money insights (strona 5 z 12)

W żadnym innym kraju UE wydatki publiczne w minionych dwóch latach nie wzrosły tak bardzo jak w Polsce. Wyprzedza nas pod tym względem już tylko kilka dużo bogatszych państw. Obciążenia podatkowe i składkowe zostały daleko w tyle. W rządzie nie widać jednak woli cięcia wydatków, a pomysły na zwiększenie podatków blokuje prezydent.

Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw maleje, ale wolniej niż liczba pracujących w szerokiej gospodarce i wolniej niż populacja osób w wieku produkcyjnym. To pokazuje, że rynek pracy jest pod silnym wpływem zmian demograficznych i strukturalnych, które utrudniają ocenę koniunktury. Niektóre z tych trendów szczególnie dobrze widać w handlu detalicznym.

Na polskich drogach coraz wyraźniejsza jest niebezpieczna tendencja, z którą Zachód boryka się od lat: auta stają się coraz cięższe. To głównie efekt mody na SUV-y. Użytkownicy tych dużych samochodów są bezpieczniejsi kosztem nieproporcjonalnie dużego spadku bezpieczeństwa innych uczestników ruchu.

W mniejszych krajach, szczególnie takich, które nie mają płynnego kursu walutowego, bilans korzyści i kosztów z tytułu przyjęcia euro jest dodatni. Ale w większych krajach, jak Polska, nie jest to oczywiste - mówi w rozmowie z money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka EBOR-u.

Polskie firmy transportowe od ponad dwóch lat borykają się ze spadkiem aktywności. Tak złej passy nie miały od co najmniej 2004 r. W rezultacie Polska, która od sześciu lat jest w UE liderem w transporcie ciężarowym, zaczęła tracić udziały w tym rynku na rzecz Niemiec i Hiszpanii. W branży przybywa jednak optymizmu.

Wydatki publiczne w Polsce w ostatnich pięciu latach wzrosły bardziej niż w jakimkolwiek innym kraju UE. To odzwierciedlenie coraz większej roli państwa w gospodarce i tylko częściowo ma związek ze zbrojeniami. Administracja ma już większy wpływ na PKB Polski niż przemysł przetwórczy.

Agencje ratingowe i inwestorzy wierzą, że polski rząd będzie w stanie stopniowo obniżać deficyt budżetowy bez radykalnych działań oszczędnościowych. Jeśli tego zaufania zabraknie, możemy znaleźć się w takiej sytuacji jak Rumunia, która została zmuszona do zaciśnięcia pasa - ocenia Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole Bank Polska.

Rozluźnienie polityki fiskalnej, w tym znaczący wzrosty wydatków inwestycyjnych, może sprawić, że niemiecka gospodarka wyrwie się ze stagnacji. Ekonomiści ostrzegają jednak, że bez głębszych reform impuls szybko wygaśnie.

Polskie przetwórstwo przemysłowe od dwóch lat nie może wyrwać się ze stagnacji. Jego rola w tworzeniu PKB maleje w Polsce bardziej niż w jakimkolwiek innym kraju UE. Ale wbrew temu, co sugeruje popularny wskaźnik koniunktury w przemyśle, trudno mówić o kryzysie w tym sektorze.

Stagnacja gospodarki i najwyższa w UE inflacja to konsekwencje programu oszczędnościowego, który wdraża rząd Rumunii - kraju, który do niedawna był ulubieńcem inwestorów. Mieszkańców czekają podwyżki wielu podatków, zamrożenie płac w sferze budżetowej i emerytur.

Za spadek liczby osób pracujących w Polsce, który trwa od dwóch lat, odpowiadają głównie samozatrudnieni. Na pierwszy rzut oka wskazuje to na trudności drobnych przedsiębiorców, przytłoczonych składkami oraz kosztami pracy i energii. Rzeczywistość jest jednak bardziej skomplikowana.

Obawy o to, że wskutek starzenia się ludności i wzrostu kosztów pracy polska gospodarka straci konkurencyjność, są nadmierne. Już dzisiaj widać trendy, które zapewnią nam szybki rozwój co najmniej przez najbliższą dekadę. Niska stopa inwestycji, która nas ograniczała, odejdzie w przeszłość - mówi money.pl Ernest Pytlarczyk, główny ekonomista Banku Pekao.

Liczba osób w wieku produkcyjnym w Polsce od 15 lat stopniowo maleje, wkrótce jednak zniżki przyspieszą. Aby zachować równowagę na rynku pracy, musielibyśmy przyjmować po 300 tys. imigrantów rocznie. Na krótką metę alternatywą może być aktywizacja zawodowa kobiet w wieku powyżej 60 lat. Na dłuższą pomogą jedynie inwestycje.

