pensje nauczycieli

Ministerstwo Edukacji Narodowej chciałoby, żeby nauczycielskie pensje rosły automatycznie. Uwzględniając przyszłoroczne podwyżki, będą one wyższe w 2026 r. o blisko 40 proc. niż w 2023 roku - powiedziała we wtorek wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer.

Samorządy rzadko podnoszą pensje, więc wakaty w szkołach i przedszkolach znów łata się nadgodzinami. Na początku sierpnia placówki szukały ponad 21 tys. nauczycieli. Więcej godzin na nauczyciela to mniej czasu dla ucznia, a ubiegłoroczne podwyżki niewiele zmieniły - informuje "Dziennik Gazeta Prawna".

Związki nauczycielskie są rozczarowane działaniami Ministerstwa Edukacji Narodowej. ZNP wskazał, że "oczekiwania były większe", oświatowa "Solidarność" uważa wprowadzone zmiany za negatywne, a WZZ "Forum-Oświata" ocenił, że to "rok stracony". - Nic nie jest tak irytujące, jak to, że rozbudzone nadzieje nie znajdują zmaterializowania w postaci konkretnych decyzji i ustaw - uważa szef ZNP Sławomir Broniarz

- Nauczyciele zaczęli rok szkolny 2024-2025 z wielkimi nadziejami, ale krok po kroku, te nadzieje upadały — powiedział PAP Nauczyciel Roku 2023 Radosław Potrac. Dodał, że kończą ten rok bardzo zmęczeni. - Gdy wracam do domu po pracy w szkole, nie mam ochoty na kulturę i sztukę. Chcę się położyć, albo włączyć serial i zasnąć już w połowie drugiego odcinka — zdradza.

W 2025 r. minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli wynoszą od 5027 zł do 6211 zł brutto zależnie od stopnia awansu i wykształcenia. Przepisy o podwyżkach dla nauczycieli weszły w życie w czwartek z mocą od 1 stycznia 2025 r., co oznacza, że dostaną oni wyrównanie.

Młodym nauczycielom przeszkadzają nie tylko niskie zarobki, ale też zła atmosfera wokół szkół. Dlatego rezygnują z pracy - pisze czwartkowa "Rzeczpospolita". Szkoły ściągają do pracy emerytów.

- Jeśli chodzi o podwyżki, to trzeba docenić starania rządu - powiedziała w programie "Newsroom" WP Urszula Woźniak, wiceprezes ZNP. - Tylko ktoś niespełna rozumu deprecjonowałby to, że rząd pomimo trudności budżetowych, zabezpieczył kilkadziesiąt miliardów zł na podniesienie pensji nauczycielom. Z wynagrodzeniami nauczycieli jest tak, że przez osiem ostatnich lat ministrowie doprowadzili do dużego ich spłaszczenia, bowiem podnosili pensje tylko do poziomu minimalnego wynagrodzenia. Przez pewne okresy nauczyciele dostawali mniej, niż wynosiła pensja minimalna. W tej chwili nauczyciel początkujący, bez stopnia awansu zawodowego, ma wynagrodzenie 3690 zł brutto. Przypomnę, że minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia to ponad 4,2 tys. zł. Nauczyciel mianowany, doświadczony już zarabia 3890 zł brutto. Tym bardziej doceniamy te podwyżki, zwłaszcza że mają być kolejne. Tak naprawdę nauczyciel początkujący dostanie 1218 zł podwyżki, mianowany - i tu jest problem - tylko 1167 zł, a dyplomowany 1365 zł. Sądzę, że premier składając obietnicę podniesienia płac o 1500 zł, zwyczajnie się przejęzyczył - uważa Woźniak.

- Mieliśmy spotkanie z panią Barbarą Nowacką, nową panią minister edukacji, jest chemia i jest zrozumienie. Doceniamy podwyżki – powiedziała w programie "Newsroom" WP Urszula Woźniak, wiceprezes ZNP. - Natomiast uważam, że trzeba korzystać z doświadczenia, jakie posiadają profesjonaliści w tym zakresie. Prawda jest taka, że trudno zwykłemu człowiekowi zorientować się w wynagrodzeniach nauczycieli, w tym jak rozumieć kwotę bazową, średnie wynagrodzenie, zasadnicze. Każdy by się w tym pogubił – uważa Woźniak.

