wideo (strona 13 z 97)

- W całej inflacji mamy nośniki energii, które ceny bardzo podbijają. Martwi także inflacja bazowa, która ma duży wpływ na koszyk produktów podstawowych i wynosi obecnie 11,4 proc. - powiedział w programie "Newsroom" dr Jakub Olipra, starszy ekonomista z Banku Credit Agricole. - Dochody gospodarstw domowych nie rosną tak szybko jak inflacja. Nasza siła nabywcza maleje, bo nasze wynagrodzenia nie nadążają za wzrostem cen. Jeśli chcemy utrzymać poziom wydatków z poprzednich świąt, musimy to zrobić kosztem oszczędności lub kosztem konsumpcji innych dóbr. W przypadku tradycyjnej sałatki jarzynowej kluczowa jest cena warzyw i majonezu. W majonezie mamy jaja i tłuszcze, które dość silnie podrożały i są na szczycie tabeli wzrostów. Ale pamiętajmy, że są różne diety. Jedni jedzą więcej mięs, inni więcej warzyw. Dlatego niektórzy konsumenci podwyżki odczuwają bardziej. To co jest optymistyczne, to fakt, że jesteśmy na szczycie dynamiki wzrostu cen żywności. Ceny nie będą dużo niższe w przyszłym roku, ale wzrosty będą wolniejsze. W czwartym kwartale zejdziemy do jednocyfrowego tempa wzrostu, będzie to w okolicach 5 proc. Na całe szczęście dla konsumentów zerowy VAT na żywność został utrzymany. Inaczej musielibyśmy do cen żywności od nowego roku doliczyć kilka procent.

- Nic nie będzie tańsze niż rok temu - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Jakub Olipra, starszy ekonomista z Banku Credit Agricole. Jak zaznaczył, w koszyku żywnościowym są jednak takie produkty, które drożeją wolniej. To m.in. warzywa, owoce, napoje i tu mówimy o wzrostach rzędu 15 proc. - Każde kolejne święta są droższe, natomiast problem jest w tempie wzrostu cen. Obecnie mamy do czynienia z dość trudną sytuacją. Widać duże wzrosty. W przypadku cukru mówimy o cenach dwukrotnie wyższych. Na szczycie tabeli mamy też mąkę, drób, oleje roślinne – tu odnotowujemy wzrost o 40 proc. To niepokojące zjawisko, bo konsumenci mają niewielkie pole do ucieczki przed tymi podwyżkami. Wcześniej, w przypadku np. ptasiej grypy, jedne produkty można było zastąpić innymi i nadal się najeść. Obecnie nie ma takiej możliwości, bo zakres podwyżek obejmuje wiele kategorii i konsumenci nie zastąpią droższej wieprzowiny tańszym drobiem. Wszystko jest drogie, nie mówiąc o wołowinie. Najsilniej drożeją oleje i tłuszcze oraz mleko, sery i jaja. Dynamika sięga powyżej 30 proc. Później są ryby i owoce morza – 25-30 proc. Następnie są produkty zbożowe i mięso, w tym wypadku dokładamy do cen 25 proc. Słodycze, dżemy podrożały o 20 proc. - dodał.

- Inflacja to jest doświadczenie pokoleniowe, zwłaszcza, że ona nie skończy się prędko, np. za dwa miesiące. Socjologowie i psychologowie będą jeszcze długo dyskutować o skutkach tej drożyzny - powiedział w programie "Newsroom" WP Maciej Samcik, założyciel bloga subiektywnieofinansach.pl. - Poradę mam jedną dla nas wszystkich i ona nie jest niczym nowym, co zrodziło się teraz w związku z wysoką inflacją. Jeśli idziemy na zakupy świąteczne i każde inne, to zróbmy listę. Ale jak już tę listę zrobimy, to wszystko musimy ściąć o 20 proc. Mówię o produktach, składnikach dań i generalnie wszystkim, co kupujemy. To sposób mojej babci na oszczędzanie i on jest wbrew pozorom bardzo sensowny. Z innych badań bowiem wynika, że po świętach ok. 20 proc. żywności wyrzucamy i marnujemy. Robimy dania, których nie jesteśmy w stanie spożyć. W efekcie wyrzucamy pieniądze. Ścięcie listy o 20 proc. sprawi, że nasze święta wcale nie będą biedniejsze, po prostu mniej wyrzucimy i zaoszczędzimy kilkaset złotych.

