pie (strona 2 z 3)

Nie będzie w przyszłym roku recesji w Polsce - nie mają wątpliwości analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. W 2023 r. gospodarka naszego kraju nadal będzie rosła, choć w nieco wolniejszym tempie niż w obecnym. Gorzej natomiast będzie z inflacją, gdyż będzie się ona utrzymywać na znacznie zawyżonym poziomie.

Warszawa z okolicznymi powiatami zalicza się do najbardziej rozwiniętych regionów Unii Europejskiej. PKB na mieszkańca jest tu na poziomie 167 proc. średniej unijnej. Bezpośrednio rywalizuje z najbogatszymi częściami Holandii czy Skandynawii. Dużo gorzej wypada Polska z wyłączeniem stolicy. Większość województw znajduje się poniżej poziomu 75 proc. średniej w UE.

- Problemem w niedalekiej przyszłości może być rosnące znaczenie zatorów płatniczych, które niekorzystnie wpływają na sytuację finansową firm. Szczególnie dotkliwe może się to okazać dla przedsiębiorstw produkcyjnych - przekonuje dr Urszula Kłosiewicz-Górecka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Choć firmy są wciąż optymistycznie nastawione co do koniunktury w kraju, widać coraz wyraźniejsze rysy.

Wojna w spichlerzu świata będzie miała poważne konsekwencje. Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego oceniają, że ceny pszenicy w tym roku będą najwyższe od 20 lat. Powrót do poziomów cenowych sprzed wybuchu wojny w Ukrainie może nastąpić dopiero w drugiej połowie 2024 roku.

Niespełna co trzeci Rosjanin mógł sobie pozwolić w 2018 r. na wydatki wykraczające poza najbardziej podstawowe potrzeby, a 50 mln obywateli żyje tam poniżej minimum egzystencji. Sankcje nie doprowadzą do rewolucji - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Jak przypominają eksperci, dwie trzecie ludności pamięta czasy gospodarki planowej lub katastrofę gospodarczą lat 90. XX wieku i w dużej mierze nauczyli się radzić sobie w czasie kryzysu.

Zdaniem Polskiego Instytutu Ekonomicznego Unia Europejska ma możliwość rezygnacji ze 142 mld m3 rosyjskiego gazu już w 2022 r. Wykorzystując europejski potencjał dywersyfikacji dostaw gazu, rozwój OZE i paliwa kopalne przez jednoczesnej redukcji konsumpcji gazu, zdaniem PIE, państwa UE mogą zredukować z rosyjskich dostaw o 91 proc.

Uderzenie w import surowców będzie Rosję drogo kosztować. Zakaz zakupu ropy z Rosji, wprowadzony przez USA i Wielką Brytanię, uszczupli roczny budżet Rosji o 5,1 mld dol. Mimo że UE nie zdecydowała się dołączyć do embarga, to zapowiedziała ograniczenie dostaw rosyjskiego gazu o 2/3 w ciągu roku. To będzie kosztować Rosję dodatkowe 2,4 mld dol. - szacuje Polski Instytut Ekonomiczny.

Jeśli sprawdzą się prognozy ekonomistów PIE, na każde 100 tys. zł kredytu wzrost raty może wynieść około 200 zł. Z takimi kosztami muszą się liczyć osoby, które zdecydowały się na pożyczenie pieniędzy w ostatnich dwóch latach. Mimo wszystko eksperci spodziewają się, że będzie to do udźwignięcia dla kredytobiorców.

W IT i opiece zdrowotnej liczba osób na fikcyjnym samozatrudnieniu stanowi ponad 20 proc. wszystkich prowadzących własną działalność gospodarczą - oceniają eksperci PIE. Szacują, że w ostatnich latach takich fikcyjnych firm w Polsce było 130-180 tys. To kolejna forma "uśmieciowienia" rynku pracy.

Znaczące przekroczenie prędkości może się skończyć karą nawet na 5 tys. zł. Jeśli kierowcy nie spuszczą nogi z gazu, do budżetu państwa w 2022 roku mogą wpłynąć 4 mld zł z mandatów. Same zdarzenia drogowe wywołane brawurą kosztują polskie społeczeństwo dużo więcej. Mowa o 50-60 mld zł rocznie, co stanowi blisko 3 proc. PKB.

