jerzy hausner

Idą trudne czasy. Prognoza ekonomiczna profesora Jerzego Hausnera nie pozostawia złudzeń. - Nawet w optymistycznym scenariuszu, bez ujemnych dynamik PKB, zjazd z obecnego poziomu do np. 2-proc. wzrostu PKB byłby jak ostre hamowanie auta na autostradzie z ponad 100 km/h do 30 km/h - przynał w rozmowie z "Rzeczpospolitą" ekonomista.

Rząd Mateusza Morawieckiego już zawsze będzie się kojarzyć z fiaskiem, jakim okazał się Polski Ład. Prof. Jerzy Hausner nie ma wątpliwości, że władza zagubiła się i nie była w stanie ustalić, w którą stronę chce zmierzać ze swoim flagowym programem. - W moich oczach premier Mateusz Morawiecki nie ma już wiarygodności jako ekonomista. Żadnej - stwierdził były wicepremier i członek Rady Polityki Pieniężnej.

Były członek RPP, były wicepremier punktuje ekonomiczne rozwiązania rządu PiS i ostatnie decyzje dotyczące polityki fiskalnej. W rozmowie z money.pl prof. Jerzy Hausner w mocnych słowach komentuje długoterminowe decyzje Narodowego Banku Polskiego oraz Rady Polityki Pieniężnej, która na ostatnim posiedzeniu postanowiła podnieść stopy procentowe. Piąty raz z rzędu.

W ostatnich tygodniach rząd mierzy się szeregiem sytuacji kryzysowych, dość wymienić tutaj aferę podsłuchową, wyciek e-maili ze skrzynki Michała Dworczyka, czy rotację w państwowych spółkach. Poproszony o ocenę prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i minister gospodarki, przypomniał sobie czasy, kiedy to on znalazł się w rządzie Sojuszu Lewicy Demokratycznej. - W ugrupowaniu, które wysunęło mnie na funkcje rządowe, pojawił się pogląd, że to, co ja robię, jest dobre dla Polski, ale niekoniecznie dla SLD. Ale ja uważam, że jeżeli nie robi się dobrze dla Polski, to również nie robi się dobrze dla własnego ugrupowania. Czyli odwracam porządek, który w Polsce dominuje. Miałem rację, gdy mówiłem kolegom z SLD, że jeśli nie zrobimy tego, co jest konieczne i dobre dla Polski, to przegracie jako ugrupowanie. Tak się stało - wspominał w programie "Money. To się liczy". Ekonomista podkreślił, że nie zajmuje się polityką partyjną, gdyż chce zachować niezależność ekspercką. - Przyglądam się temu, o czym piszą media na pierwszych stronach, ale nie się nimi nie emocjonuję. Dla mnie najważniejszą informacją, którą dziś przeczytałem, jest opis sytuacji w elektrowni Jaworzno. A mamy tam do czynienia z wielkim blokiem energetycznym, który jest prawdopodobnie kolejną nieudaną inwestycją - zwrócił uwagę prof. Jerzy Hausner.

W którym kierunku zmierza polska gospodarka? Prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i minister gospodarki przyznał, że nie potrafi tego odczytać. - Widzę jakiś rodzaj rozedrgania, zastanawiania się, co z tym fantem zrobić. Fakt, że proponuje się zmianę ministra finansów, że w takiej sytuacji wprowadzono tak nieudaną a kolosalną zmianę podatkową, zawierającą poważne błędy legislacyjne… Powiedziałbym, że to jest niewiarygodne, że coś takiego zostało zafundowane - mówił w programie "Money. To się liczy". Rząd Prawa i Sprawiedliwości przez pierwsze lata korzystał z koniunktury gospodarczej, lecz nawet wtedy premier Mateusz Morawiecki jawił się ekonomistom jako osoba mająca pojęcie, w jakim kierunku gospodarczym ma się rozwijać Polska. - Stosunkowo szybko zyskał pozycję odpowiedzialnego za gospodarkę jako wicepremier. A kto dzisiaj za nią odpowiada? Kto odpowiada za sytuację w Turowie, za sytuację energetyki? Nie wiadomo - punktował ekonomista. Zdaniem naszego gościa obecnej ekipie brakuje sztabu gospodarczego, który trzymałby pieczę na kwestiach gospodarczych, ba, brakuje nawet konkretnej osoby odpowiedzialnej za gospodarkę, jak np. Leszek Balcerowicz w rządzie Tadeusza Mazowieckiego. - Powołajcie ludzi, którzy są w stanie zająć się kwestiami gospodarczymi - zaapelował prof. Jerzy Hausner do rządu PiS.

