opłata reprograficzna

Od 1 stycznia 2026 r. zacznie obowiązywać rozszerzona opłata reprograficzna obejmująca nowoczesny sprzęt elektroniczny. Rząd przekonuje, że nie zapłacą jej konsumenci, jednak eksperci wskazują, że koszt zostanie ukryty w cenach urządzeń - podaje farmer.pl.

Opłata przejściowa za energię zniknie od przyszłego roku - poinformował resort energii w obwieszczeniu. Jak wcześniej mówił minister energii Miłosz Motyka, ma to pozwolić obniżyć rachunki o kilka złotych.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego chce objąć opłatą reprograficzną smartfony, tablety i inne nowoczesne urządzenia. Ma to przynieść twórcom nawet 200 mln zł rocznie. Resort zapewnia: nie zapłacą konsumenci, a biznes. Konsultacje potrwają 30 dni.

Sąd Okręgowy w Warszawie zdecydował o przywróceniu opłaty reprograficznej na smartfony, tablety i pamięci komputerowe - podaje "Dziennik Gazeta Prawna". Decyzja ta może wpłynąć na wzrost cen tych urządzeń. Opłata ma rekompensować twórcom korzystanie z ich dzieł na własny użytek.

Zakończyły się konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe projektu ustawy o artystach zawodowych. Nowymi przepisami Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego chce "ucywilizować" pracę artystyczną w Polsce i pomóc najsłabiej zarabiającym twórcom. Może to oznaczać, że podrożeje elektronika, m.in. tablety, komputery i telewizory, bo wzrosnąć ma opłata reprograficzna.

Piotr Gliński zapowiedział, że opłata reprograficzna nie będzie dotyczyć smartfonów. Rząd nie wycofuje się z pomysłu. Część tej opłaty ma trafić na fundusz, który ma finansować ubezpieczenia artystów.

Skrajnie niesprawiedliwy społecznie oraz niewydolny ekonomicznie – tak o rządowym projekcie rozszerzenia opłaty reprograficznej mówią eksperci. Dodają, że to w zasadzie parapodatek, który będzie oznaczał tylko i wyłącznie podwyżkę cen wszelkiego sprzętu elektronicznego.

Wprowadzenie opłaty reprograficznej podniesie ceny i załamie popyt na sprzęt elektroniczny – ostrzega Komputronik, polska sieć sklepów, oferujących m.in. sprzęt komputerowy.

Opłata reprograficzna, czyli tzw. podatek od elektroniki, zostanie zawetowana przez prezydenta Andrzeja Dudę? Odpowiedź prezydenckiego rzecznika, choć nie wprost, sugeruje, że tak właśnie się stanie. "Zobowiązanie prezydenta jest jasne i aktualne" - zapewnia Spychalski.

Ponad połowa Polaków stanowczo sprzeciwia się wprowadzeniu opłaty reprograficznej. Rząd jest nieugięty, forsuje przepisy, przez które elektronika ma zdrożeć. - Jeżeli zapytać Polaków, czy należy wspierać kulturę, to oczywiście każdy powie, że tak, ale jak dołożymy informację, że ma to być finansowane z naszej kieszeni, a nie z gigantycznych koncernów, to wtedy opinia się zmienia - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska. - Nie dziwię się, że Polacy sprzeciwiają się tej opłacie, już pomijam kwestię cen i płacenia więcej na coś, czego do końca nie rozumiem. Jeśli weźmiemy urządzenia, które są na tej liście, dwa przykładowe, czyli telewizor i laptop. Kto z nas w dzisiejszych czasach wsadza pendrive'a do telewizora, żeby skopiować film? Wedle badań producentów telewizorów, jedynie około 0,1 proc. konsumentów sugeruje się przy zakupie tym, czy telewizor ma funkcję nagrywania. Jeśli chodzi o laptopy, one służą nam głównie do nauki i pracy zdalnej, a nie kopiowania filmów, książek czy muzyki. Z drugiej strony, zwolennicy opłaty często podkreślają, że obowiązuje ona wszędzie w Europie. Przykład Francji, która ma najwyższą stawkę tej opłaty w Europie, tam laptopów nie znajdziemy, dyski twarde oczywiście, jako nośniki pamięci, ale całych laptopów, jako urządzeń, nie ma - dodał.

