Buduje największe polskie firmy. Ucieczka do przodu i "błękitny ocean"

"Biznes Klasa" to program money.pl dostępny w serwisie YouTube. Szef redakcji Łukasz Kijek prowadzi w nim rozmowy z przedsiębiorcami – o ich życiu, biznesie, zarobkach i wielu innych sprawach. Gościem ostatniego odcinka był Paweł Malicki, partner zarządzający funduszu MidEuropa. Historycznie fundusz inwestował m.in. w Allegro, LuxMed, Diagnostykę i Żabkę, a dziś jest obecny także w Hortexie czy Symfonii. W regionie Europy Środkowo-Wschodniej zainwestował ponad 6 miliardów euro, z czego ponad połowę w Polsce.

– Fundusze private equity, w odróżnieniu od takich funduszy, które inwestują w akcje spółek publicznych, mają dużo bardziej aktywną rolę. My też przejmujemy z reguły dużo większe pakiety akcji. To są albo pakiety większościowe, albo bardzo istotne mniejszościowe, co oznacza, że mamy realny wpływ i przełożenie na to, w jaki sposób te spółki się później rozwijają – mówi Malicki.

Przekonuje, że szukanie okazji nie sprowadza się do przeczesywania rynku w poszukiwaniu "perełek". Chodzi raczej o wychwytywanie trendów i momentów, w których dana nisza może zostać zbudowana na większą skalę. Tu wskazuje spółkę Diagnostyka.

– To świetny przykład tego, co nazywamy ucieczką do przodu. Gdy w nią wchodziliśmy, była silnym graczem, ale głównie w okolicach Krakowa. Zaszczepiliśmy w zespole "gen transakcyjny" i zaczęliśmy dokupować mniejsze podmioty, integrując je w jeden spójny organizm. Ważne jest jednak, by nie kupować na oślep, lepiej przejąć mniej firm, ale porządnie je zintegrować i ustandaryzować, bo tylko wtedy wyciągniesz realne synergie – tłumaczy.

To była taktyka "błękitnego oceanu", czyli szukania szansy na stworzenie lidera tam, gdzie inni widzieli tylko rozproszony rynek.

Równie ważne jak twarde liczby okazują się czynniki miękkie. Malicki mówi, że "tabelki przyjmują wszystko", a analiza inwestycyjna musi obejmować także kwestie prawne, konkurencyjne i HR-owe. Trzeba sprawdzić nie tylko wyniki, ale też to, jak firma działa, jak traktuje pracowników i czy założyciele mają ambicję dojścia tam, gdzie wspólnie umawiają się z inwestorem. – Sama tabelka nie pozwoli wyczytać tego, w jakiej kondycji jest dana spółka, jeżeli nie ma tego szerszego kontekstu – zaznacza.

To dlatego proces inwestycyjny trwa miesiącami i jest dla obu stron testem partnerstwa. W tym czasie fundusz nie tylko bada dokumenty, ale też sprawdza, czy po drugiej stronie jest wspólna wizja, zdolność do rozmowy pod presją i gotowość do realizacji planu. Emocji nie brakuje. Malicki nie ukrywa, że wielokrotnie był świadkiem zrywania takich rozmów.

– Negocjowanie umowy to bardzo emocjonalny moment, w którym obie strony poznają się najlepiej. Czasami potrzebna jest pauza, by emocje opadły i można było wrócić do merytorycznej rozmowy. Moim zadaniem jest zabezpieczenie interesów naszych inwestorów. Musimy mieć pewność, że nikt nas nie oszuka i że będziemy mogli z tej inwestycji w przyszłości wyjść. Z reguły jednak, jeśli dwie strony chcą znaleźć konsensus, udaje się te emocje okiełznać – opowiada.

Malicki podkreśla też, że w pracy z założycielami kluczowa jest relacja. Zwłaszcza wtedy, gdy po drugiej stronie siedzi przedsiębiorca, który zbudował firmę od zera i traktuje ją jak własne dziecko.

Ten model współpracy dobrze widać na przykładzie Żabki. MidEuropa wyszła z tej inwestycji, jak wspomina Malicki, około 2016 r. Z dzisiejszej perspektywy można pytać, czy nie było za wcześnie.