Czego najbardziej obawia się prof. Jerzy Hausner? Były wicepremier i minister gospodarki w programie "Money. To się liczy", że w obecnej sytuacji politycznej kraju polityka partyjna - czyli skupiająca się na zdobywaniu i utrzymywaniu władzy - może przeważyć nad polityką publiczną, nakierowaną na rozwiązywanie problemów narosłych w Polsce. Co to oznacza dla gospodarki? - Jeśli chodzi o sytuację krótkookresową, to w warstwie mikroekonomicznej, a jest ona dla mnie fundamentalna, największym zagrożeniem jest to, że krzywa przychodów przedsiębiorstw rośnie dzisiaj znacznie wolniej niż krzywa kosztów. To oznacza, że firmy będą tracić swoją operacyjną rentowność, a część z nich znajdzie się w stanie upadłości - przestrzegał ekonomista. Na dynamicznie rosnące koszty firm wpływ mają: legislacyjny i administracyjny chaos związany przede wszystkim z Polskim Ładem, ale również rosnące ceny energii, presja płacowa, koszty zwiększania rezerw (gdyż łańcuchy dostaw są naruszone). - Jeśli policzymy wszystkie elementy kosztów, to widać wyraźnie bardzo silną dynamikę wzrostu kosztów, za którą nie będzie podążać w takim samym tempie zdolność do uzyskiwania przychodu. I to pomimo wysokiego popytu - punktuje prof. Jerzy Hausner.

Polityka fiskalna musi współgrać z polityką monetarną - nie ma wątpliwości prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i minister gospodarki. Tymczasem obecnie w Ministerstwie Finansów pojawił się wakat po odejściu Tadeusza Kościńskiego z rządu, a w Narodowym Banku Polskim prof. Adam Glapiński rozpoczyna walkę o drugą kadencję. Jak w takich warunkach dbać o harmonię? - Przez długi okres obie polityki, czyli fiskalna i monetarna, prowadziły do wywoływania tych skutków, z którymi teraz walczymy. Na razie nie widzę tego współgrania, tego porozumienia - stwierdził ekonomista w programie "Money. To się liczy". Ocenił też kompetencje kandydatów na stanowisko szefa resortu finansów przewijających się w mediach. Spośród nich wskazał na jedną osobę, która - w jego ocenie - znalazłaby uznanie w oczach wszystkich ekonomistów.

Prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i minister gospodarki, w programie "Money. To się liczy" podkreślał, że walka z inflacją leży nie tylko na barkach Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej, ale także rządu. Polityka monetarna, realizowana przez NBP, musi współgrać z polityką fiskalną rządzących. Jeżeli natomiast tej harmonii zabraknie, to nad Polską zacznie rozpościerać się widmo niewypłacalności. - Gdyby tak było, stopy procentowe musiałyby być jeszcze bardziej podnoszone - i będą - z wszystkimi negatywnymi konsekwencjami. One będą rzutowały na dynamikę wzrostu, ale przede wszystkim na to, że pojawi się problem z niewypłacalnością wielu kredytobiorców - zaznaczał ekonomista.

Prof. Jerzy Hausner nie zostawił suchej nitki na prof. Adamie Glapińskim. Na antenie RMF FM przekonywał, że nikt nie zrobił więcej złego dla niezależności Narodowego Banku Polskiego, niż jego obecny prezes. Ekonomista ocenił też, że Polski Ład jest nie tyle obniżką podatków, ile ich redystrybucją. Podkreślił, że część Polaków rzeczywiście skorzysta na reformach, ale cześć zarazem straci.

- Ekonomiści będą uważali, że decyzja RPP o obniżeniu stóp procentowych to krok we właściwym kierunku. Natomiast ja uważam, że to błąd techniczny, dlatego, że decyzja zapadła na zasadzie kompletnego zaskoczenia - powiedział prof. Jerzy Hausner w programie "Fakty po faktach" w TVN24.

