Tropi patobiznesy. "Raz miałem wbity nóż w oponę"

"Biznes Klasa" to program money.pl dostępny w serwisie YouTube. Szef redakcji Łukasz Kijek prowadzi w nim rozmowy z obecnymi i byłymi szefami największych firm, a także z ludźmi z otoczenia biznesu – o ich życiu, biznesie, zarobkach i wielu innych. Gościem najnowszego odcinka był Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

W 2025 roku wydał 900 decyzji, nakładając łącznie ponad 1,15 mld zł kar za ograniczanie konkurencji i naruszanie zbiorowych interesów konsumentów. Gdzie dziś wymierzone są kontrole? M.in. w influencerów, rynek kryptowalut, sprzedawców maszyn rolniczych.

Zobacz całą rozmowę:

Na początku kwietnia w Wirtualnej Polsce i money.pl poinformowaliśmy, że największa polska giełda kryptowalut Zondacrypto może mieć poważne problemy z płynnością. Analiza, do której dotarliśmy, ujawniła spadek rezerw bitcoinów giełdy o 99 proc. Opisaliśmy, że użytkownicy zgłaszają problemy z wypłatą środków.

Temat odbił się szerokim echem i trafił też na usta polityków. W piątek w Sejmie premier stwierdził m.in., że Zondacrypto powstała w "okolicznościach zasługujących na mocny film kryminalny".

UOKiK – jak wskazuje – dopiero od niedawna zaczął dostawać więcej skarg od klientów Zondacrypto.

– Teraz tych skarg jest więcej ze względu na to, że sprawa stała się medialna i oczywiście my dzisiaj nie przesądzamy o tym, co się stanie z tym konkretnym podmiotem. Mamy bardzo alarmujące informacje, zarówno jeżeli chodzi o medialne artykuły Szymona Jadczaka i Karoliny Wysoty, ale też te przekazane przez premiera Polski i one dzisiaj wyraźnie pozycjonują prokuraturę do tego, żeby zbadać to zjawisko i zapewnić, czy konsumenci nie poniosą strat – mówi prezes UOKiK.

Jednocześnie podkreśla, że kryptoaktywa są "bardzo dużym wyzwaniem", a alternatywne inwestycje coraz częściej sprzedawane są jako coś nowatorskiego, na czym można szybko zarobić. W jego ocenie "w przypadku kryptowalut, czy aktywów krypto, mówimy o sytuacji, która naprawdę jest zbliżona do hazardu". Dodaje też, że na tym rynku "zawsze wygrywa przede wszystkim pośrednik", a w przypadku wielu tokenów i coinów "część osób zarobi, ale większość osób straci".

– W przypadku deweloperów mamy bardzo klasyczny biznes, bazujący na infrastrukturze, na zasobach i rynku, który tak szybko rośnie, że ci przedsiębiorcy w stosunku do pozostałych rynków europejskich mogą osiągać nieporównywalne zyski – mówi Chróstny. Jego zdaniem jednym z problemów były bodźce popytowe, bo "marża została przesunięta na deweloperów", m.in. dlatego, że przy dopłatach do kredytów nie było ograniczeń ceny za metr kwadratowy mieszkania.

Nadal mamy wiele wymiarów problemów, jeżeli chodzi o działalność deweloperską, zaczynając od tego, że wciąż ten stan prawny, w którym mamy kwestię kiedyś warunków zabudowy, dzisiaj miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wcale nie umożliwia szybkich procesów w zakresie realizacji inwestycji. I przewagę, jak to należy robić, mają ci, którzy już są na rynku. Oni często mają podpięcie pod osoby w samorządach, które się tymi zajmują. Wiedzą, ile czasu potrzeba i jak należy pewne tematy kalkulować. I to jest bez wątpienia to know-how, które ci, którzy już są w branży, mają – dodaje Prezes UOKiK.

– Pół miliona złotych to kary nałożone bezpośrednio na influencerów – mówi też w "Biznes Klasie" Chróstny. Dodaje, że urząd nałożył też 5 mln zł na firmę reklamującą odżywki fitnessowe we współpracy z influencerem. UOKiK zapowiada walkę z ukrytymi reklamami i nieoznaczonymi wywiadami. Jak mówi prezes, za taki ustawiony wywiad trzeba zapłacić nawet "kilkadziesiąt tysięcy złotych".

I zapowiada szeroką kontrolę i analizę, która ma wykluczyć zjawisko, w którym widz nie wie, że ogląda materiał komercyjny. Ma to chronić zwłaszcza najmłodszych użytkowników, którzy wpadają często w sidła trendującej, nieoznaczonej reklamy.