Branża cyfrowa rozmawia z rządem w sprawie opłaty reprograficznej, której się sprzeciwia. W jakim punkcie są te negocjacje? - Zgadzam się, że należy wspierać kulturę niszową, ambitną, ale próbuję przekonać rząd do myślenia, że trzeba znaleźć nowoczesne metody tego finansowania. Nie opłatą reprograficzną, która z definicji ma służyć twórcom popularnym, którzy są kopiowani, dlatego to nie jest to narzędzie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska. - Od wielu lat namawiam, by wprowadzić model fiński. To państwo nie bało się otwarcie powiedzieć konsumentom: musimy wspierać kulturę narodową, złóżmy się na nią w podatku dochodowym. Tam jest to 0,3 proc. w skali roku, co jest nieodczuwalne, ale dzięki temu stworzono porządny fundusz promocji i wspierania kultury narodowej, z którego są finansowane ambitne projekty. Nie artyści popularni, a właśnie ta ambitna kultura, która wymaga wsparcia, na to powinny być pieniądze, ale uważam, że opłata reprograficzna to nie jest narzędzie do finansowania tego, bo została stworzona w zupełnie innym celu - dodał.

Ilona Łepkowska w "Money. To się liczy" broniła rozszerzenia opłaty reprograficznej, jej argumenty nie spotkały się ze zrozumieniem branży cyfrowej. - W całej dyskusji jest mnóstwo pomylonych i pomieszanych pojęć, a także duże niezrozumienie technologii i tego, jak działa dzisiejszy rynek konsumpcji kultury. Opłata reprograficzna została wprowadzona w latach 60. w Niemczech, czyli w czasie totalnie analogowym, gdy faktycznie kopiowanie było źródłem upowszechniania dostępu do artystów. Dzisiaj nie ma takiego problemu - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska. - Opłata reprograficzna przede wszystkim ma refundować straty nie z tytułu wielokrotnego odtwarzania, a z tytułu kopiowania utworu na potrzeby prywatne. Mówiąc w uproszczeniu, kupując płytę CD z ulubionym artystą, mogę legalnie ją skopiować na trzy inne płyty, mieć jedną w domu, drugą w pracy, a trzecią w samochodzie. I to jest zgodne z prawem. Opłata miała refundować to, że nie kupię czterech oryginalnych płyt, tylko jedną. W latach 60. to miało sens, natomiast dzisiaj, gdy to streaming przejął konsumpcję tej kultury, za każde odtworzenie twórca otrzymuje pieniądze. Oczywiście nie twierdzę, że są to duże pieniądze, ale to już kwestia umów artystów z platformami - dodał.

Rząd przekonuje, że opłata reprograficzna nie jest podatkiem, dodaje, że w innych krajach Unii Europejskiej funkcjonuje taka opłata, a sprzęt elektroniczny jest nawet tańszy. - Z propozycji ministerstwa kultury wynika, że opłata będzie pobierana przez urzędy skarbowe, rząd traci więc argument, że nie jest to podatek. Jeśli urząd skarbowy pobiera daninę z mojej kieszeni, to ja traktuję ją jako podatek, bez znaczenia, jakie jest jej finalne przeznaczenie - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska. Był też pytany, czy zapłacą wyłącznie producenci i importerzy. - Beneficjentem dozwolonego użytku jest każdy z nas. Importer i producent jest wyłącznie pośrednikiem między konsumentami a artystami, unijna dyrektywa mówi o tym jasno. Co do powoływania się na Niemcy, możemy w nieskończoność powtarzać, powołując się na dane Eurostatu, że najniższe ceny elektroniki w Europie są w Polsce, nie w Niemczech. Pomijam już kwestie portfela niemieckiego konsumenta, w porównaniu do polskiego. Nieprawdą jest też, że ceny nie wzrastają, bo mamy przykłady Niemiec, Włoch czy Hiszpanii, gdzie ceny poszły do góry adekwatnie do opłaty. Co więcej, w Niemczech opłata od smartfona to jest niecałe 1 euro, a w Polsce miałaby wynosić około 10 euro. Pamiętajmy, że jesteśmy troszeczkę biedniejszym społeczeństwem - dodał.

