finanse publiczne (strona 2 z 15)

Powodów, by wejść do strefy euro, jest dużo. Odraczanie tego jest dla nas kosztowne. Politycy zohydzili Polakom euro, dla nich ważniejsze są populistyczne hasła. Ale perspektywa zderzenia ze ścianą kryzysu budżetowego może jednak przynieść otrzeźwienie - pisze w opinii dla money.pl Tomasz Kasprowicz.

Dług sektora finansów publicznych w tym roku sięgnie najwyższego we współczesnej historii poziomu 60 proc. PKB. Polski rząd ma jednak nie tylko zobowiązania, ale też aktywa finansowe. Dług netto, który więcej mówi o kondycji finansów państwa, jest niższy niż dług brutto i do rekordu sporo mu jeszcze brakuje. Zła wiadomość jest taka, że równie szybko rośnie.

Premier Donald Tusk zapewnił w TVP Info, że rząd skutecznie zarządza długiem publicznym i deficytem budżetowym, mimo wyzwań wojennych. Szef rządu podkreślił, że inflacja została zduszona, a bezrobocie utrzymane na niskim poziomie.

PiS z dużym kongresem w Katowicach, rebranding KO w Warszawie. Dwaj główni polityczni gracze zwierają szeregi przed kampanią w 2027 r. Wszyscy mają świadomość, że miejsca w finansach na wyborcze fajerwerki już nie ma. Co nie oznacza, że nie szykuje się kilka sporych zaskoczeń, także jeśli chodzi o sprawy gospodarcze.

Wtorkowe dane GUS o deficycie sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 r. wskazują na rosnące ryzyko, że na koniec roku deficyt przekroczy 7 proc. PKB - ocenili analitycy banku Santander w komentarzu do danych GUS.

Jak podaje Politico, agencja S&P obniżyła rating kredytowy Francji, podkreślając wyższą niepewność budżetową po zawieszeniu reformy emerytalnej lansowanej przez prezydenta Emmanuela Macrona.

Rządy koalicji 15 października zbiegły się w czasie z najszybszym w historii Polski wzrostem zadłużenia kraju. Tylko w tym i w ubiegłym roku dług publiczny podskoczy o około 640 mld zł, czyli o 38 proc. To jednak wciąż w dużym stopniu konsekwencje decyzji poprzedników. Jednocześnie polityka obecnego rządu sprawia, że rosnące zobowiązania łatwiej Polsce udźwignąć.

Zadłużenie Francji osiągnęło niebezpieczny poziom, co może zapoczątkować efekt kuli śnieżnej - przestrzega Pierre Moscovici, szef francuskiego Trybunału Obrachunkowego. Jego słowa podkreślają pogarszającą się sytuację finansową kraju i utratę wiarygodności na arenie międzynarodowej.

Minęło wiele lat od momentu, gdy Polska musiała brać pod uwagę rekomendacje organizacji międzynarodowych. Ale wygląda na to, że z długu tym razem nie "wyrośniemy" dzięki wzrostowi PKB. Stabilizacja finansów publicznych nie musi jednak oznaczać wyłącznie cięć i zaciskania pasa. MFW i OECD wskazują nam kierunek - pisze w opinii dla money.pl Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku.

- Banki mają rekordowe zyski, dlatego rząd planuje podwyższyć CIT dla sektora bankowego, by utrzymać stabilne finanse publiczne i wysokie nakłady na obronność - podkreślił w sobotę minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. Ocenił też, że zmiana ta nie obciąży obywateli.

W Polsce brakuje nie dobrych pomysłów na reformy fiskalne, tylko politycznej woli do ich wdrażania. Stan finansów publicznych odzwierciedla preferencje wyborców i kalkulacje polityków. Potrzebujemy mechanizmów, które sprawią, że logika polityki będzie prowadziła do dobrych decyzji - pisze w opinii dla money.pl ekonomista Nikodem Szewczyk.

Istnieje kilka teorii ekonomicznych, które podpowiadają rządzącym, kiedy i na jakich zasadach warto zwiększać dług publiczny. Zdarza się, że te podpowiedzi są niespójne. Ale dzisiaj w Polsce wszystkie teorie prowadzą do tego samego wniosku: to jest dobry czas na zmniejszanie zadłużenia – pisze w opinii dla money.pl makroekonomista Wojciech Paczos.

Ministerstwo Finansów opublikowało alarmujące prognozy wzrostu długu publicznego. Nie robią one jednak wrażenia na politykach. Tymczasem ekonomiści ostrzegają: zwycięzca wyborów w 2027 roku dostanie w spadku gigantyczny problem, który może wymusić drastyczne cięcia wydatków.