– Za naszych czasów ponad dwukrotnie zwiększyliśmy skalę działalności, wprowadziliśmy nowe logo i całkowicie zmieniliśmy koncept na format convenience. To, co widzisz dzisiaj w Żabce, czyli szybkość zakupów, stabilność asortymentu i gotowe produkty do spożycia, to fundamenty, które kładliśmy my. Wyszliśmy w momencie, gdy spółka była idealnie przygotowana dla kolejnego funduszu, dając mu wciąż realną perspektywę wzrostu, co przełożyło się na wysoką wycenę – odpowiada gość "Biznes Klasy".

Fundusz nie zawsze trafia jednak idealnie. Malicki przyznaje, że bolesną lekcją okazały się inwestycje w Turcji. Biznesowo wszystko wyglądało dobrze, ale na końcu uderzyły czynniki geopolityczne i walutowe. To doświadczenie sprawiło, że dziś MidEuropa jeszcze mocniej patrzy na tego typu ryzyka.

W poprzednich odcinkach "Biznes Klasy" Łukasz Kijek rozmawiał z:

• Adamem Ringerem, byłym prezesem Green Caffe Nero;
• Maciejem Pankiem, prezesem firmy Panek;
• Władysławem Grochowskim z Grupy Arche;
• prof. Andrzejem Blikle, cukiernikiem i przedsiębiorcą;
• Darią Abramowicz, psychologiem biznesu, która współpracuje m.in. z Igą Świątek;
• Henryką Bochniarz, założycielką Lewiatana;
• Dawidem Zielińskim, prezesem Columbus Energy;
• Jackiem Santorskim, psychologiem biznesu i przedsiębiorcą;
• Tomaszem Karolakiem, aktorem i założycielem teatru IMKA;
• Piotrem Voelkelem, założycielem VOX Meble i Uniwersytetu SWPS;
• Jakubem Tepperem, restauratorem z Poznania;
• Wojciechem Janickim, dyrektorem Instytutu Geografii Społeczno­‑Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie;
• Marianem Owerko, współzałożycielem Bakallandu;
• Marcinem Piątkowskim, profesorem Akademii Leona Koźmińskiego, autorem bestsellera "Złoty Wiek";
• Maciejem Wilkiem, dyrektorem operacyjnym Flair Airlines;
• Robertem Michalskim, założycielem Stradale Classics;
• Maciejem Oleksowiczem, prezesem Inter Cars;
• Jakubem Dwernickim, założycielem cyber_Folks i Vercom;
• Robertem Dobrzyckim, założycielem i prezesem Panattoni Europe i India;
• prof. Grzegorzem Mazurkiem, rektorem Akademii Leona Koźmińskiego;
• Dawidem Jakubowiczem, prezesem Kulczyk Investments;
• Marcinem Ochnikiem, prezes firmy Ochnik;
• Marcinem Ziopają, prezesem Zio-Max;
• Aliną Sztoch, prezeską Kubota;
• Karolem Okrasą, szefem kuchni w Platter by Karol Okrasa;
• Krzysztofem Domareckim, założycielem Grupy Selena;
• Jarosławem Szanajcą, prezesem Dom Development;
• Piotrem Fusem, współzałożycielem Grupy Auto Fus;
• Cezarym Kozaneckim, prezesem i założycielem Synektik;
• Bartłomiejem Walaszczykiem, założycielem Cars Collection;
• Pawłem Jarskim, prezesem Grupy Elemental;
• Tomaszem Salskim, współzałożycielem Grupy Klepsydra;
• Prof. Andrzejem Koźmińskim, twórca Akademii Leona Koźmińskiego;
• Martą Półtorak, współzałożycielką i prezeską Marma Polskie Folie;
• Adamem Sikorskim, prezesem Grupy Unimot;
• Kamilem Makulą, prezesem Superauto.pl;
• Marcinem Kubrakiem, współzałożycielem Enter Air;
• Jarosławem Królewskim, założycielem Synerise;
• Jarosławem Bienieckim, założycielem Runmageddonu;
• Stefanem Batorym, założycielem i prezesem Booksy;
• Piotrem Mikrutem, prezesem Grupy Śnieżka;
• Pawłem Kisielem, prezesem Grupy Atlas;
• Tomaszem Jagiełłą, prezesem Heliosa;
• Przemkiem Żebrowskim, współzałożycielem K2 Internet;