Aparaty fotograficzne, dekodery telewizyjne czy czytniki e-book na liście do pobierania opłaty reprograficznej. Dlaczego mamy za to płacić? - Odpowiem też pytaniem, kiedy ostatni raz poszedł pan do księgarni lub biblioteki z aparatem fotograficznym, zrobił zdjęcie książki, by potem wydrukować ją w domu na drukarce i czytać? Według autorów tej propozycji jest to masowe rozwiązanie służące do czytania książek - powiedział w programie "Money. To się liczy" Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska. Był też pytany o słowa przedstawicieli rządu oraz środowisk artystycznych, które ostro krytykują branżę cyfrową. - Wielokrotnie byłem atakowany w niewybredny sposób, w odróżnieniu od moich oponentów, nigdy nie zniżyłem się do atakowania kogokolwiek personalnie. Od ludzi kultury oczekuję więcej kultury i merytorycznej dyskusji. Do 2 czerwca, zgodnie z terminem konsultacji, złożymy opinię w Ministerstwie Kultury, wraz z apelem o rozpoczęcie takiej merytorycznej rozmowy. Szkoda, że nie zaczęliśmy jej wcześniej, pewnie udałoby się uniknąć tych gorących dyskusji - dodał.

Opłata od smartfona czy tylko komputera? I ile wyniesie. Nowy podatek czy tylko pomoc dla artystów. Opłata reprograficzna budzi coraz więcej pytań. Gościem programu Money. To się liczy będzie Michał Kanownik.

Opłata reprograficzna ma posłużyć do sfinansowania składek do ZUS najbiedniejszym artystom. Ceny sprzętu elektronicznego poszybują w górę. Zapłacimy nawet miliard złotych więcej – ostrzegają dystrybutorzy sprzętu.

Artyści walczą o rozszerzenie opłaty reprograficznej. Ceny urządzeń elektronicznych wzrosną, a pieniądze mają trafić na specjalny fundusz dla artystów zawodowych. To już wojna o opłatę? - Widzę wypowiedzi po jednej i drugiej stronie, być może za bardzo nacechowane emocjami. Natomiast potrzebna jest rzeczowa dyskusja. To nie jest tak, że obie strony to zaciekli wrogowie i nie mają punktów wspólnych - powiedział w programie "Money. To się liczy" Dominik Skoczek, dyrektor Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych. - Technologia adaptuje kulturę, kultura adaptuje technologię. Biznes technologiczny, wspierając artystów, powinien widzieć w tym swój interes. To artyści napędzają sprzedaż urządzeń - dodał.

Artyści domagają się pieniędzy z opłat nakładanych na sprzęt elektroniczny. Dlaczego branża artystyczna nie zatrudnia na umowy o pracę, by artyści mieli opłacane składki? - To wszystko są ważne kwestie, ale kolejny raz próbujemy rozmawiać o tematach zastępczych. To są bardzo różne dyskusje, nie można wrzucać do jednego worka bardzo różnych działalności twórczych, każda branża ma inną specyfikę. Nie wyobrażam sobie produkcji filmowej, w której aktorzy mają umowy u pracę - powiedział w programie "Money. To się liczy" Dominik Skoczek, dyrektor Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych. - Dyskusję trzeba prowadzić, tam, gdzie jest możliwa poprawa, to o to walczmy. Natomiast ustawa o uprawnieniach artysty zawodowego wprowadza systemowe rozwiązanie dla wszystkich artystów wszelkich branż, z naciskiem na wsparcie dla osób, które pracują w takich zawodach, gdzie to wsparcie jest najbardziej wymagane - dodał.

Artyści chcą rozszerzenia opłaty reprograficznej, pieniądze ze sprzętu elektronicznego mają trafić na specjalny fundusz dla artystów. - Nie ma nowoczesnych urządzeń bez twórców, dziennikarzy i treści kultury, które na tych urządzeniach są odtwarzane. Po to kupuje się lepszy sprzęt, by oglądać na nim filmy, czytać książki i artykuły. Działalność artystyczna napędza popyt na te urządzenia, zupełnie naturalne i zrozumiałe jest, że producenci dzielą się częścią zysków z twórcami - powiedział w programie "Money. To się liczy" Dominik Skoczek, dyrektor Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych. Był też pytany, kto konkretnie ma dostać pieniądze z opłaty reprograficznej. - Połowa pieniędzy będzie zasilała fundusz wsparcia artystów zawodowych, druga połowa będzie przekazywana, za pośrednictwem organizacji, bezpośrednio do twórców i wydawców. Część, która będzie w dyspozycji funduszu będzie służyła na sfinansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla najmniej zarabiających i najbardziej potrzebujących artystów. Nie tylko tych najpopularniejszych, ale też takich, o których się mniej pamięta, na przykład tancerze, mimowie, instrumentaliści, ale również aktorzy teatralni. Jest cała lista tych zawodów, mówimy o osobach zarabiających niewielkie pieniądze. Pełną kwotę dotacji będą mogły uzyskać osoby zarabiające 1000 zł miesięcznie, nie mówimy o wspieraniu elit - dodał.