Chcąc wyjść z deficytu i długu, rząd podnosi podatki i parapodatki, które dokładają się do tej spirali cen - twierdzi prof. Jerzy Hausner, były wicepremier w rządzie SLD.

- Jeśli mamy inflację rzędu 5 proc., a średnio w UE mamy 2 proc., to znaczy, że NBP z tego punktu widzenia nie wypełnia swojej roli - mówił w programie "Newsroom WP" prof. Jerzy Hausner, były wicepremier, minister gospodarki i członek RPP. - Nie wiem, co robi pan prezes, miał okres wzmożonej aktywności w mediach, obecnie zniknął całkowicie z ekranów. Sposób komunikowania się od czasów, kiedy ja byłem członkiem RPP, zmienił się diametralnie na niekorzyść dostarczania rzetelnej informacji opinii publicznej. Działanie NBP jest niezgodne ze zobowiązaniami ustawowymi. Prezes także nie wypełnia swojej ustawowej roli. W pewnym sensie RPP od dłuższego czasu abdykowała z wypełniania swojej roli - przekonywał ekonomista.

- Za pomocą siły można opanować organizację, kontrolować procedury, narzucać swoją wolę, odbierać możliwość wyrażania krytycznych opinii, ale nie można rozwiązywać kluczowych, trudnych problemów - przekonuje w rozmowie z money.pl prof. Jerzy Hausner, ekonomista, twórca raportu wytykającego "największe grzechy Polski".

Prezydent Andrzej Duda zapowiedział w piątek, że za 5 lat średnie wynagrodzenie w Polsce powinno wynosić 2 tys. euro, czyli według dzisiejszego kursu - równowartość 8,5 tys. zł. - To jest oczywiście teoretycznie możliwe, ale wiązałoby się z wysoką inflacją - komentuje tę wypowiedź prof. Jerzy Hausner w programie "Money. To Się Liczy". Ekonomista i były minister gospodarki podkreśla, że podstawową drogą do "gonienia Zachodu" pod względem wynagrodzenia jest przede wszystkim wzrost produktywności pracy. I dzięki temu będziemy mogli mówić o zarobkach rzędu 8-9 tys. zł miesięcznie. Zdaniem gościa programu "Money. To Się Liczy" obecnie mamy do czynienia ze spadkiem realnych wynagrodzeń. Właśnie ze względu na inflację.

- Dziesiątki, a nawet setki tysięcy ludzi już ucierpiało z powodu zablokowania gospodarki - mówi prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i minister gospodarki. Niektóre grupy zawodowe dopiero to odczują. - Pracodawcy, chcąc utrzymać miejsca pracy, będą proponowali im mniej korzystne warunki finansowania - nie ma złudzeń profesor. Na pytanie o to, czy powinniśmy w tej sytuacji zmienić kodeks pracy, odpowiada: "Nie dyskutowałbym teraz o zmianie kodeksu pracy, on nie powinien być zmieniany doraźnie". - Po to jest Rada Dialogu Społecznego, by porozumiały się związki zawodowe z pracodawcami, przy aprobacie rządu, co do uelastycznienia niektórych rozwiązań, ale na okres przejściowy - dodaje. - To doświadczenie związane z kryzysem powinno nas nauczyć, że myślenie w kategoriach pracy nisko wynagradzanej, rozwiązań, w których nie ma ochrony stosunku pracy, kształtowanie wszystkiego na zasadzie umów cywilnych to nie jest dobre rozwiązanie na dłuższą metę. Po uspokojeniu sytuacji powinniśmy ustanowić nowy kodeks pracy - uważa.