- W czasach tak dużej inflacji bardzo rośnie rozrzut między sklepami tanimi a drogimi i warto poświęcić czas, by porównać ceny i zrobić zakupy tam, gdzie wydamy mniej - powiedział w programie "Newsroom" WP Maciej Samcik, założyciel bloga subiektywnieofinansach.pl. - Jest większa możliwość oszczędzania dzięki takim wyborom, dlatego ważne jest, by nie kupować wszystkiego na ostatnią chwilą. Z drugiej strony jest też duża szansa na zaoszczędzenie na prezentach, gdy kupujemy przez internet. Są porównywarki i narzędzia, które pomagają zorientować się, gdzie dany produkt jest w niższej cenie. Ale to wymaga czasu, planowania i podejścia racjonalnego. Problem w Polsce jest taki, że nikt na miesiąc wcześniej nie myśli o świętach. Szaleństwo zaczyna się na kilka dni przed nimi, a to już jest za późno, by racjonalizować koszty.

- W kwestii drożyzny i podwyżek na święta czegoś takiego faktycznie dawno nie było. Nasze wynagrodzenia nie nadążają za inflacją. I to dotyczy już nie tylko jakiejś niewielkiej grupy osób z najniższymi pensjami, ale całego społeczeństwa - powiedział w programie "Newsroom" WP Maciej Samcik, założyciel bloga subiektywnieofinansach.pl. – Mówimy o wzrostach cen o 20-30 proc., niektóre produkty podrożały dwukrotnie. To jest coś, czego nie pamiętamy w naszym dorosłym życiu. Jak przez mgłę wspominam hiperinflację, gdy zmieniał się ustrój w Polsce. Polacy deklarują, że wydadzą na święta o 1 proc. więcej niż zwykle, czyli od 1000 do 1500 zł. To by oznaczało, że do wydatków podchodzimy rozsądnie i nie zamierzamy świąt pokrywać z oszczędności, a co gorsza z pożyczek. Ale ja mam wątpliwości, czy te deklaracje się potwierdzą. Do świąt jest podejście nabożne, to nie jest czas, gdy chcemy myśleć o oszczędnościach. Ale jeśli ktoś na co dzień myśli o racjonalizowaniu wydatków, to te święta go nie zabiją, bo mówimy o 300-400 zł więcej. Ale znam ludzi, którzy sobie nieźle pofolgowali. Najpierw były ostatnie wakacje przed kryzysem i trzeba było poszaleć, teraz mamy święta i jeszcze nas stać, to też możemy sobie na więcej pozwolić, potem będzie sylwester huczny, a potem przyjdzie styczeń. Ja nie chcę straszyć i psuć humorów, ale początek roku zawsze oznacza podwyżki cen regulowanych. I to będzie boleć. Warto mieć na to założoną jakąś rezerwę.

Nagły atak zimy obciąża polską energetykę - to główny temat programu Money.pl w poniedziałek, 19 grudnia. Nasz gość, dr Przemysław Zaleski, ekspert Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego, odpowiadał na pytania m.in. o to, czy w Polsce mogą wystąpić lokalne blackouty i czy zapasy gazu wystarczą, jeśli pogoda się utrzyma. Na program zaprasza Mateusz Gąsiorowski.

Mróz i solidne opady śniegu sprawiły, że wróciły pytania o stabilność naszego systemu energetycznego. Czy grożą nam lokalne blackouty? Jak wyjaśniał w programie "Money.pl" dr Przemysław Zaleski, ekspert z Fundacji Pułaskiego, blackout to zdarzenie, które wynika z kilku przyczyn, nie tylko z samej pogody. - Chociaż coś takiego już się zdarzyło - w 2008 r., kiedy aglomeracja szczecińska została odcięta od prądu. To się oczywiście może zdarzyć, ale system jest na taką sytuację przygotowany - podkreślił.