- Donald Tusk jeszcze w kampanii wyborczej obiecał nauczycielom podwyżkę wynagrodzenia zasadniczego o 30 proc., ale nie mniej niż 1500 zł - przypomniała w programie "Newsroom" WP Urszula Woźniak, wiceprezes ZNP. - Tymczasem teraz ministerstwo edukacji odnosi się do tego tzw. średniego wynagrodzenia nauczyciela. Ale to nie jest takie wynagrodzenie średnie, jakie jest liczone w firmach. To konstrukt prawny dla regionalnych izb obrachunkowych. Wszystkie środki z paragrafu wynagrodzenia dzieli się przez liczbę nauczycieli. To tak jakby nauczyciel początkujący dostał odprawę emerytalną. Dlatego to tzw. średnie wynagrodzenie budzi w nauczycielach taką złość. Nikt go nigdy nie widział, to jest wirtualne. Minister Czarnek dawał 20-proc. podwyżkę nauczycielom początkującym, pozostałym trochę mniej, równając do wynagrodzenia minimalnego. Teraz rząd znalazł się w pewnej pułapce, ale oburza mnie to i uważam, że nie jest to dobry krok, by nadal spłaszczać wynagrodzenia i zmniejszać różnicę między pensjami nauczycieli bez stopni awansu a nauczycielami doświadczonymi, którzy posiadają kwalifikacje. Na ten moment to jest 200 zł różnicy, a powinno być 400 zł. Po podwyżce będzie to już tylko 149 zł brutto. Obecnie najbardziej poszkodowany jest nauczyciel mianowany. Oni byli nauczycielami kontraktowymi, a zostali zdegradowani do nauczycieli początkujących. Oni pytają: po co mamy robić awans? Dziś podwyżki dostaną nauczyciele początkujący, ale oni za kilka lat będą zdawać egzaminy na nauczycieli mianowanych i ten problem będzie ich także dotyczył. Stąd jest moje oburzenie. Nauczyciele mianowani czują się osobiście dotknięci. Ten aspekt chcielibyśmy zmienić. Dostaliśmy projekt ustawy, wiemy, jakie środki zostały zabezpieczone na podwyżki w budżecie. 1 lutego spotkamy się z ministerstwem i uważam, że ten aspekt można wyprostować i zrobić to lepiej - uważa Urszula Woźniak.

– Wzrost nakładów na edukację do 6 proc. PKB to nie jest nowy pomysł. Jako ZNP wielokrotnie mówiliśmy o zwiększeniu nakładów na szkołę, bo to jest klucz do rozwiązania bardzo wielu problemów. Szkoła kosztuje i musi kosztować – powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Ale szkoła nie może być postrzegana przez pryzmat księgowego. Nie rozumiem udziału ministra Tomasza Rzymkowskiego (wiceszef resortu edukacji – przyp. red.) w dyskusji na temat naprawy sytuacji w edukacji. Nie wiem, po co on tam wczoraj był. Nie wiem też, co wniósł do tej całej dyskusji – dodał Baszczyński.

- Powrót do emerytury nauczycielskiej dla tych, którzy ją utracili, jest absolutnie potrzebny. Rozpoczynamy prace nad konkretnymi przepisami w ustawie - zapowiedział szef MEiN Przemysław Czarnek.

- O przywróceniu praw emerytalnych nauczycielom, które zostały odebrane w 1998 r., rozmawiamy nie od roku, a od 2016 r. - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Minister Zalewska deklarowała powrót do emerytur wcześniejszych, ale nic z tego nie wyszło. Czekamy na rozwiązania, które ma przedstawić minister Przemysław Czarnek, ale boimy się, że będzie to dotyczyło tylko trzech roczników. Już taki pomysł się pojawił. Liczymy na rozwiązanie, które będzie dotyczyło wszystkich nauczycieli i będzie pozwalało pracować, mimo przejścia na emeryturę. Dokąd nie zobaczymy konkretów, nie uwierzymy. Chcemy brać udział w dyskusjach, tym bardziej że ten postulat zgłaszamy od wielu lat.

- Pan minister Przemysław Czarnek w Radiu Maryja mówił, że żadnych zwolnień nauczycieli nie będzie, ale już co innego słyszeliśmy w Telewizji Trwam i w Radiu ZET - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. - Wszystko zdementował dokładnie 24 h po swojej wypowiedzi. Reakcja ZNP na słowa o zwolnieniach 100 tys. nauczycieli była jednoznaczna. Niż demograficzny powinien być pretekstem do tego, aby poprawić warunki nauki, czyli mówiąc wprost: rozluźnić liczebność uczniów w klasie, a nie zwalniać nauczycieli. Tymczasem minister wychodzi z dziwnego założenia, że gdy zmniejsza się liczba uczniów, powinna zmniejszyć się także liczba nauczycieli. To tak nie działa, bo mamy system, w którym w szkołach są nauczyciele określonych przedmiotów. Nawet gdy uczniów jest mniej, nie można ich zwolnić, bo są potrzebni. O planach ministra dowiadujemy się z mediów, a jest przecież zespół ds. statusu zawodowego nauczycieli i nigdy taki wątek się tam nie pojawił. Jest w tej sprawie jakieś drugie dno, które być może wkrótce wyjdzie i dowiemy się, co pan minister miał na myśli.

