money insights (strona 5 z 11)

Wraz ze wzrostem dochodów gospodarstw domowych maleć powinien udział żywności w ich wydatkach konsumpcyjnych. To ugruntowana w ekonomii zależność. Ale w Polsce od lat się nie sprawdza. Żywność wciąż pochłania największą część naszych wydatków.

Kolejne obniżki stóp procentowych w tym roku nie są przesądzone. Rada Polityki Pieniężnej będzie o nich dyskutowała w lipcu. Decydujące będzie to, czy wzrost płac będzie nadal hamował - mówi money.pl Ireneusz Dąbrowski, członek RPP.

Politycy zawsze będą chcieli koncentrować się na tych problemach, które najbardziej chwytają za serce ich wyborców. Żeby rzeczywiście naprawić świat, musimy skoncentrować wydatki na prostych, skutecznych działaniach - przekonuje w rozmowie z money.pl duński ekonomista Bjørn Lomborg.

Nie istnieją twarde dowody na to, że wyższy dług publiczny prowadzi do niższego wzrostu gospodarczego, ani na to, że istnieje uniwersalny próg zadłużenia, którego przekroczenie grozi bankructwem kraju. Nie istniały też w 2015 r., gdy Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji na prezydenta, stawiał takie tezy w swojej rozprawie doktorskiej.

Niemieccy naukowcy podsumowali wyniki eksperymentu, w ramach którego ponad 100 osób przez trzy lata otrzymywało 1200 euro miesięcznie. Niestety, nie odpowiedzieli na interesujące ich pytanie: czy bezwarunkowy dochód podstawowy ma sens. Pilotaż czterodniowego tygodnia pracy, który szykowany jest w Polsce, również nie przyniesie twardych wniosków.

Zagraniczni inwestorzy wycofują się z amerykańskiego rynku finansowego wskutek obaw, że polityka Donalda Trumpa zaszkodzi amerykańskiej gospodarce. Na to wskazuje słabnący szybko dolar. Jak dotąd jednak z USA odpłynęła niewielka część kapitału zagranicznego, który trafił tam po wyborach prezydenckich.

Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw rosną coraz wolniej, a zatrudnienie maleje coraz szybciej. Te warunki zwiększają szanse na to, że już w maju Rada Polityki Pieniężnej obniży stopy procentowe. Ale sytuacja na rynku pracy jest nietypowa. Ryzyko, że wzrost płac pozostanie źródłem presji inflacyjnej, jeszcze długo nie zniknie.

Polska gospodarka to europejski fenomen. Aktywność inwestycyjna od lat jest u nas niska, a mimo to jesteśmy w gronie liderów wzrostu. Obawy, że bez wyższej stopy inwestycji gospodarka zatrzyma się w rozwoju, były nieuzasadnione. Ale inwestycyjny przełom, który zapowiada premier Donald Tusk, i tak może być potrzebny.

Doniesienia, że przeciętna płaca w Polsce przebiła 9 tys. zł brutto, spotykają się z niedowierzaniem. I słusznie. Większość pracowników zarabia mniej. Pocieszeniem może być to, że od lat niskie wynagrodzenia rosną szybciej niż wysokie. I to nawet w tych branżach, w których spada zatrudnienie.

W odwecie za cła wprowadzone przez Trumpa Chiny mogą pozbyć się amerykańskich obligacji skarbowych ze swoich rezerw. Wojna handlowa przerodziłaby się wtedy w wojnę finansową, której ofiarą padłby dolar. Czy to prawdopodobny scenariusz?

Drastyczne podwyżki ceł w USA to wstrząs porównywany do pandemii COVID-19 i globalnego kryzysu finansowego. Tamte wydarzenia pociągnęły za sobą globalną recesję. Czy rozpętana przez Donalda Trumpa wojna handlowa również będzie miała tak katastrofalne skutki? Czy odczujemy je nad Wisłą? Oto co mówią najnowsze prognozy.

Trzy partie polityczne, które utworzą prawdopodobnie nowy niemiecki rząd, przedstawiły umowę koalicyjną. Jej realizacja, wraz z uzgodnionym już wcześniej rozluźnieniem polityki fiskalnej, byłaby bodźcem do rozwoju dla największej gospodarki Europy. Ale na "wielki wybuch", na który liczyli ekonomiści, się nie zanosi.