Po tej zimie Europa będzie musiała uzupełniać rezerwy gazu przy znikomych lub zerowych dostawach z Rosji. - To może skutkować wysokimi cenami - mówił w programie "Money.pl" dr Przemysław Zaleski, ekspert z Fundacji Pułaskiego. Jak zaznaczył, wyścig o błękitne paliwo na kolejne sezony już trwa. Wystarczy wspomnieć, że Chińczycy zakontraktowali gaz z Kataru na najbliższe 20 lat. Nawet jeżeli pojawiają się nowe możliwości produkcji LNG, to budowa takiej infrastruktury trwa od trzech do nawet pięciu lat. To oznacza, że przez najbliższe pięć lat o gaz będzie trudno i będzie drogo. Nie należy myśleć inaczej - podsumował ekspert.

- Rynek pracy wyszedł z pandemii. Pracownicy po tym czasie bardzo narzekają na alienację i wpływ pracy zdalnej na relacje międzyludzkie. To rzutuje na kwestię kreatywności w firmach, jej kondycję oraz rozwój - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service. - Dlatego te firmy, które mogą, a większość na to nadal stać, organizują świąteczne imprezy. To miły gest w stosunku do pracowników, czas by im podziękować za ten trudny rok, zintegrować ludzi. Dzięki takim spotkaniom jest poczucie, że jesteśmy razem, że wspólnie pracujemy dla dobra firmy. Ten czas świąteczny jest wyjątkowy i nie jest jeszcze tak źle, by pracodawcy rezygnowali z takich imprez.

- W Polsce jest ponad 150 tys. wakatów, ale z drugiej strony powstało o 20 tys. mniej nowych miejsc pracy - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service. – Są pewne niepokojące sygnały na rynku pracy. Rosnące koszty pracy sprawiają, że pracownicy szukają możliwości, by zarobić więcej. Polscy pracownicy są lojalni i najpierw idą po podwyżkę do pracodawcy, a dopiero w drugiej kolejności rozglądają się za inną pracą. W sytuacji, gdy nasze wydatki i raty kredytów rosną, utrzymanie kosztuje coraz więcej, musimy iść do naszego szefa i o tym szczerze porozmawiać. On, podobnie jak my, zmaga się z rosnącymi kosztami produkcji z powodu inflacji, dlatego powinien to rozumieć. Pracodawcy zdają sobie sprawę z tego, że utrata doświadczonego, dobrego pracownika generuje koszty. Dlatego tak długo, jak mogą, będą starali się dawać podwyżki, na jakie mogą sobie pozwolić. Czas świąteczny sprzyja temu, by podwyżkę dostać.

- Pierwszy kwartał roku w firmach jest zawsze dużo trudniejszy niż kolejne - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service. - Mamy wciąż duże zatory, jeśli chodzi o zatrudnienie w branży motoryzacyjnej. Ona po okresie pandemii nie wyszła jeszcze na prostą, widać to np. w Niemczech. Trwa też przestawienie na produkcję samochodów elektrycznych. Mamy do czynienia z przełomem, on się jeszcze do końca nie dokonał. Sektor dopiero buduje moce produkcyjne. Jeśli chodzi o produkcję silników spalinowych, to tu zatrudnienie sukcesywnie spada i będzie spadać w związku z unijnymi decyzjami. Branże AGD i RTV mają się dobrze i tu zapotrzebowanie na pracowników jest wysokie i stabilne - przekonywał.

Projekt PiS ws. zmian w sądownictwie ma umożliwić wypłatę Polsce pierwszych pieniędzy z unijnego Funduszu Odbudowy. Pojawia się, pytanie, czy możemy w związku z tym z optymizmem patrzeć w przyszłość i liczyć, że wkrótce środki z Brukseli dotrą nad Wisłę. Naszym gościem był prof. Artur Nowak-Far z Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH. Zaprasza Mateusz Gąsiorowski.