- Nikt nie jest w stanie przesądzić i powiedzieć z pewnością, kiedy będzie odbicie w gospodarce - mówi prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i były minister gospodarki. Powodem jest to, że większość pochodzi jeszcze sprzed pandemii, więc są to raczej symulacje, nie prognozy. - Mój zespół pokazuje, że możemy się spodziewać płytkiej i relatywnie krótkiej recesji. Odbicie powinno się pojawić na przełomie tego i następnego roku - uważa. - To jest scenariusz optymistyczny - zaznacza. I dodaje: - Ale trzeba liczyć się też ze scenariuszem czarnym, dużo gorszym: że recesja będzie poniżej 5 proc. spadku PKB i jej kształt będzie jak litera L - czyli zejdziemy, a potem będzie bardzo powolne wznoszenie się - mówi prof. Hausner. - Na ten moment bardziej realny jest ten bazowy, płytkiej i krótkiej recesji - podkreśla Hausner. - To, czy pojawi się negatywny, będzie zależało od tego, czy będziemy mieć drugą falę pandemii, czy będą ponowne restrykcje administracyjne, jak ukształtuje się dynamika wzrostu u naszych partnerów, czy w naszej polityce gospodarczej nie będziemy popełniali błędów - wymienia Hausner.

- Będziemy widzieli wygaszanie wielu miejsc pracy, wzrost bezrobocia, znacznie niższe dochody - powiedział prof. Jerzy Hausner, były wicepremier i były wiceminister gospodarki i pracy, zapytany, jak pandemia odbije się na ekonomicznej sytuacji Polaków. Z czasem zobaczymy też inflację nie tylko w przypadku produktów żywnościowych. - W tej chwili GUS ma problem z liczeniem inflacji. W koszyku są dobra, których ludzie nie konsumują, bo nie są im potrzebne, natomiast rosną ceny dóbr, których ludzie potrzebują: żywności, produktów sanitarnych, wszystkiego, co ma podstawowe znacznie teraz. To jest trochę zafałszowany obraz - tłumaczył Hausner. Przykładem są ceny benzyny, która tanieje, bo nie ma na nią popytu. - Odczuwalnie ta inflacja jest dużo wyższa, powyżej 5 proc. - uważa prof. Hausner. - Z jednej strony mamy statystykę, a z drugiej doświadczenie ludzi. Ceny żywności rosną tak szybko, że dla niektórych grup społecznych dostęp do żywności staje się coraz większym problemem - ostrzegał w programie specjalnym Newsroom WP.

Polski rząd zaprezentował plan stopniowego odmrażania gospodarki. Daty nie padły, lecz pojawia się pytanie, czy to nie za szybko, by marzyć o powrocie do normalności? - Mówimy głównie o gospodarce, ale nie da się odblokować innych segmentów, kiedy rodzice muszą opiekować się dziećmi przez zamknięte szkoły. Jeśli tak, to trzeba powiedzieć, że będzie to trwało znacznie dłużej. Nie da się wrócić do normalnego funkcjonowania gospodarki, jeśli nie przywrócimy działalności usług. Rozumiem uruchamianie etapami, ale musi być jednak ten moment, kiedy - patrząc na relację bezpieczeństwa zdrowotnego i gospodarczego - po prostu uruchamiamy te rodzaje działalności, bez których cała gospodarka będzie kuleć, a koniec końców załamie się system opieki zdrowotnej - powiedział w programie specjalnym WP "Koronawirus" prof. Jerzy Hausner, ekonomista.

Rząd ogłosił cztery etapy odmrażania gospodarki, bez podania nawet przybliżonych dat. - Jestem rozczarowany. Jednak to nie ważne, że ja jestem rozczarowany, bo nie jestem przedsiębiorcą. Najważniejsze jest to, że odbieram sygnały o powszechnym rozczarowaniu przedsiębiorców. Niczego się nie dowiedzieli. To nie jest żaden plan, to hipotetyczny schemat. Nie da się o niego budować swojego planu działania, myśleć o uruchamianiu działalności i przygotowywaniu się do tego - powiedział w programie specjalnym WP "Koronawirus" prof. Jerzy Hausner, ekonomista. - Nie potrafię rozważyć, które z wyjaśnień jest najwłaściwsze. Słuchając premiera, zastanawiałem się, jak można mówić, że u nas sytuacja epidemiczna jest lepsza niż w innych krajach, a więc radzimy sobie lepiej, a jednocześnie nie możemy podać konkretnych dat wprowadzenia kolejnych etapów odmrażania gospodarki. To granie w kotka i myszkę z gospodarką i przedsiębiorcami - dodał.

