Zaczynał od produkcji ketchupu, dziś kieruje technologicznym gigantem wartym ponad 15 mld zł. Adam Góral, prezes Asseco, opowiada w "Biznes Klasie" o tym, dlaczego zrezygnował z blisko 500 milionów złotych dla siebie i odpowiada na pytanie, czy jego firma wciąż jest polska.
Asseco to dziś jedna z największych polskich firm technologicznych. Spółka wyceniana jest na warszawskiej giełdzie na ponad 15 mld zł. Akcje Asseco od dnia debiutu na GPW urosły o ponad 1800 proc., a firma dotychczas wypłaciła 3,8 mld zł w dywidendach, dokonała 160 przejęć od 2004 roku i zatrudnia 30 tysięcy osób w ponad 50 krajach.
Początki firmy sięgają przełomu lat 80. i 90. - Oczywiście nie znałem się wtedy na produkcji ketchupu, ale jak mi tłumaczono, to było łatwe. Tutaj praca na uczelni mi pomogła, bo miałem wielu wychowanków w różnych miejscach, więc przynajmniej mnie przyjmowali, jak szedłem ten keczup sprzedawać - opowiada.
Adam Góral wspomina, że wtedy nauczył się, czym jest faktura, logistyka i jak trudno czasem odzyskać pieniądze od klienta. Przygoda z keczupem była krótka, Góral zauważył, że na początku lat 90. w Polsce dobrze zarabiało się przede wszystkim na sprzedaży sprzętu, a nie oprogramowania. Tak właśnie znalazł swoją niszę w biznesie.
Najpierw sprzęt był "namacalny", potem wygrała konsekwencja
Oprogramowanie nie miało jeszcze takiej wartości w oczach klientów, bo "sprzęt był czymś namacalnym", a dyskietka z programem nie budziła przekonania, że warto za nią płacić. Asseco postawiło na software i wejście do sektora bankowego, od mniejszych instytucji, ale z ambicją budowania kompetencji na lata. Kluczowy był moment, gdy w firmie zwyciężyło myślenie o standaryzacji.
Góral przyznaje, że starsi pracownicy uważali, że każdy bank jest inny i nie da się stworzyć jednego wspólnego systemu dla wszystkich, ale młodsi widzieli wartość w tworzeniu powtarzalnych rozwiązań. To właśnie oni mieli później współdecydować o wielkim sukcesie Asseco w sektorze bankowym. - Pamiętam tę dyskusję, to był rok 1994, kiedy ja w myśleniu podążyłem za tymi młodymi. To miało ogromne znaczenie dla nas, bo dzięki temu każda osoba wtedy pracująca jeździła do banku i tam wdrażała system - opowiada.
"Świętością to jest moja drużyna"
- W firmie, w której 75-80 proc. kosztów to są koszty osobowe, świętością to jest moja drużyna - mówi Góral. Według niego podstawową motywacją pracowników powinno być po prostu dobre wynagrodzenie. Podkreśla, że od zawsze pilnował, by nie mieć poczucia, że bogaci się kosztem zespołu.
Z tego samego myślenia wynika jego podejście do głośnego programu menedżerskiego. Góral mówi, że świadomie zrezygnował z 3 proc. akcji o wartości blisko pół miliarda złotych dla siebie, ale nie zrezygnował z walki o 1,5 proc. (około 250 mln zł) dla 95 osób. - Będę walczył tak długo, jak będę miał siły, aby moi ludzie te półtora procent dostali, bo to jest budowa przyszłości - dodaje prezes Asseco.
Drugim filarem firmy według Górala jest klient. - To nie przełożeni ci płacą, tylko klient. Klient jest świętością - mówi. W firmie, jak opowiada, trzeba walczyć z wszystkim, co przeszkadza dobrze obsłużyć odbiorcę. Dlatego lubi ludzi, którzy mają własne zdanie i potrafią je bronić. - Ja mogę mieć głupi pomysł. Rozwalajcie ten pomysł - mówi o swojej drużynie.
Pod prąd rynku, czyli przejęcie Prokomu
Jednym z przełomowych momentów było przejęcie Prokomu w 2007 r. za 2,4 mld zł. Inwestorzy zarzucali wtedy Góralowi, że przepłaca i wyprzedawali akcje Asseco. Z perspektywy późniejszej kapitalizacji ta cena zaczęła wyglądać odmiennie niż mówili analitycy. Sam Góral w rozmowie przyznaje, że była to sytuacja dla niego trudna, bo nie chciał sprawiać wrażenia człowieka wykorzystującego cudze kłopoty, ale zależało mu na tym, by ważna część rynku pozostała w polskich rękach.