Jeśli rząd nie zdoła ograniczyć deficytu w budżecie, już za trzy lub cztery lata dług publiczny Polski znajdzie się powyżej 70 proc. PKB. Większość ankietowanych przez money.pl ekonomistów uspokaja, że dopóki gospodarka będzie utrzymywała się na ścieżce szybkiego rozwoju, taki wzrost zobowiązań nie zagrozi stabilności finansowej kraju. Ale bufora na wypadek kryzysu już nie będzie.

Jeśli chcemy osiągnąć ambitne cele gospodarcze, militarne i społeczne, musimy równie ambitnie podejść do kwestii ich finansowania. Woli politycznej, aby zwiększać nie tylko wydatki publiczne, ale też podatki, na razie jednak nie widać – pisze w opinii dla money.pl ekonomista Mateusz Urban.

Pogarszający się stan finansów publicznych Polski nie wzbudził jak dotąd obaw inwestorów, ani w kraju, ani za granicą. Nasze obligacje skarbowe rozchodziły się jak świeże bułeczki. Analitycy ostrzegają jednak, że sytuacja może się szybko zmienić, gdy tylko pogorszą się nastroje na globalnych rynkach finansowych.

Rada Fiskalna od 2026 r. ma opiniować działania resortu finansów. Rozmówcy money.pl twierdzą, że spore szanse na bycie jej szefem ma Sławomir Dudek, który w kontekście stanu kasy państwa nie szczędzi ostrych słów obecnej władzy. Czy Andrzej Domański będzie miał kolejnego silnego przeciwnika?

Analitycy Credit Agricole ostrzegają, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Polsce może w 2025 roku zbliżyć się do 7 proc. PKB, a w 2026 roku wynieść 6,8 proc. PKB zamiast zakładanych przez rząd 6,5 proc. PKB. Bank zwraca uwagę na znaczące ubytki dochodowe w budżecie oraz ograniczoną przestrzeń do konsolidacji fiskalnej, co zwiększa ryzyko obniżenia ratingu kredytowego Polski przez agencje Moody's i S&P.

Sławomir Dudek i Dorota Poznańska zostali wskazani jako kandydaci na przewodniczącego Rady Fiskalnej - poinformowało Ministerstwo Finansów. Kandydatury zostały przekazane do Sejmu, który za zgodą Senatu powoła przewodniczącego. Rada rozpocznie działalność z początkiem 2026 r.

Zadłużenie Polski rośnie w ekspresowym tempie, ale stan finansów publicznych nadal nie jest gorszy niż w innych krajach o zbliżonym poziomie wiarygodności kredytowej. Groźba obniżki ratingu Polski, którą wysunęła agencja Fitch, ma inne przyczyny: brak szeroko akceptowanej wizji rozwoju kraju, która uzasadniałaby ekspansywną politykę fiskalną.

Od ponad roku polska gospodarka rozwija się w zadziwiająco jednostajnym tempie. W tym stuleciu tylko raz, na przełomie 2014 i 2015 r., zachowywała podobną stabilność dłużej. Oznak przegrzania gospodarki w związku z szybkim wzrostem płac bądź luźną polityką fiskalną na razie nie widać. To się może wkrótce zmienić.

Narodowy Bank Polski zapowiedział, że będzie dalej zwiększał zasoby złota i jego udział w oficjalnych aktywach rezerwowych. Ma to służyć wzmocnieniu bezpieczeństwa finansowego kraju. Część ekonomistów uważa, że cel ten można łatwiej osiągnąć przeznaczając część rezerw na sfinansowanie inwestycji w obronność. Ten pomysł budzi jednak sporo kontrowersji.

"Politycy! Opamiętajcie się! Dogadajcie się w fundamentalnych kwestiach dla bezpieczeństwa państwa!" - zaapelował w czwartek Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych. Jak podkreślił, chodzi nie tylko o zdolności obronne polskiej armii, ale również stan finansów publicznych, który szybko się pogarsza.

W ostatni weekend agencja Fitch potwierdziła długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie "A-", ale zmieniła perspektywę ze stabilnej na negatywną. Głównym czynnikiem stojącym za tą decyzją było pogorszenie się stanu i perspektyw dla finansów publicznych Polski - stwierdził w środę główny analityk agencji Fitch na Polskę Milan Trajkovic.

Środowe spotkanie wiceministra spraw zagranicznych Marcina Bosackiego z prezydenckim ministrem Marcinem Przydaczem ma być próbą przełamania lodów między "dużym" a "małym" Pałacem. Tarcia między dwoma blokami mogą osłabić pozycję Polski na arenie międzynarodowej, ale też odbić się niekorzystnie na finansach publicznych, co punktowała ostatnio agencja Fitch.