Dyskusja o ewentualnym przystąpieniu do strefy euro zwykle skupia się na korzyściach gospodarczych. Tymczasem kwestie polityczne są głęboko niedocenione. Pamiętajmy, że Unia dwóch prędkości już właściwie funkcjonuje. Wystarczy wspomnieć, że Polska przestaje istnieć jako aktywny uczestnik rady ECOFIN (spotkanie ministrów gospodarki i finansów ze wszystkich państw członkowskich UE - przyp.red.). Większość państw buduje tam sojusze wokół uczestnictwa w strefie euro. Dodatkowo te stanowiska wypracowywane są w ramach Eurogrupy, gdzie nie ma Polski, bo nie przyjęliśmy jeszcze euro - mówił w programie "Money.pl" prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej.

Projekt PiS ws. zmian w sądownictwie ma umożliwić wypłatę Polsce pierwszych pieniędzy z unijnego Funduszu Odbudowy. Pojawia się, pytanie, czy możemy w związku z tym z optymizmem patrzeć w przyszłość i liczyć, że wkrótce środki z Brukseli dotrą nad Wisłę. - Nie jestem przesadnym optymistą. Trzeba dokładnie sprawdzić, na jakich warunkach dostaniemy te pieniądze. Możemy je bowiem dostać na sposób węgierski, czyli taki, który bardzo mocno warunkuje uwalnianie środków. Wówczas nie będzie można swobodnie nimi dysponować i trzeba będzie mocno pilnować obiecanych zmian legislacyjnych - mówił w programie "Money.pl" prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej.

Jeśli zarabiamy minimalną krajową, to na święta musimy pracować przez 12 dni. To jest o dwa dni dłużej niż rok temu. I to zła wiadomość. Ale każdy, kto robi zakupy, widzi, jak w tej chwili wyglądają ceny takiego tygodniowego koszyka produktów - powiedział w programie "Newsroom" WP Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service. – Osoby, które zarabiają w okolicach średniej krajowej, będą pracować przez 6 dni na to, by mieć pieniądze na zorganizowanie świąt na kwotę 1,2 tys. zł. Przed świętami jest zawsze dużo ofert pracy i można dorobić. Rekordziści, których znam, w roli Mikołaja potrafią zarobić od 3 do 6 tys. zł dziennie. Są tacy, którzy radzą sobie jeszcze lepiej. Trzeba mieć piękny strój i dar do tego, by nawiązać dobry kontakt z dziećmi, dać im radość. Dzieci to czują, rodzice też i polecają sobie dobrych Mikołajów. Trzeba po prostu mieć to „coś”. Zarobki zależą też od tego, ile miejsc uda się w jeden dzień zaliczyć. W Warszawie są korki, więc to jest pewne utrudnienie. Nieco mniej zarabiają Mikołajowie w centrach handlowych i w różnych miejscach promocyjnych. Ale to są pieniądze, którymi istotnie można uzupełnić domowy budżet. Są tatusiowie, którzy mają predyspozycje i są świetnymi Mikołajami. Można także dorobić jako sprzedawca choinek, sprzedawca ryb, ale to jest już praca na mrozie. Jest też dużo pracy w handlu, tu zarobki kształtują się w okolicach 15 zł za godzinę na rękę. Mamy dużo imprez firmowych, potrzebna jest pomoc kuchenna i kelnerzy. Ci ostatni mogą także liczyć na napiwki.

- Ryby na święta będą droższe. Wigilijny karp to jest tradycja, która wzięła się z PRL-u i ma dosyć krótki czas obowiązywania. Natomiast trudno sobie wyobrazić wigilię bez dań postnych, głównie ryb: jeśli nie karpia, to śledzia, czy dorsza. Ale nie mam tu dobrych wiadomości: czekają nas podwyżki - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Piotr Maszczyk z SGH. - Dobrą wiadomością jest to, że na początku pierwszego kwartału przyszłego roku inflacja zacznie się obniżać. To znaczy, że ceny nie przestaną rosnąć, ale będą rosły wolniej.