- Ożywianie gospodarki i powrót do jej aktywności może potrwać i trzy lata - uważa prof. Jerzy Hausner, zaznaczając jednak, że na ten moment jest zbyt wiele niewiadomych, by zastanawiać się nad spadkiem PKB. Wszystkie szacunki na ten moment są według niego wróżeniem z fusów. - Nie o PKB dzisiaj chodzi, ale o wznowienie produkcji i wytwarzanie dóbr i usług. A po to są działania osłonowe, żeby najtrudniejszy okres przetrwali ludzie i przedsiębiorstwa - mówi prof. Jerzy Hausner.

- Tą tarczą można wymachiwać, ale nią nie można walczyć - mówi o specustawie antykryzysowej prof. Jerzy Hausner. Jak tłumaczy, nie ma tam wielu rozwiązań, które postulowali przedsiębiorcy. Co więcej, sposób wprowadzania tych rozwiązań i procedury biurokratyczne są takie, że mechanizmy będą działały z opóźnieniem, a powinny być automatyczne. Hausner zwraca uwagę też na inną rzecz. - Symboliczna jest dla mnie zbieżność dwóch decyzji prezydenta. Z jednej strony prezydent podpisuje ustawę tzw. tarczę, z drugiej dzień wcześniej podpisuje ustawę budżetową, która jest czystą fikcją. Rozumiem, że prezydent musi to podpisać, ale dobrze byłoby zdobyć się na sygnał: podpisałem ustawę budżetową, bo państwo musi mieć budżet, ale namawiam do prac nad rewizją - mówi prof. Jerzy Hausner. - Nasz deficyt, gdyby go policzyć uczciwie, przed epidemią to 40 mld zł, a teraz trzeba by go znacząco zwiększyć. Potrzebujemy przemyślanej zmiany budżetu i rzetelnego planu finansowego państwa - uważa profesor.

Rezygnację na okres trzech lat z reguły przeznaczania na wydatki wojskowe 2 proc. PKB, zawieszenie 13. emerytury oraz ograniczenie wypłaty 500 plus do poziomu sprzed jej rozszerzenia, a więc na pierwsze dziecko - proponuje prof. Jerzy Hausner oraz ekonomiści, którzy podpisali się pod "Alertem gospodarczym". - Nie chodzi o wycofanie tych rozwiązań lub reguł, ale ich zawieszenie - podkreśla Hausner. - Te pieniądze są potrzebne teraz na stwarzanie warunków, by przedsiębiorstwa mogły prowadzić działalność gospodarczą w sytuacji, gdy 70 proc. potencjału jest zamknięte, oraz na osłonę tych, którzy stracili pracę lub źródło dochodu. To są trudne wybory - mówi Hausner.

- Tam jest wiele rozsądnych myśli, ale podstawowe pytanie brzmi: kiedy to ruszy - tak o tarczy antykryzysowej mówi prof. Jerzy Hausner, były minister gospodarki. - Nie możemy czekać na Sejm - apeluje. Gość specjalnego programu Wirtualnej Polski podkreśla, że trzeba skupić się przede wszystkim na skali mikro. - Ludzie nie mogą iść do restauracji, ale niech restauracje przyjadą do nich. Im się w końcu znudzą te zapasy - mówi prof. Hausner.

- To jest oczywiste rozwiązanie, bo te pieniądze i tak nie wpłyną - tak o pomyśle zawieszenia składek i innych zobowiązań publicznoprawnych mówi prof. Jerzy Hausner, były minister gospodarki. Gość specjalnego programu Wirtualnej Polski i money.pl sugerował, że "można zobowiązania zawiesić, a później ewentualnie indywidualnie będziemy rozpatrywać, czy ich nie umorzyć". - Nie można też nauczyć ludzi, że zobowiązań można nie płacić - twierdzi prof. Hausner. Ekonomista odniósł się również do słów prezesa NBP Adama Glapińskiego, który zapowiedział, że "pieniędzy na pewno nie zabraknie". - Moim zdaniem to teza propagandowa - ocenił gość programu.

- Gra na zysk za wszelką cenę to działalność rabunkowa, a nie rozwojowa. Przypomina to trochę kogoś, kto czerpie korzyści z wycinania lasu, ale nie myśli o tym, co będzie jak go do końca wytnie - mówi prof. Jerzy Hausner były wicepremier, minister gospodarki i członek Rady Polityki Pieniężnej.