Jedna trzecia firm odnotowała wzrost sprzedaży w okresie świątecznym. To przełożyło się na wyraźny wzrost miesięcznego wskaźnika koniunktury (MIK) w styczniu - wynika z raportu PIE i BGK, który money.pl przedstawia jako pierwszy. Eksperci zwracają uwagę na ciągle mocno kulejące inwestycje w Polsce i bariery rozwoju związane m.in. z niepewnością co do podatków oraz wysoką inflacją.

To jest trudny czas dla przedsiębiorców. Od początku pandemii w Polsce zniknęło prawie 1600 małych firm. Najwięcej działalności ubywa w przetwórstwie przemysłowym i handlu. Mniej jest też średnich firm – ich liczba jest o 260 mniejsza niż na koniec 2019 roku.

Fala covidowych zakażeń czy obniżenie aktywności w budownictwie mają wpływ na pogorszenie nastrojów przedsiębiorców. W raporcie PIE i BGK, którego treść jako pierwszy publikuje money.pl, znajdziemy informacje m.in. o rekordowym wskaźniku dotyczącym płac, problemach z inwestycjami w co piątej firmie i braku większego optymizmu w handlu. Co gorsza, jak ostatnio informowaliśmy, temu ostatniemu grozić może nawet częściowy paraliż.

Polski Instytut Ekonomiczny zmienił prognozy dotyczące inflacji w Polsce w 2022 roku. Zamiast wcześniej zakładanych 4,9 proc. PIE zakłada, że średni wzrost CPI w 2022 r. będzie zbliżony do 5,4 proc. Wzrost cen nadal będzie powyżej górnej granicy celu NBP - 3,5 proc.

- Ostatni odczyt inflacji przez Główny Urząd Statystyczny pokazuje 6,8 procent. Zdaniem większości ekonomistów, także naszego zespołu makro, raczej będziemy mogli spodziewać się kolejnej podwyżki tego wskaźnika do końca roku. W grudniu pewnie zobaczymy 7 z przodu tego odczytu. I to też oznacza, że na początku przyszłego roku, kiedy będziemy mieli weryfikację taryfikatorów cen energii, pomimo że wzrost został rozłożony na kilka lat, będziemy widzieli 8-procentowy wzrost inflacji - powiedział w "Money. To się liczy" Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Natomiast dzisiaj prognozowanie co będzie później jest niezwykle trudne, ze względu na kilka kryzysów czy wyzwań, które przed gospodarką się rysują. - Nie powiedziałbym jednak, że szykują się bardzo drogie święta. To jeszcze nie jest hiperinflacja. Natomiast już jest niepokojąco - dodał.

Liczba nowych zamówień maleje, pogarsza się też płynność finansowa przedsiębiorstw. Mimo to większość nadal pozytywnie ocenia koniunkturę w gospodarce - wynika z ostatnich danych PIE i BGK, które money.pl publikuje jako pierwszy. Pojawia się jednak inne niebezpieczeństwo. Rosnąca presja na wzrost płac może spowodować duży spadek naszej konkurencyjności.

To młodzi stają się zwykle pierwszymi ofiarami trudnej sytuacji gospodarczej. W czasie kryzysu covidowego najwyższy wzrost bezrobocia odnotowano właśnie wśród osób młodych - zauważa Polski Instytut Ekonomiczny.

Inspektor załatwi nam etat? PIP chce zmian w prawie. - Rozumiem, skąd to się bierze. Pandemia obnażyła, że dualizm rynku pracy i proces wypychania pracowników na umowy cywilnoprawne lub samozatrudnienie ma miejsce. To niedobrze, bo te osoby nie mają praw pracowniczych. Rozumiem diagnozę, ale to rozwiązanie może być za daleko idące i zbyt wiele spraw upraszczać - powiedział w "Money. To się liczy" Andrzej Kubisiak, zastępca dyrektora Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Powiedziałbym, że to jest kierunek, który może być dobry, ale wymaga doprecyzowania zasad i musi być możliwość odwołania się od tej decyzji - dodał. Był też pytany o 4-dniowy tydzień pracy. - To jest perspektywa, która jest nieuchronna. Będziemy pracować tylko krócej, wyraźnie krócej. To może być 4-dniowy tydzień pracy lub 5-dniowy, z krótszym dniem pracy. W Hiszpanii dokonuje się fascynujący eksperyment. Udział w nim bierze 200 firm, czegoś takiego jeszcze nie było. Zobaczymy, jakie będą wyniki. To może być kamyczek, który ruszy lawinę zmian w tym zakresie - odparł Kubisiak z PIE.