- Z ostatniego wystąpienia prezesa NBP wynika, że jego intencją jest gaszenie oczekiwań inflacyjnych - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej. - W związku z tym ta wizja przyszłości, którą przed nami roztacza, jest nadmiernie optymistyczna. Wierzę bardziej w prognozy unijnego komisarza ds. gospodarki, bo on mówi o całej UE, nie tylko o Polsce. Wszystko wskazuje na to, że spowolnienie gospodarcze w wielu krajach będzie duże. Widać to już w ujęciu lokalnym, w przedsiębiorstwach, które zapowiadają zwolnienia.

- Moje prognozy na rok 2023 są takie: inflacja po osiągnięciu pewnego maksimum, prawdopodobnie w lutych w okolicach 20 proc., powinna zacząć się obniżać. Tempo wzrostu cen nadal wysokie i niszczące dla gospodarki zacznie się po tym czasie obniżać. Powody są dwa: normalizacja na rynkach światowych oraz osłabienia tempa wzrostu gospodarczego - powiedział w programie "Newsroom" prof. Marek Belka, były premier, były szef NBP, europoseł. - Nastąpi też spowolnienie gospodarcze, nie spodziewam się recesji, która dotyka gospodarki zachodnie. Choć nawet tam prognozy się niejasne. Być może uda się uniknąć recesji nawet w tych krajach. Bezrobocie wzrośnie, ale nieznacznie. Natomiast efekt spowolnienia odczujemy w inny sposób: nasze płace będą przeganiane przez inflację. Innymi słowy, będziemy tracić na wartości realnej naszych płac.

- Wykonywanie wyroków sądów międzynarodowych jest poza dyskusją. W Polsce jest chaos, bo z jednej strony słyszymy, że pieniądze z Unii są ważne, i że warto byłoby je wziąć i nikomu nie uśmiecha się płacenie kar za niewykonanie wyroków, z drugiej zaś są głosy, że te wyroki można uznać za niebyłe, nieistniejące, czego nie można zrobić - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej. – Jesteśmy w jakimś karkołomnym szpagacie. Te wyroki należy po prostu wykonać i kar nie będzie. Dyplomaci nie mają tu nic do gadania. Nie mają żadnej dobrej karty. Polska zapewnia o dobrej woli, ale w Unii wszyscy wiedzą, że kluczowe jest przestrzeganie praworządności i pojawia się argument: gdzie jest wykonanie tych wyroków? TSUE to poważny organ, a polscy politycy umniejszają jego rolę. Jak Polska przystąpi do wykonania tego, co jest koniecznie, to wtedy zaczyna pracować dyplomacja.

ING zawiesza oferowanie hipotek ze zmiennym oprocentowaniem do połowy przyszłego roku. Kiedy raty kredytów zaczną spadać? Co dalej z cenami mieszkań? Rząd szykuje propozycję dla kupujących mieszkania. To główne tematy Money.pl w piątek, 9 grudnia, którego gościem był Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments. Na program zaprasza Mateusz Gąsiorowski.

W 2023 r. możemy mieć do czynienia ze stabilizacją cen mieszkań, choć nie zdziwiłyby mnie delikatne przeceny w przypadku dużych lokali. Jednak rok 2024 może już wyglądać zupełnie inaczej - powiedział w programie "Money.pl" Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments. Trzeci kwartał br. przyniósł bowiem bardzo słabe dane na temat liczby rozpoczynanych inwestycji. GUS poinformował, że deweloperzy zaczęli budować o prawie 45 proc. mniej mieszkań niż w analogicznym okresie rok wcześniej. - To oznacza, że za dwa lata, bo tyle mniej więcej trwa budowa bloku, deweloperzy będą oddawać do użytku znacznie mniej mieszkań. Na to natomiast może się nałożyć odbudowa zdolności kredytowej Polaków, a więc popyt będzie bardziej normalny. To jest przepis na gwałtowne wzrosty cen mieszkań. Perspektywa 2024 r. wygląda nieciekawie - podkreślił ekspert.