Gdyby Rada Polityki Pieniężnej bardziej podniosła stopy procentowe w 2022 r. i nie obniżyła ich w 2023 r., dzisiaj mogłyby być niższe. Za tamte błędy Polacy płacą długotrwale podwyższoną inflacją i drogim kredytem. Obniżka stóp dzisiaj byłaby kolejnym błędem - mówi w rozmowie z money.pl prof. Joanna Tyrowicz, członkini RPP.

Wypowiedziana przez Donalda Trumpa wojna handlowa i rosnące ryzyko globalnej recesji powinny umacniać dolara. Tego oczekiwano nawet w Waszyngtonie. Ale dzieje się wręcz odwrotnie. Skąd tak zaskakujące zachowanie amerykańskiej waluty? To może być element większego planu Białego Domu.

- Najwyższy czas, aby Polska przystąpiła do strefy euro. Wymaga tego sytuacja geopolityczna i postępująca integracja Europy. Trzymając się własnej waluty, Polska stawia się poza rdzeniem UE, ograniczając swój wpływ na unijną politykę - przekonuje w rozmowie z money.pl francuski ekonomista Nicolas Veron.

Gdyby Rada Polityki Pieniężnej kierowała się wyłącznie sytuacją w polskiej gospodarce, powinna już teraz obniżać stopy procentowe – uważa większość ankietowanych przez money.pl ekonomistów. Prezes NBP nie wyklucza takiej decyzji już w maju. Ale jego wcześniejsze wolty sprawiają, że ekonomiści są podzieleni w ocenach.

Gwałtowna podwyżka ceł w USA nie doprowadzi do odrodzenia tamtejszego przemysłu i prawdopodobnie nie zasypie deficytu handlowego. Może za to osłabić pozycję dolara. Z perspektywy ekonomicznej ta polityka jest po prostu głupia - mówi money.pl Jan Hagemejer, prezes think-tanku CASE.

Jeśli Polska utrzyma dotychczasowe tempo rozwoju, za 15 lat nie będzie odstawała pod względem zamożności od europejskiej średniej. Wcześniej, bo już w przyszłym roku, wyprzedzić może Japonię. Wbrew zapewnieniom polityków, nie jesteśmy jednak wyjątkowi: nie gonimy Zachodu szybciej niż inne państwa naszego regionu.

Wszelkie dostępne prognozy wskazują, że Polska będzie jednym z najszybciej wyludniających się państw Europy. Tego procesu nie zahamuje nawet imigracja. W niektórych krajach UE, np. na Łotwie, depopulacja już wywiera negatywny wpływ na ceny mieszkań.

Matki co najmniej dwójki dzieci nie zapłacą na Węgrzech podatku dochodowego. Do końca życia. To, jak zapowiada premier Viktor Orban, będzie "największe cięcie podatków, jakie widziała Europa, a nawet cały Zachód". Kolejny kraj rozpaczliwie szuka sposobu na zahamowanie spadku dzietności.

Na kulturę i rekreację Polacy przeznaczyli w 2024 roku największą część swoich domowych budżetów od 12 lat. Radykalnie zwiększyli też wydatki na transport: i to nie na paliwa, tylko na auta. Najmniej od co najmniej piętnastu lat wydali z kolei na napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe – mimo, że te drugie mocno podrożały.

Marcowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej miało być przełomem. Niektórzy członkowie tego gremium sygnalizowali, że może to być właściwy moment na złagodzenie polityki pieniężnej. Dzisiaj jest pewne, że stopy procentowe się nie zmienią, wbrew prośbom marszałka Sejmu Szymona Hołowni. Ale posiedzenie RPP i tak miało dużą wagę.

W tym roku program 800 plus kosztował będzie ponad 60 mld zł, czyli ponad 1,5 proc. PKB Polski. Wprowadzenie do niego kryterium dochodowego przyniosłoby oszczędności. Ale ankietowani przez money.pl ekonomiści są podzieleni w ocenach takiej propozycji. Według niektórych byłoby to naruszenie umowy społecznej.

Koniunktura na polskim rynku pracy jest najsłabsza od dekady - zdawały się sugerować ostatnie dane o liczbie ofert dostępnych w urzędach. Ofert pracy ubywa, ale głównie dlatego, że mniej jest bezrobotnych. Pracodawcom coraz trudniej będzie znaleźć w urzędach pracy pożądanych pracowników.

Europa potrzebuje większych wydatków na badania i rozwój, aby zachować konkurencyjność wobec USA i Chin. Deregulacja pomoże w tym tylko nieznacznie. Dla firm większym problemem jest niepewność przepisów niż ich nadmiar - mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.