Polska jest zrośnięta z Unią Europejską. Polexit skutkowałby gospodarczą katastrofą - to wnioski, które wynikają z raportu przygotowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE). - Włączenie Polski do Unii Europejskiej przemodelowała naszą gospodarkę. Ona wygląda diametralnie różnie od tego, jak wyglądała przed 2004 rokiem. Zmieniło się także postrzeganie Polski na arenie międzynarodowej. To kwestia wiarygodności kredytowej, to jak oceniają nas inwestorzy zagraniczni, agencje ratingowe. Kolejny element to możliwość korzystania z jednolitego rynku. To też ogromna przewaga konkurencyjna Polski, w stosunku do krajów, które z tego rynku nie mogą korzystać - powiedział w "Money. To się liczy" Andrzej Kubisiak, zastępca dyrektora PIE. - Kolejna kwesta to transformacja rolnictwa. Gdy wchodziliśmy do Unii, rolnictwo było jedną z wiodących gałęzi naszej gospodarki. Dziś jest nieco inaczej, ale to sektor, który przeszedł bardzo dużą transformację, są tam ogromne inwestycje, ale też znacznie podniósł się standard życia osób, które z rolnictwa żyją. Do tego sprzęt i nowe technologie sprawiły, że wzrosła produktywność. Czwarty komponent to rynek pracy. Dziś 1 na 7 miejsc pracy to miejsce powiązane ze wspólnym rynkiem unijnym. To wszystko składa się na to, że Polska bardzo dynamicznie się rozwinęła, a nasz model gospodarki zrósł się bardzo mocno ze strukturami europejskimi. Rozerwanie tego mechanizmu niosłoby za sobą bardzo daleko idące szkody dla polskiej gospodarki - dodał.

Ceny gazu w Polsce i na całym świecie dramatycznie rosną. To efekt popandemicznego ożywienia oraz strategiczna zagrywka Rosji - wskazują ekonomiści PIE. Wyliczają, że brakuje surowca. Zapasy w UE były w lipcu najniższe od 2010 roku. Całkiem dobrze zaopatrzone są magazyny w Polsce, gdzie sytuacja wygląda dużo lepiej niż np. w Niemczech.

- Inflacja nie jest tematem, który należy zamiatać pod dywan. Jest raczej kwestią, którą trzeba się martwić, jeśli utrzymuje się na wysokim poziomie. Mamy kilka miesięcy wzrostów. Część Rady Polityki Pieniężnej mówi, że jest potrzeba podwyżki stóp procentowych. Gdybym dzisiaj brał kredyt, czy był osobą spłacającą, raczej bym się zastanowił nad ryzykiem podniesienia stóp procentowych, bo większość banków centralnych w naszym regionie już to zrobiła, przy niższej stopie inflacji. A na te kraje oddziałują te same czynniki, czyli energia i paliwo - powiedział w programie "Money. To się liczy" Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Jeżeli ten wzrost inflacji nie będzie krótkoterminowy i będzie dalej utrzymywać się jesienią, nie widzę podstaw, dla których Rada Polityki Pieniężnej nadal miałaby odwlekać decyzję o podwyższeniu stóp procentowych - dodał.