Jeżeli sprawdzą się obecne prognozy, to WIBOR będzie dalej spadał i osoby, którym banki w najbliższych miesiącach będą aktualizowały oprocentowanie kredytów, mogą zaobserwować bardzo drobne obniżki rat kredytów hipotecznych - mówił w programie "Money.pl" Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments. To bardzo pozytywna informacja z punktu widzenia posiadaczy kredytów złotówkowych. - Jeżeli nic nagle się nie zmieni, to nareszcie możemy powiedzieć, że najgorsze jest za nami. Jak spojrzymy na kontrakty terminowe dot. stóp procentowych, to one sugerują, że nasze raty spadną o ok. 10 proc. Oczywiście w kontekście tego, co się działo przez ostatni rok, kiedy kredyty wzrosły czasami o ponad 100 proc., to ta obniżka nie będzie rewolucją, ale na pewno pozytywną zmianą - dodał.

- Węgry fatalnie radzą sobie z obecnymi problemami gospodarczymi. Pamiętając słowa Jarosława Kaczyńskiego i jego zapatrzenie w tamtym kierunku, powiedziałbym: nie dajmy „zbudapeszcić” Warszawy - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej. - Stosują rozwiązania rodem z komunizmu, mamy ograniczanie cen i pomysły na limity zakupów wobec pustych półek w sklepach. To już było w komunizmie, mieliśmy kartki na żywność w Polsce. Nastąpiła kumulacja i na Węgrzech przed stacjami ustawiały się kilometrowe kolejki po paliwa, bo były tanie, gdyż rząd także i w tym przypadku wpłynął na ceny. Tylko, że tego paliwa nie było, a ponieważ rząd nie był w stanie dostarczyć surowca, to zdecydował się zwiększyć cenę o 30 proc. To są fatalne środki zarządzania gospodarką. Jedyne co węgierski rząd potrafi, to wdawać się w różnego rodzaju układy towarzyskie, by „przytulić” jak największe pieniądze. Wszystko wskazuje na to, że inflacja będzie tam najwyższa w UE. Kurs forinta jest nie do utrzymania. Fundamenty gospodarki węgierskiej są do kitu i dlatego Węgry wpływają na burzliwe morze inflacji i być może głębokiej recesji.

ING Bank Śląski zawiesza sprzedaż kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem do połowy przyszłego roku, kiedy planuje wprowadzić oprocentowanie zmienne oparte na indeksie WIRON. - To nie jest w żadnym stopniu zaskakująca informacja - powiedział w programie "Money.pl" Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments. Jak zaznaczył, w III kw. 2022 r. ING i tak większość kredytów sprzedawał nie ze zmiennym, ale ze stałym oprocentowaniem. - Jak jeszcze spojrzymy na ofertę ING, gdzie kredyt ze stałym oprocentowaniem jest o ponad jeden punkt procentowy niższy niż ze zmiennym, to mamy konkretną odpowiedź, dlaczego tak się stało. Najprawdopodobniej ING po prostu tych kredytów sprzedawał tak mało, że nie opłacało się ich utrzymywać i teraz bank skupi się na przygotowaniu nowej oferty kredytów ze zmiennym oprocentowaniem, tym razem opartych nie o WIBOR, tylko WIRON, czyli stawkę obecnie niższą o prawie punkt procentowy - dodał. Zdaniem Bartosza Turka nie byłoby zaskakujące, gdyby inne instytucje poszły drogą ING i wstrzymały się ze sprzedawaniem kredytów ze zmiennym oprocentowaniem.

- Adam Glapiński podczas swojego wystąpienia mówił o górkach, dołkach i znów o płaskowyżu. W ten sposób, chce nam powiedzieć, że w ostatnim czasie inflacja mocno rosła i obecnie się ustabilizowała na wysokim poziomie - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej. - Stara się to przedstawić optymistycznie, ale inflacja, nawet ta liczona od szerokiego koszyka cen dóbr i usług, jest na wysokim poziomie. Ceny nie będą teraz nagle spadać, nadal są wysokie. Minimalne spadki będą przez prezesa NBP uwypuklane, by wlać trochę optymizmu do gospodarki. Tyle że nie ma ku temu specjalnego powodu. Źródła inflacyjne w gospodarce nadal tkwią.