- Wielokrotnie pokazywaliśmy paski z pensjami naszych koleżanek i kolegów, by uświadomić wszystkim, ile faktycznie zarabiają nauczyciele, ale pan minister w ogóle nie bierze tego pod uwagę - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Jednak nawet i bez tego wystarczy otworzyć przyjętą przez Sejm ustawę budżetową i zobaczyć, jakie tam są podwyżki dla nauczycieli. Minister mówi, że opozycja blokuje wzrost wynagrodzeń. Proponuję, by przyjrzał się temu, co dzieje się w Senacie. ZNP poprzez senatorów wniósł poprawkę o zwiększenie kwoty bazowej nie o 12 proc., które przyjął Sejm, ale o 22,5 proc., co daje wzrost wynagrodzenia na poziomie wzrostu inflacji. Minister informuje, że nasze pensje pójdą w górę o 30 proc., ale to nieprawda. Muszę przyznać, że pokazywanie pasków z zarobkami jest krępujące dla nas nauczycieli. To wstyd, że wynagrodzenie osoby, która ma kwalifikacje i określony staż pracy, oscyluje poniżej płacy minimalnej. To jest coś niewiarygodnego. Ze strony rządu mamy frazesy o podnoszeniu prestiżu zawodu, dbaniu o jakość nauczania, ale to są tylko słowa, które daleko odbiegają od faktów.

- Sytuacja dziś jest taka, że część nauczycieli zarobi poniżej pensji minimalnej, która od stycznia poszła w górę - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Stawki nauczycieli początkujących są poniżej najniższego wynagrodzenia. Uderza najbardziej to, że minister edukacji, Przemysław Czarnek, który posługuje się manipulacją, nam ją zarzuca. Potrafimy czytać ustawę budżetową i tam wynagrodzenia nauczycieli rosną dokładnie o 7,8 proc. Mówienie o 30 proc. to jest jakieś księżycowe spojrzenie. Pan minister albo nie wie, co mówi, albo celowo takie informacje przekazuje opinii publicznej. Ja mówię wprost: to nie jest nieprawda, to dopiero jest manipulacja, która nie ma żadnego przełożenia na budżet państwa.

- Nie wiem, kiedy uda nam się spotkać z ministrem Przemysławem Czarnkiem. Mimo próśb i pism nie mamy od niego żadnych informacji. Komunikuje się z nami tylko za pośrednictwem mediów, a jest wiele tematów do przedyskutowania, które dotyczą nie tylko nauczycieli, ale także dzieci - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Minister unika spotkania z nami, nie wiem, czy ze strachu. Wciąż przesuwa termin. To jest niepoważne zachowanie szefa resortu edukacji. Widać, że nie chce rozmawiać o realnych problemach polskiej szkoły.

- Minister Przemysław Czarnek, mówiąc o gigantycznych podwyżkach dla nauczycieli, wybiera sobie liczby, a my borykamy się z problemami, które na co dzień mamy w szkołach - powiedziała w programie "Newsroom" WP Danuta Kozakiewicz, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 103 w Warszawie. – Szkoła we wrześniu ruszyła, ale kluczowe jest tu słowo: „jakoś”. Podwyżki, jakie otrzymali doświadczeni nauczycieli, są minimalne i dużo niższe niż inflacja, więc niczego nie zmieniły w opłacalności tego zawodu. Mamy bardzo dużo godzin nadliczbowych narzuconych, bo nauczycieli brakuje. Uczymy w wielu szkołach. Udało mi się ułożyć plan lekcji, ale było ciężko. Nadal poszukuję nauczyciela matematyki a także nauczyciela w kl. 1-3. Problemem są oczywiście wynagrodzenia. Pensje są na tyle niskie, że kończący studia ludzie, nie szukają pracy w szkołach. Zatrudnienie młodego nauczyciela jest dziś bardzo trudne. W ogóle znalezienie nauczyciela w tej chwili jest właściwie niemożliwe. Nasz krzyk wołania o to, by w końcu tę sytuację zmienić, nie jest przez władze słyszany. Politycy mówią, że ci którzy narzekają w szkolnictwie, zwyczajnie sobie nie radzą, więc coraz mniej osób opowiada o tym, jak jest ciężko. Nauczyciel, który zaczyna pracę, otrzymuje 2,8 tys. zł na rękę, bo nie dostanie żadnych dodatków. Nauczyciel mianowany może liczyć na ok. 3,6 tys. zł. Te zarobki w porównaniu ze średnią pensją są naprawdę nędzne. Nasze pensje znajdują się poniżej płacy minimalnej w kraju.