Majowy spadek wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw, wynikający z czynników sezonowych, był w tym roku głębszy niż kiedykolwiek wcześniej. Wyjątkowo mocno zmalało też zatrudnienie. Wbrew pozorom, nie oznaczało to pogorszenia koniunktury na rynku pracy. Ta pozostaje dobra, a pracownicy wreszcie zaczęli to zauważać.

Polacy nie zarabiają więcej niż Hiszpanie, a tym bardziej Włosi. Jeśli jednak utrzymamy tempo rozwoju z minionych 10 lat, to już w najbliżej dekadzie przeciętne dochody nad Wisłą będą wyższe niż tam. Aspirowali będziemy wciąż do zarobków jak w Niemczech i…w Rumunii.

Wzrost cen ropy naftowej wskutek konfliktu między Izraelem i Iranem nie przekreśla scenariusza hamowania inflacji w Polsce, która już za miesiąc może się znaleźć blisko celu NBP. Dla większości członków Rady Polityki Pieniężnej sytuacja na Bliskim Wschodzie może jednak być dodatkowym pretekstem, aby utrzymywać stopy procentowe bez zmian.

Poziom cen w Polsce w minionych pięciu latach podskoczył o ponad 40 proc. To niemal dwa razy bardziej niż średnio w UE. Kołem zamachowym tak wysokiej inflacji były jednak usługi. Towary nad Wisłą są wciąż tańsze niż gdziekolwiek indziej poza Rumunią i Bułgarią. To nieustannie przyciąga na zakupy do Polski mieszkańców sąsiednich państw.

Ponad 87 proc. gospodarstw domowych w Polsce mieszka we własnej nieruchomości. W ostatnich kilkunastu latach odsetek ten wzrósł u nas bardziej niż w jakimkolwiek innym kraju UE. Zjawisko to kłóci się z powszechnym przekonaniem, że mieszkania są coraz mniej dostępne.

Trudno sobie wyobrazić, żeby międzynarodowy inwestor ulokował inwestycję w Polsce z uwagi na dostępne ulgi podatkowe, jeśli ich efekt zostanie zniwelowany przez konieczność zapłaty podatku wyrównawczego. Czas na zmiany podatkowe. Trzeba działać szybko - pisze Małgorzata Samborska, doradca podatkowy.

Niewiele państw w UE podwyższało w ostatnich latach płacę minimalną tak szybko jak Polska. Pod względem siły nabywczej najniższych wynagrodzeń gramy już w jednej lidze z Francją. Negatywnych efektów tej polityki, przed którymi ostrzegali pracodawcy, nie widać. Jeśli wystąpiły, to przykryły je trendy demograficzne.

Zadowolenie z życia Europejczyków rośnie wraz ze wzrostem ich majątku, ale zwykle tylko do pewnego poziomu. W Polsce próg nasycenia przewyższa 2 mln euro, podobnie jak w znacznie zamożniejszych Niemczech. W wielu krajach Europy jest niższy.

Sytuacja, w której władza podzielona jest między opozycyjne obozy polityczne, czyli tzw. kohabitacja, może mieć negatywny wpływ na gospodarkę. Takie ostrzeżenia pojawiają się w analizach ekonomistów po zwycięstwie Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich. Dotychczasowe przypadki kohabitacji w Polsce skłaniają jednak raczej do optymizmu.

W ostatnich kwartałach wydatki konsumpcyjne Polaków nie nadążały za ich dochodami. Popyt tłumiła konieczność odbudowy oszczędności, zwłaszcza tych przeznaczonych na duże wydatki oraz minorowe nastroje. Istnieją powody, aby sądzić, że kwietniowy wystrzał sprzedaży detalicznej był punktem przełomowym.

Liczba pracujących w Polsce w I kwartale 2025 r. zmniejszyła się najbardziej od 2010 r., pomijając okres pandemii Covid-19. Jak wynika z wstępnych wyników Badań Aktywności Ekonomicznej Ludności, szczególnie dotyczy to osób młodych. W danych jest jednak kilka zagadek, które nie przystają do obrazu pogarszającej się sytuacji na rynku pracy.

Za sprawą dobrego wyniku Sławomira Mentzena w pierwszej turze wyborów prezydenckich, w kampanii przed drugą turą kandydaci przedstawiają się jako zwolennicy obniżenia podatków. Polski system podatkowo-składkowy faktycznie wymaga poprawy, ale to wcale nie musi oznaczać niższych obciążeń. Niektóre należałoby podnieść.