Dziś w programie rozmawiamy o sytuacji finansowej twórców i nowym podatku, który ma ich wspomóc. Gościem będzie Dominik Skoczek, dyrektor Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych. Zapraszamy od 9.15.

- Opłata reprograficzna jest pobierana w większości krajów europejskich. Tu naprawdę nie chodzi o nowy podatek - powiedział w programie "Newsroom" WP Paweł Kukiz. – Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja, gdy ja zaczynałem karierę muzyczną. Twórczość na nośnikach takich jak płyty winylowe była policzalna, łatwo było wyliczyć tantiemy. Dziś zysków ze sprzedaży płyt praktycznie nie ma. Kiedyś złotą płytę dostawało się za sprzedanie 100 tys. egzemplarzy, dziś te limity spadły do 10 tys. Stało się normą kopiowanie produktów muzycznych. Niewielkie pieniądze artyści dostają z odtworzenia na YouTube czy Spotify. To dziurawy system.

Ilona Łepkowska, po głośnej rozmowie z money.pl dotyczącej rozszerzenia przez rząd opłaty reprograficznej, ponownie zabrała głos w sprawie. Tym razem w rozmowie z RMF FM stwierdziła, że prezydent Andrzej Duda obiecał artystom nałożenie opłaty również na smartfony. Sprawdziliśmy u źródła. Błażej Spychalski przekonuje, że prezydent, który był przeciwny opłacie od smartfonów, swojego zdania nie zmienił.

Rząd pracuje nad rozszerzeniem opłaty reprograficznej, sprzęt elektroniczny zdrożeje. - Weźmy pod uwagę, że sektor elektroniki to najmniej marżowa branża, zawsze tak było. Bierze się to z dużej konkurencji i szybkich zmian technologicznych. Dlatego każdy procent to jest bardzo duże obciążenie dla każdego, kto tym sprzętem handluje - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Wieroński, członek zarządu MediaMarkt w Polsce. - Patrząc tylko na moją firmę, byłoby to ponad 50 milionów złotych rocznie dodatkowego kosztu, to duża kwota. Osobiście jak najbardziej liczę na to, że opłata nie wejdzie. Trzeba to dobrze przemyśleć. Dlaczego z góry zakładamy, że każdy, kto kupuje komputer, będzie od razu nielegalnie kopiował dzieła artystów? Po drugie, czy to jest właściwy czas? Pandemia z jednej strony podniosła popyt na sprzęt, z drugiej strony, wiele marketów było zmuszonych zamknąć swoją działalność - dodał.

Rząd pracuje nad rozszerzeniem opłaty reprograficznej, ceny urządzeń wzrosną. - Patrzymy, co to dla nas będzie oznaczało, ale zakładamy, że jednak ta opłata nie wejdzie. Jestem optymistą, ponieważ uważam, że ta opłata nie jest do końca przemyślana i nie jest to dobry moment. Weźmy pod uwagę, że tych opłat już trochę było w tym roku, to jest kolejne obciążenie dla przedsiębiorców, a na końcu dla konsumentów - powiedział w programie "Money. To się liczy" Wojciech Wieroński, członek zarządu MediaMarkt w Polsce. - Patrząc na listę artykułów, które zostaną objęte tą opłatą, ilościowo jest to 10 proc. asortymentu, ale wartościowo już 30 proc. To bardzo dużo. Opłata obejmie właściwie większość sprzętu, co prawda w nowym projekcie wyłączono smartfony, ale mówimy o wszelkim innym sprzęcie elektronicznym. A ceny tego sprzętu ostatnio i tak poszły w górę, mamy presję inflacyjną, a dodatkowo na to wszystko nałożymy jeszcze nową opłatę. To się przełoży na wzrost cen - dodał.

Dziś w "Money. To się liczy" z Jakubem Oliprą, analitykiem Credit Agricole, sprawdzamy, ile będą kosztować w tym roku wczesne warzywa. W drugiej części o zmianach wokół opłaty od smartfonów mówi Wojciech Wieroński, członek zarządu MediaMarkt w Polsce. Zapraszamy od 9.15.