Podobnie mówi dziś o wejściu Constellation Software. Dzięki nowemu akcjonariuszowi Asseco doszło do rekordowej wyceny 15,9 mld zł, a Kanadyjczycy stali się największym udziałowcem spółki. Góral przekonuje jednak, że polskość firmy całkowicie została zachowana i wyjaśnia, że jego akcje w fundacji są "akcjami nie do sprzedaży", a kluczowe decyzje zostały opisane tak, by bez zgody Polaków niczego nie dało się sprzedać.
- Nie byłoby tej transakcji, gdyby oni nie poszli na te warunki, bo nie można bez zgody Polaków niczego sprzedać itd. Jedyne, na co się zgodziłem i tutaj świadomie to ograniczenie przyjąłem, to oni też uczestniczą w procesie akwizycyjnym. (...) Myśmy wszystko opisali i to ja głosuję, tak jakbym miał 34 proc. udziałów, także nie, myśmy całkowicie tę polskość zachowali - wyjaśnia Góral.
AI i co dalej?
Inwestorzy obawiają się, że rozwój sztucznej inteligencji może prowadzić do erozji przychodów i marż tradycyjnych firm IT. Według Adama Górala nie ma się czego obawiać, bo AI ma pomóc szybciej analizować, testować i programować. Nie traktuje jej jednak jak siły, która sama z siebie może zagrozić jego firmie. - W naszej firmie zagrozić możemy my sami - mówi Adam Góral.
- Celem Chata GPT jest to, żebyś się uzależnił od niego i żebyś robił to, co on ci pokazuje. I jak parę razy ci się uda przy jego pomocy jakiś sukces osiągnąć, to będziesz wierzył, że on ci poprawnie mówi. I teraz my, jako Polacy, z tego tytułu nie będziemy mieli korzyści. Z całym szacunkiem dla Bielika i tak dalej. To prawdopodobieństwo, że Bielik jest w stanie wygrywać z tym, jest znikome. Zostaną pewnie 3-4 duże narzędzia na świecie, prawda? I jeżeli to nie ja rozgrywam, to ja muszę sobie uświadomić, z czego ja żyję - opowiada Adam Góral.
W poprzednich odcinkach "Biznes Klasy" Łukasz Kijek rozmawiał z:
- Adamem Ringerem, byłym prezesem Green Caffe Nero;
- Maciejem Pankiem, prezesem firmy Panek;
- Władysławem Grochowskim z Grupy Arche;
- prof. Andrzejem Blikle, cukiernikiem i przedsiębiorcą;
- Darią Abramowicz, psychologiem biznesu, która współpracuje m.in. z Igą Świątek;
- Henryką Bochniarz, założycielką Lewiatana;
- Dawidem Zielińskim, prezesem Columbus Energy;
- Jackiem Santorskim, psychologiem biznesu i przedsiębiorcą;
- Tomaszem Karolakiem, aktorem i założycielem teatru IMKA;
- Piotrem Voelkelem, założycielem VOX Meble i Uniwersytetu SWPS;
- Jakubem Tepperem, restauratorem z Poznania;
- Wojciechem Janickim, dyrektorem Instytutu Geografii Społeczno‑Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie;
- Marianem Owerko, współzałożycielem Bakallandu;
- Marcinem Piątkowskim, profesorem Akademii Leona Koźmińskiego, autorem bestsellera "Złoty Wiek";
- Maciejem Wilkiem, dyrektorem operacyjnym Flair Airlines;
- Robertem Michalskim, założycielem Stradale Classics;
- Maciejem Oleksowiczem, prezesem Inter Cars;
- Jakubem Dwernickim, założycielem cyber_Folks i Vercom;
- Robertem Dobrzyckim, założycielem i prezesem Panattoni Europe i India;
- prof. Grzegorzem Mazurkiem, rektorem Akademii Leona Koźmińskiego;
- Dawidem Jakubowiczem, prezesem Kulczyk Investments;
- Marcinem Ochnikiem, prezes firmy Ochnik;
- Marcinem Ziopają, prezesem Zio-Max;
- Aliną Sztoch, prezeską Kubota;