– Rynek maszyn rolniczych absurdalnie wręcz urósł po akcesji Polski do Unii Europejskiej – mówi Chróstny. W materiale dowodowym UOKiK zgromadził praktyki trwające nawet ponad 10 lat. Jak mówi szef urzędu, przedsiębiorcy mieli "naturalną skłonność do tego, żeby dzielić pomiędzy sobą rynek", czyli dzielić się terytoriami i nie rywalizować o klientów.

– Jeżeli klient przyjdzie, to albo go odeślemy do ciebie według właściwości, gdzie mieszka, albo damy mu tak zaporową ofertę, żeby nie chciał z niej skorzystać – opisuje mechanizm Chróstny.

UOKiK mocno uderzył w zmowę na tym rynku nie tylko w firmy, ale także w konkretnych menedżerów. Na przestrzeni sześciu lat kary dla nich w obszarze antymonopolowym sięgnęły 8,5 mln zł, a najwyższa sankcja dla osoby fizycznej wyniosła 950 tys. zł.

Prezes UOKiK wspomina w rozmowie, że wielokrotnie podczas podejmowania ryzykownych kontroli urząd prosi o wsparcie CBA, ABW czy KAS.

– Bywały takie sytuacje, gdzie trzeba było angażować np. ABW, żeby również czuwało, czy coś się nie dzieje na zapleczu, np. w darknecie, co mogłoby sugerować problemy. Raz mieliśmy taką sytuację, gdzie rzeczywiście miałem wbity nóż w oponę tuż przed wyjazdem wakacyjnym z rodziną, złamany, i całe szczęście, że udało się to zauważyć chwilę przed wyjazdem w główną podróż – opowiada Chróstny. Jednocześnie prezes UOKiK zapewnia, że nie miał nigdy sytuacji, w której obawiał się podjąć kontroli.

W poprzednich odcinkach "Biznes Klasy" Łukasz Kijek rozmawiał z:

• Adamem Ringerem, byłym prezesem Green Caffe Nero;
• Maciejem Pankiem, prezesem firmy Panek;
• Władysławem Grochowskim z Grupy Arche;
• prof. Andrzejem Blikle, cukiernikiem i przedsiębiorcą;
• Darią Abramowicz, psychologiem biznesu, która współpracuje m.in. z Igą Świątek;
• Henryką Bochniarz, założycielką Lewiatana;
• Dawidem Zielińskim, prezesem Columbus Energy;
• Jackiem Santorskim, psychologiem biznesu i przedsiębiorcą;
• Tomaszem Karolakiem, aktorem i założycielem teatru IMKA;
• Piotrem Voelkelem, założycielem VOX Meble i Uniwersytetu SWPS;
• Jakubem Tepperem, restauratorem z Poznania;
• Wojciechem Janickim, dyrektorem Instytutu Geografii Społeczno­‑Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie;
• Marianem Owerko, współzałożycielem Bakallandu;
• Marcinem Piątkowskim, profesorem Akademii Leona Koźmińskiego, autorem bestsellera "Złoty Wiek";
• Maciejem Wilkiem, dyrektorem operacyjnym Flair Airlines;
• Robertem Michalskim, założycielem Stradale Classics;
• Maciejem Oleksowiczem, prezesem Inter Cars;
• Jakubem Dwernickim, założycielem cyber_Folks i Vercom;
• Robertem Dobrzyckim, założycielem i prezesem Panattoni Europe i India;
• prof. Grzegorzem Mazurkiem, rektorem Akademii Leona Koźmińskiego;
• Dawidem Jakubowiczem, prezesem Kulczyk Investments;
• Marcinem Ochnikiem, prezes firmy Ochnik;
• Marcinem Ziopają, prezesem Zio-Max;
• Aliną Sztoch, prezeską Kubota;
• Karolem Okrasą, szefem kuchni w Platter by Karol Okrasa;
• Krzysztofem Domareckim, założycielem Grupy Selena;
• Jarosławem Szanajcą, prezesem Dom Development;
• Piotrem Fusem, współzałożycielem Grupy Auto Fus;
• Cezarym Kozaneckim, prezesem i założycielem Synektik;
• Bartłomiejem Walaszczykiem, założycielem Cars Collection;
• Pawłem Jarskim, prezesem Grupy Elemental;
• Tomaszem Salskim, współzałożycielem Grupy Klepsydra;
• Prof. Andrzejem Koźmińskim, twórca Akademii Leona Koźmińskiego;
• Martą Półtorak, współzałożycielką i prezeską Marma Polskie Folie;
• Adamem Sikorskim, prezesem Grupy Unimot;
• Kamilem Makulą, prezesem Superauto.pl;
• Marcinem Kubrakiem, współzałożycielem Enter Air;
• Jarosławem Królewskim, założycielem Synerise;
• Jarosławem Bienieckim, założycielem Runmageddonu;
• Stefanem Batorym, założycielem i prezesem Booksy;
• Piotrem Mikrutem, prezesem Grupy Śnieżka;
• Pawłem Kisielem, prezesem Grupy Atlas;
• Tomaszem Jagiełłą, prezesem Heliosa;
• Przemkiem Żebrowskim, współzałożycielem K2 Internet;
• Ryszardem Florkiem, prezesem Fakro;
• Michałem Kozakiem, prezesem Hotelu Arłamów;
• Dominiką Żak, współzałożycielką Dee Zee;
• Mateuszem Matulą, prezesem i współzałożycielem Kodano;
• Agnieszką Czajką, general managerem OTOMOTO;
• Michałem Sadowskim, założycielem Brand24;
• Wojciechem Morawskim, współzałożycielem Atlantica;
• Wojciechem Buczkowskim, prezesem Komputronika;
• Jakubem Swadźbą, prezesem i współzałożycielem Diagnostyki;
• Dariuszem Mioduskim, prezesem i właścicielem Legii Warszawa;
• Rafałem Sonikiem, prezesem Gemini Holding;
• Pawłem Wróblem, prezesem spółki NTFY;
• Zenonem Daniłowskim, prezesem Makaronów Polskich;
• Piotrem Nowosielskim, założycielem i prezes RocketJobs.pl i Just Join IT;
• Krzysztofem Pawińskim, prezesem Grupy Maspex;
• Mateuszem Dróżdżem, prezesem Cracovii;
• Igorem Klają, założycielem OTCF, twórcą marki 4F;
• Ewaldem Rabenem, prezesem Grupy Raben;
• Rafałem Modrzewskim, prezesem ICEYE;
• Przemkiem Benem Pączkiem, prezesem Nevomo;
• Krzysztofem Oleksowiczem, założycielem Inter Cars;
• Zbigniewem Jakubasem, właścicielem GK Multico;
• Martinem Lewandowskim, współzałożycielem KSW;
• Wojciechem Ćmikiewiczem, dyrektorem zarządzającym Vorwerk Polska;
• Lechem Kaniukiem, współzałożycielem SunRoof;
• Dariuszem Grzeszczakiem, prezesem i współzałożycielem Erbudu;
• Patrycją Strzelecką, współzałożycielką CashDirector;
• Konradem Howardem, współzałożycielem Booksy;
• Grzegorzem Broną, prezesem Creotech Instruments;
• Piotrem Baupre, założycielem Neo Energy Group;
• Jackiem Rutkowskim, współzałożycielem Amiki i właścicielem Lecha Poznań;
• Wiktorem Schmidtem, współzałożycielem Netguru;
• Marią Kwiatkiewicz, współzałożycielką YES;
• Robertem Podlesiem, założycielem COBI;
• Dariuszem Gałęzewskim, współzałożycielem Oshee;
• Rafałem Brzoską, założycielem InPostu;
• Rafałem Bugyi, prezesem Trumpf Hüttinger;
• Sebastianem Kondracki, współtwórcą Bielik AI;
• Pawłem Misztą, właścicielem firmy Auto Handel Miszta;
• Robertem Dobrzyckim, prezesem Panattoni Europe i właścicielem Widzewa Łódź;
• Bogusławem Leśnodorskim, prawnikiem i inwestorem;
• Markiem Troniną, twórcą Fundacji Maratonu Warszawskiego;
• Kacprem Nowickim, prezesem Nomagic;
• Gregoirem Nitot, prezesem i założycielem Sii Polska;
• Maciejem Nykielem, współtwórcą Nekery;
• Karolem Myślińskim, współzałożycielem Cylindersów;
• Jakubem Farysiem, prezesem Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego;
• Dariuszem Mazurkiewiczem, prezesem BLIK-a;
• Karolem Pawlakiem, założycielem Vitroflory;
• Adamem Bartosiewiczem, współtwórcą WB Electronics;
• Gabrielem Kermiche, współtwórcą Eco Wipes oraz Galileo Medica;
• Arturem Rytelem, twórcą Green Holding,
• Tomaszem Karwatką, współtwórcą Divante,
• Ryszardem Szubartowskim, wybitnym nauczycielem, wychowawcą m.in. Jakuba Pachockiego;
• Pawłem Malikiem, doradcą inwestycyjnym;
• Adamem Wiśniewskim, współzałożycielem AI Clearing;
• Pawłem Łossowskim, prezesem EVER Grupy;
• Markiem Kołosińskim, założycielem serwisu fotka.pl;
• Iwoną Pik, właścicielką Krosno Glass;
• Maciejem Kowalczykiem, prezesem Call&Fly;
• Maciejem Krausem, ekspertem ds. ustalania cen;
• Ireną Eris, założycielką dr Irena Eris;
• Adamem Grzenią, współwłaścicielem Metalkasu;
• Michałem Wypychewiczem, prezesem ZPUE;
• Pawłem Malickim, partnerem zarządzającym MidEuropa;
• Adamem Sikorskim, prezesem Grupy Unimot.