• Ryszardem Florkiem, prezesem Fakro;
• Michałem Kozakiem, prezesem Hotelu Arłamów;
• Dominiką Żak, współzałożycielką Dee Zee;
• Mateuszem Matulą, prezesem i współzałożycielem Kodano;
• Agnieszką Czajką, general managerem OTOMOTO;
• Michałem Sadowskim, założycielem Brand24;
• Wojciechem Morawskim, współzałożycielem Atlantica;
• Wojciechem Buczkowskim, prezesem Komputronika;
• Jakubem Swadźbą, prezesem i współzałożycielem Diagnostyki;
• Dariuszem Mioduskim, prezesem i właścicielem Legii Warszawa;
• Rafałem Sonikiem, prezesem Gemini Holding;
• Pawłem Wróblem, prezesem spółki NTFY;
• Zenonem Daniłowskim, prezesem Makaronów Polskich;
• Piotrem Nowosielskim, założycielem i prezes RocketJobs.pl i Just Join IT;
• Krzysztofem Pawińskim, prezesem Grupy Maspex;
• Mateuszem Dróżdżem, prezesem Cracovii;
• Igorem Klają, założycielem OTCF, twórcą marki 4F;
• Ewaldem Rabenem, prezesem Grupy Raben;
• Rafałem Modrzewskim, prezesem ICEYE;
• Przemkiem Benem Pączkiem, prezesem Nevomo;
• Krzysztofem Oleksowiczem, założycielem Inter Cars;
• Zbigniewem Jakubasem, właścicielem GK Multico;
• Martinem Lewandowskim, współzałożycielem KSW;
• Wojciechem Ćmikiewiczem, dyrektorem zarządzającym Vorwerk Polska;
• Lechem Kaniukiem, współzałożycielem SunRoof;
• Dariuszem Grzeszczakiem, prezesem i współzałożycielem Erbudu;
• Patrycją Strzelecką, współzałożycielką CashDirector;
• Konradem Howardem, współzałożycielem Booksy;
• Grzegorzem Broną, prezesem Creotech Instruments;
• Piotrem Baupre, założycielem Neo Energy Group;
• Jackiem Rutkowskim, współzałożycielem Amiki i właścicielem Lecha Poznań;
• Wiktorem Schmidtem, współzałożycielem Netguru;
• Marią Kwiatkiewicz, współzałożycielką YES;
• Robertem Podlesiem, założycielem COBI;
• Dariuszem Gałęzewskim, współzałożycielem Oshee;
• Rafałem Brzoską, założycielem InPostu;
• Rafałem Bugyi, prezesem Trumpf Hüttinger;
• Sebastianem Kondracki, współtwórcą Bielik AI;
• Pawłem Misztą, właścicielem firmy Auto Handel Miszta;
• Robertem Dobrzyckim, prezesem Panattoni Europe i właścicielem Widzewa Łódź;
• Bogusławem Leśnodorskim, prawnikiem i inwestorem;
• Markiem Troniną, twórcą Fundacji Maratonu Warszawskiego;
• Kacprem Nowickim, prezesem Nomagic;
• Gregoirem Nitot, prezesem i założycielem Sii Polska;
• Maciejem Nykielem, współtwórcą Nekery;
• Karolem Myślińskim, współzałożycielem Cylindersów;
• Jakubem Farysiem, prezesem Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego;
• Dariuszem Mazurkiewiczem, prezesem BLIK-a;
• Karolem Pawlakiem, założycielem Vitroflory;
• Adamem Bartosiewiczem, współtwórcą WB Electronics;
• Gabrielem Kermiche, współtwórcą Eco Wipes oraz Galileo Medica;
• Arturem Rytelem, twórcą Green Holding,
• Tomaszem Karwatką, współtwórcą Divante,
• Ryszardem Szubartowskim, wybitnym nauczycielem, wychowawcą m.in. Jakuba Pachockiego,
• Pawłem Malikiem, doradcą inwestycyjnym,
• Adamem Wiśniewskim, współzałożycielem AI Clearing,
• Pawłem Łossowskim, prezesem EVER Grupy,
• Markiem Kołosińskim, założycielem serwisu fotka.pl,
• Iwoną Pik, właścicielką Krosno Glass,
• Maciejem Kowalczykiem, prezesem Call&Fly,
• Maciejem Krausem, ekspertem ds. ustalania cen,
• Ireną Eris, założycielką dr Irena Eris,
• Adamem Grzenią, współwłaścicielem Metalkasu,
• Pawłem Wypychewiczem, prezesem ZPUE.