- Dziwię się, że protestów w Polsce jeszcze nie ma, bo ruch „żółtych kamizelek” i obudzonych, którzy mówią, że przestaną płacić podatki, widać na całym świecie - powiedział w programie "Money.pl" prof. Paweł Wojciechowski, były minister finansów, były główny ekonomista ZUS. – Ale to do czasu. Budżetówka jest pierwsza w kolejce, jeśli chodzi o protesty, bo w ubiegłym roku ich pensje wzrosły o 4 proc., co biorąc pod uwagę inflację, jest żartem. Zakładając, że inflacja nadal będzie rosnąć, a takie są przewidywania, należy założyć, że pracownicy budżetówki stracą ok. 12 proc. realnego wynagrodzenia. To samo dotyczy nauczycieli. Presja będzie, do niej dołączą się inne grupy społeczne, np.: opieka zdrowotna, w mniejszym stopniu służby mundurowe, które dostały podwyżkę. Rząd ma pewien zapas, ale to jest duża pozycja kosztowa. Drugi rok z rzędu bardzo niskie podwyżki w budżetowce będą budzić niepokoje społeczne.

- W sprawie podwyżek dla nauczycieli czekamy na reakcję rządu do 10 września i odniesienie do naszych postulatów - powiedział w programie "Newsroom" Krzysztof Baczyński, wiceprezes ZNP. - W ubiegły czwartek otrzymaliśmy projekt budżetu na rok 2023 i okazało się, że tam nie ma żadnych podwyżek dla nauczycieli. Kwota bazowa ma zostać podniesiona o 4 proc., a miało być 9 proc. Pytamy ministra, co się stało? Mamy na piśmie z końca sierpnia, to co wynegocjowaliśmy. W budżecie nie ma o tym mowy Jeszcze nigdy się nie zdarzyło, by minister, który jest członkiem rządu, mówił co innego i co innego było w projekcie zatwierdzonym przez rząd. W nowelizacji Karty Nauczyciela, która weszła w życie od 1 września, okazało się, że tylko 15 proc. nauczycieli otrzymała niewielkie podwyżki, a nauczyciele mianowani nie dostali niczego. To jest granat, który zaraz wybuchnie.

Przemysław Czarnek zapowiedział w TVP Info, że wzrost wynagrodzeń dla najmniej zarabiających nauczycieli od 1 września wyniesie 20 proc. Jeśli chodzi o nauczycieli z dłuższym stażem, w przyszłym roku wzrośnie ono z 6758 zł brutto do ponad 7 tys. zł, będzie to koło 7200–7300 zł. To są realne podwyżki wynagrodzeń.

Ministerstwo Edukacji i Nauki zaproponowało podniesienie o 9 procent określonej w ustawie budżetowej kwoty bazowej dla nauczycieli. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2023 r. Według wcześniejszych zapowiedzi resortu od 1 września 2022 r. w oświacie mają wzrosnąć wynagrodzenia zasadnicze.

W związku z bardzo trudną sytuacją materialną nauczycieli ZNP wystąpił do premiera Morawieckiego o pilne podjęcie rozmów na temat wzrostu wynagrodzeń nauczycieli o co najmniej 20 proc. – powiedział prezes ZNP Sławomir Broniarz. Dodał, że w razie niepodjęcia rozmów związek nie wyklucza protestu.

- Oczekujemy 20-procentowego wzrostu wynagrodzenia nauczycieli i podjęcia rozmów w sprawie wzrostów wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami - powiedział w środę prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego Sławomir Broniarz. Zwrócił uwagę na to, że część pracowników szkół zarabia poniżej kwoty pensji minimalnej.

- Ci, którzy mają źle naliczone wynagrodzenia, mniejsze niż przewiduje Polski Ład, będą mieli zwroty jeszcze w tym i w następnych tygodniach – powiedział w poniedziałek minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.

Szef resortu edukacji zapowiedział, że jeszcze przed świętami lub tuż po nich przedstawi gotowe projekty ustaw dotyczące wynagrodzeń i czasu pracy nauczycieli. - Ze zmianami musimy wyrobić się do kwietnia, by nowy rok szkolny był według nowego systemu - oświadczył Przemysław Czarnek.