką musiał ustalić, jest projekt budżetu na 2024 r. Minister finansów Andrzej Domański zapewnił, że rząd znalazł środki na wszystkie ważne programy. Wyjaśnił też, że deficyt budżetowy w roku 2024 przekroczy 184 mld zł.

Ministerstwo Finansów musi podjąć działania w celu sfinansowania bardzo wysokiego deficytu w budżecie na 2024 r. Potrzeby pożyczkowe wynoszą 7,5 proc. PKB, czyli 470 mld zł. Jak to zrobić? - Mamy co najmniej trzy opcje - wyjaśnia ekspert. Jedno jest niecodzienne i nieużywane przez PiS.

PiS zostawia gospodarkę w stanie "do remontu". Zdaniem ekonomistów nowy rząd powinien skoncentrować się na inwestycjach i eksporcie. Przyszły rok nie będzie sprzyjał oszczędzaniu. Problemy budżetowe poddadzą koalicję próbie czasu.

- W ostatnim czasie wystąpiło w Polsce bardzo groźne zjawisko, polegające na tym, że rządzący nie chcieli być w żaden sposób ograniczani w wydatkach - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Nawet w kwestii wydatków budżetowych. I uwielbiali tworzyć zasoby do czerpania bez ograniczeń, w sposób niekontrolowany. To były środki do dyspozycji premiera. Cel? Jeśli okazywało się, że trzeba dofinansować ważny region pod jakiegoś posła, to się to robiło. Kłamstwa na temat finansów publicznych, deficytu - to były paskudne rzeczy. Teraz idziemy w stronę wielkiego deficytu. Dowiedzieliśmy tego dopiero z dokumentów, które rząd musiał wysłać do Brukseli. W przyszłym roku ten deficyt jeszcze urośnie, bo nowy rząd dostaje gotowy budżet, który przygotował PiS. I nic tu nie da się zmienić, nie ma miejsca na poprawki, bo czas jest do końca stycznia, inaczej prezydent ma prawo rozwiązać Sejm. Partie, które wygrały, złożyły obietnice wyborcze. Ekonomiście to się może nie podobać, ale teraz te obietnice trzeba spełnić. Nie mają wyjścia, nawet w sytuacji gdy Polski na to nie stać. Słowo się rzekło. Opowiadanie ekonomistów, którzy radzą nowemu rządowi cięcia, to są bajki. Natomiast po tym przyszłym, złym roku z rekordowym deficytem mam nadzieję, że uda się sytuację ustabilizować - dodaje Orłowski.

Od miesięcy toczy się debata nad stanem finansów publicznych Polski. Money.pl postanowił zapytać ludzi nauki, co sądzą o kondycji kasy państwa, jaką zostawia opozycji Zjednoczona Prawica. Nie jest to przyjemna lektura, ale teoretycy wskazują pewne wyjście z tej sytuacji.

Ukraiński parlament przyjął ustawę budżetową na 2024 r. Przewiduje on rekordowy deficyt w wysokości 1,58 bln hrywien (ok. 43,7 mld dolarów). Kijów wierzy, że część dziury uda zasypać dzięki wsparciu od partnerów zagranicznych. Problem w tym, że to źródełko wysycha, co pokazują wydarzenia w USA.

Komisja Europejska zaprezentowała najnowsze prognozy dla Polski. Inflacja w 2024 roku spadnie, ale pozostanie na uporczywym poziomie. I będzie jednym największych wyzwań dla przyszłego rządu. Z prognoz KE wynika też, że wzrost PKB znacząco przyspieszy, a bezrobocie spadnie.

- Marzy mi się, ale nie tylko mi, bo ważna jest opinia publiczna, gospodarka, która jest stabilna - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - Inflacja nie może być wyższa niż przeciętna. Przypomnę, że nasz cel inflacyjny to jest 2,5-3 proc. Polska ciągle goni Zachód i poziom życia, który tam jest. Porównujemy się do Niemiec, ale nie wolno nam na tym poprzestać. Stabilne finanse to jest podstawa, ale nie kosztem podatków, które i tak wzrosły, ale kosztem redukcji wydatków, a tam jest co ciąć. Polska po raz pierwszy po 1989 r. nadgania stracony czas. Weszli do Europy z ogromnym zapóźnieniem i teraz podwoiliśmy swoją pozycję. Chodzi o to, by to dokończyć. To wszystko wymaga wolności gospodarczej w ramach samorządności i stabilny budżet. I to jest odpowiedzialność opozycji. Sam zwiększam nacisk opinii publicznej swoją obecnością w mediach publicznych - zaznaczył Balcerowicz.