Rząd planuje opodatkować korporacje. Szuka nowych wpływów do budżetu? - Jest to postulat Związku Przedsiębiorców i Pracodawców i Cezarego Kaźmierczaka, by wprowadzić minimalny podatek korporacyjny. Rozumiem, że Ministerstwo Finansów wsłuchało się w głos biznesu. Moim zdaniem to rozwiązanie jest przydatne, wzorowane na tym, co zrobił Donald Trump w Stanach Zjednoczonych w 2018 roku. Wprowadzono taki podatek od pomniejszania bazy podatkowej, to do tego się sprowadza - powiedział w programie "Money. To się liczy" Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Tak naprawdę dla bardzo dużych podmiotów, pomijając wszystkie koszty związane z wydatkami inwestycyjnymi, dołączając wszystkie wydatki pasywne, będzie naliczany podatek od przychodu w stawce 0,4 proc. To ani wysoko, ani dużo. Kopiując amerykańskie podejście być może uda się pozyskać 2 miliardy złotych przychodu do sektora finansów publicznych. Można mówić nawet o 5 miliardach, ale jestem bardziej sceptyczny - dodał. Został też zapytany o parapodatek dotyczący pieniędzy niewykorzystanych z kart pre-paid do telefonów komórkowych. Niewykorzystane środki wrócą do Skarbu Państwa. - Nie znam tego mechanizmu. Obecnie po pewnym czasie niewykorzystane z pre-paidu przepadały. Trzeba było się odzywać do operatora i on te pieniądze oddawał, ale zgłaszała się po to pewnie mniejszość. Jakiś sens tego rozwiązania jest, bo to zdaje się ma iść na specjalny fundusz, związany z inwestycjami w światłowody. Natomiast konkretów w tym wypadku nie znam - odparł Arak.

Przed kancelarią premiera powstało białe miasteczko. Medycy ponownie protestują. Polski Ład poprawi ich sytuację? - Tu jest niestety problem ograniczonych zasobów. Z jednej strony mamy mikroprzedsiębiorców krytykujących zwiększenie nakładów na ochronę zdrowia, z drugiej - cały sektor ochrony zdrowia, który powinien więcej zarabiać. Ja się kierunkowo zgadzam z tymi protestami pielęgniarek, czy częściowo rezydentów, których zarobki są niższe. Ogromne różnice płacowe w tym sektorze występują także między płciami wśród kadry lekarskiej. Lekarz średnio zarabia 23 tysiące złotych brutto miesięcznie, a lekarka 16 tysięcy złotych - powiedział w programie "Money. To się liczy" Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Zgadzam się z postulatem, pytanie tylko, czy stać nas na tak szybkie podnoszenie wynagrodzeń, jak chce tego sektor ochrony zdrowia, bo oni chcą wzrostu o 30 proc. Na pewno w planie NFZ tego typu wydatek by się nie zmieścił. Trzeba jednak zagwarantować wzrost płac, po pierwsze, żeby praca w zawodzie pielęgniarskim była bardziej atrakcyjna, bo w tym zawodzie jest za mało osób. To wymaga niestety podniesienia nakładów - dodał.

"Polski Ładzik" zamiast Polskiego Ładu? Rząd wycofuje się z części propozycji, które miały pojawić się w ramach nowego programu. - Składka zdrowotna nadal będzie proporcjonalna w stosunku do dochodu dla działalności gospodarczych, które są na podatku liniowym. Duża część przedsiębiorców będzie płaciła więcej. Podwyżka będzie mniej bolesna, ale nadal różnica opodatkowania przedsiębiorców i osób na umowach o pracę będzie bardzo duża - powiedział w programie "Money. To się liczy" Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. - Nie wiem, czy to jest aż tak duży krok w tył. Jednak jest tak, że większe składki będą pobierane od przedsiębiorców na rzecz ochrony zdrowia. Będzie 4,9 proc. na stałe, od przyszłego roku. Z mojej perspektywy istotne jest to, że wprowadzana jest wysoka kwota wolna od podatku, system będzie trochę uproszczony przez to, że ta składka zdrowotna będzie nieodliczalna od podatku, a przede wszystkim podnoszony jest próg podatkowy. Czyli podatki dla dołów społecznych, osób mniej zarabiających będą niższe. Będzie też jakaś progresja podatkowa. Dla mnie to jest dobre - dodał.

Po wakacjach portfele wielu Polaków są dość mocno odchudzone. Na każde 1000 zł wydane w tym roku na wakacje koszt wyżywienia wzrósł średnio o 9 zł, zakwaterowania o 19 zł, a koszt transportu o 32 zł - wylicza ekspertka PIE.