- To, kto będzie godnym ministrem finansów, jest odpowiedzialnością liderów partii koalicyjnych - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - Nie da się też zwalić wszystkiego na jedną osobę. Zgadzam się jednak, że to musi być ktoś obdarzony silną osobowością i charakterem. Ktoś, kto umie powiedzieć "nie" i wie, dlaczego tak mówi. Musi umieć wytłumaczyć, że jeśli zwiększamy wydatki, to gospodarka na tym ucierpi i całe społeczeństwo za to zapłaci. Andrzeja Domańskiego, który jest typowany na ministra finansów, nie znam. Jest też potrzebny pewien autorytet, a nie znam pana Domańskiego od tej strony. Wiem, że był doradcą Tuska - stwierdził gość Wirtualnej Polski. - Czy Ryszard Petru byłby lepszym kandydatem? - zapytał Patrycjusz Wyżga. - Znam go od wielu lat. Nigdy nie odchylił się od prawidłowej linii merytorycznej - ocenił Balcerowicz.

- Oceniając, w jakim stanie PiS zostawia Polskę po 8 latach rządów, patrzę na stabilność i perspektywę wzrostu - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - Mamy inflację dwa razy większą niż w strefie euro i to jest główna zasługa NBP pod rządami Adama Glapińskiego. Nie wszystko da się zwalić na putinflację. W 2020 r. mieliśmy inflację taką jak w UE, ale błędna polityka Glapińskiego spowodowała pogorszenie. Życie na kredyt spowodowało, że mamy obecnie prawie stagnację, choć tu pewną rolę odegrały także czynniki zewnętrzne. Oprócz tego mamy deformację gospodarki, np. poprzez nacjonalizacje. Własność państwowa, podstawa socjalizmu, to nie jest recepta na sukces, a na stagnację właśnie. Po drugie ograniczamy konkurencję, fundując sobie monopol w postaci tworzenia takich firm jak Orlen. Jeśli ta polityka będzie kontynuowana, to perspektywy na rozwój są nikłe, nie mamy szans na doganianie Zachodu, czyli na to, na co dostaliśmy szansę po ‘85 roku. Czytałem umowę koalicyjną, ale zakładam, że ten dokument nie jest ostatni. Tam nie ma bowiem żadnych liczb. A bez nich trudno komentować cokolwiek. Nie ma nic o finansach publicznych. Wydatki socjalnie urosły, więc jak chcemy mieć niższe podatki? I jak zapłacimy za zaciągnięte długi? Miejmy nadzieję, że w Polsce nastąpi powrót do poważnej polityki, warto nawiązywać do naszej tradycji. Czas przywrócić poprzednią solidność - ocenia prof. Balcerowicz.

Jeśli nie chcemy znaleźć się kiedyś tam, gdzie znalazła się Grecja, jest dobry moment, by zmienić kierunek marszu. Niezależnie od ukrywania prawdy przez rządzących polskie finanse publiczne znalazły się w fatalnym stanie - pisze dla money.pl prof. Witold Orłowski.

Musimy zaproponować inną ofertę - powiedział w wywiadzie dla Interii premier Mateusz Morawiecki. Przyznał również, że wpływy z podatków nie rosną dynamicznie. Wzrastają też koszty obsługi długu. To jednak jego zdaniem nie ma nic wspólnego z polityką gospodarczą PiS.

Tematem numer jeden od wyborów jest stan finansów publicznych. Opozycja twierdzi, że PiS zostawia jej w spadku finansową stajnię Augiasza. Rządzący zapewniają, że sytuacja jest więcej niż stabilna, a pieniądze w budżecie na wydatki zapewnione. W piątek padły nawet słowa o "kłamstwie założycielskim".

Przyszła koalicja zapowiada analizę wydatków, audyty i rozliczenia. Ekonomista Jan Oleszczuk-Zygmuntowski przestrzega: cięcia w zdrowiu byłyby szaleństwem. Podpowiada, jak zabrać się za problem z mieszkaniami. "Najpopularniejszym aktywem inwestycyjnym jest kawalerka. Trzeba z tym skończyć" – pisze dla money.pl.

Gdyby nie fundusze pozabudżetowe, to deficyt po wrześniu wynosiłby ponad 77 mld zł, a nie 34,7 mld zł, jak raportuje rząd - pisze "Rzeczpospolita". Ekonomiści wskazują, że część wydatków państwa wyprowadzono do specjalnych funduszy.

- Politycy nie lubią mówić o oszczędnościach i cięciach, ale także boją się kryzysów, które mogą nam grozić - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Jestem ekonomistą, ale rozumiem wymogi polityki. Ten przyszły rok, jeśli chodzi o dbanie o deficyt i pilnowanie finansów publicznych, jest już stracony, ale zaraz po nim trzeba zawracać ze ścieżki prowadzącej do kryzysu. Taka jest porada ekonomisty. Ja nie mówię, by natychmiast obcinać wydatki, bo rozumiem, że politycy muszą się wywiązać z pewnych zobowiązań. Jeśli jednak politycy się nie opamiętają, będziemy mieć potężny kryzys. Do bankructwa kraju nie dojdzie, ale grozi nam trwała inflacja w modelu tureckim. To szaleństwo trzeba powstrzymać. Żadna z partii przed wyborami nie odważyła się powiedzieć o oszczędnościach. Ale to nie jest wina wyłącznie polityków, także 38-milionowego społeczeństwa, które woli obietnice. Mamy olbrzymi problem z edukacją ekonomiczną. Ludzie nie widzą związku pomiędzy rozrzutnością państwa a rosnącą inflacją, a on jest oczywisty. Bez poprawy edukacji ekonomicznej w końcu dojdziemy do kryzysu. Politycy trochę nie mają wyjścia, gdy wyborcy oczekują od nich nieracjonalnych decyzji - uważa prof. Orłowski.

Deficyt budżetu po wrześniu 2023 r. wyniósł 34 mld zł - wynika z szacunków Ministerstwa Finansów. W okresie styczeń-wrzesień 2023 r. dochody wyniosły 418 mld zł, a wydatki 452 mld zł.

Deficyt budżetu państwa po sierpniu wyniósł 16,6 mld zł, co stanowi 18,1 proc. założonej w znowelizowanej ustawie kwoty deficytu - poinformował we wtorek resort finansów. Po lipcu deficyt budżetu wyniósł 13,09 mld zł.

Ministerstwo finansów nie chce podać danych na temat wykonania budżetu i już zaczęło finansować deficyt na 2024 r. To oznacza, że możemy mieć rekordowy deficyt i rosnącą lukę VAT-owską.

Bilion złotych - to łączny koszt wszystkich obietnic, które pojawiły się w kampanii wyborczej. Tak wynika z wyliczeń money.pl i Forum Obywatelskiego Rozwoju. - To gigantyczna kwota, która pokazuje, że politycy mieli wyjątkowy rozmach. Obiecali nam wszystko, wręcz złote góry - powiedział w programie "Newsroom" Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl. - Jako redakcja uznaliśmy, że trzeba to policzyć, bo taka jest nasza rola. Musimy patrzeć politykom na ręce. Tym bardziej, że politycy prawie nigdy nie mówią o tym, skąd na spełnienie obietnic wziąć pieniądze. Dlatego zachęcam do odwiedzenia strony wybory2023.money.pl, by dowiedzieć się, jaka jest prawda. Każda z tych partii zaproponowała ogromny wzrost wydatków publicznych w najbliższym czasie. Mówimy tak naprawdę o ogromnej dziurze w finansach publicznych - dodał Łukasz Kijek. - Najdroższy jest program Bezpartyjnych Samorządowców - powiedział Marcin Zieliński, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju. - Ale chciałbym jeszcze powiedzieć, jak nasz ranking powstał. Rząd PiS przedstawił projekt budżetu na przyszły rok, który zakłada deficyt na poziomie 170 mld zł i na tej podstawie dodawaliśmy to, czego w tym budżecie nie ma. Okazuje się, że nawet najtańsze programy zakładają, że w przyszłym roku będziemy mieć deficyt na poziomie 8 proc. PKB. To jest 300 mld zł. Tę kwotę nabiła obietnica zniesienia podatku dochodowego od osób fizycznych, która kosztuje 170 mld zł. Gdzie są te wydatki, które będziemy ciąć po drugiej stronie, by ten deficyt się nie powiększył? Obietnice są do spełnienia, ale trzeba powiedzieć szczerze: potrzebne jest podniesienie podatków. I to jest uczciwe postawienie sprawy. Nie ma poważnego traktowania wyborcy. Przy takich obietnicach, trzeba by podnieść VAT do 30 proc. Jestem ciekawy, kto by za tym zagłosował? - zastanawia się ekspert.