- Karolem Okrasą, szefem kuchni w Platter by Karol Okrasa;
- Krzysztofem Domareckim, założycielem Grupy Selena;
- Jarosławem Szanajcą, prezesem Dom Development;
- Piotrem Fusem, współzałożycielem Grupy Auto Fus;
- Cezarym Kozaneckim, prezesem i założycielem Synektik;
- Bartłomiejem Walaszczykiem, założycielem Cars Collection;
- Pawłem Jarskim, prezesem Grupy Elemental;
- Tomaszem Salskim, współzałożycielem Grupy Klepsydra;
- Prof. Andrzejem Koźmińskim, twórca Akademii Leona Koźmińskiego;
- Martą Półtorak, współzałożycielką i prezeską Marma Polskie Folie;
- Adamem Sikorskim, prezesem Grupy Unimot;
- Kamilem Makulą, prezesem Superauto.pl;
- Marcinem Kubrakiem, współzałożycielem Enter Air;
- Jarosławem Królewskim, założycielem Synerise;
- Jarosławem Bienieckim, założycielem Runmageddonu;
- Stefanem Batorym, założycielem i prezesem Booksy;
- Piotrem Mikrutem, prezesem Grupy Śnieżka;
- Pawłem Kisielem, prezesem Grupy Atlas;
- Tomaszem Jagiełłą, prezesem Heliosa;
- Przemkiem Żebrowskim, współzałożycielem K2 Internet;
- Ryszardem Florkiem, prezesem Fakro;
- Michałem Kozakiem, prezesem Hotelu Arłamów;
- Dominiką Żak, współzałożycielką Dee Zee;
- Mateuszem Matulą, prezesem i współzałożycielem Kodano;
- Agnieszką Czajką, general managerem OTOMOTO;
- Michałem Sadowskim, założycielem Brand24;
- Wojciechem Morawskim, współzałożycielem Atlantica;
- Wojciechem Buczkowskim, prezesem Komputronika;
- Jakubem Swadźbą, prezesem i współzałożycielem Diagnostyki;
- Dariuszem Mioduskim, prezesem i właścicielem Legii Warszawa;
- Rafałem Sonikiem, prezesem Gemini Holding;
- Pawłem Wróblem, prezesem spółki NTFY;
- Zenonem Daniłowskim, prezesem Makaronów Polskich;
- Piotrem Nowosielskim, założycielem i prezes RocketJobs.pl i Just Join IT;
- Krzysztofem Pawińskim, prezesem Grupy Maspex;
- Mateuszem Dróżdżem, prezesem Cracovii;
- Igorem Klają, założycielem OTCF, twórcą marki 4F;
- Ewaldem Rabenem, prezesem Grupy Raben;
- Rafałem Modrzewskim, prezesem ICEYE;
- Przemkiem Benem Pączkiem, prezesem Nevomo;
- Krzysztofem Oleksowiczem, założycielem Inter Cars;
- Zbigniewem Jakubasem, właścicielem GK Multico;
- Martinem Lewandowskim, współzałożycielem KSW;
- Wojciechem Ćmikiewiczem, dyrektorem zarządzającym Vorwerk Polska;
- Lechem Kaniukiem, współzałożycielem SunRoof;
- Dariuszem Grzeszczakiem, prezesem i współzałożycielem Erbudu;
- Patrycją Strzelecką, współzałożycielką CashDirector;
- Konradem Howardem, współzałożycielem Booksy;
- Grzegorzem Broną, prezesem Creotech Instruments;
- Piotrem Baupre, założycielem Neo Energy Group;
- Jackiem Rutkowskim, współzałożycielem Amiki i właścicielem Lecha Poznań;
- Wiktorem Schmidtem, współzałożycielem Netguru;
- Marią Kwiatkiewicz, współzałożycielką YES;
- Robertem Podlesiem, założycielem COBI;
- Dariuszem Gałęzewskim, współzałożycielem Oshee;
- Rafałem Brzoską, założycielem InPostu;
- Rafałem Bugyi, prezesem Trumpf Hüttinger;
- Sebastianem Kondracki, współtwórcą Bielik AI;
- Pawłem Misztą, właścicielem firmy Auto Handel Miszta;
- Robertem Dobrzyckim, prezesem Panattoni Europe i właścicielem Widzewa Łódź;
- Bogusławem Leśnodorskim, prawnikiem i inwestorem;
- Markiem Troniną, twórcą Fundacji Maratonu Warszawskiego;
- Kacprem Nowickim, prezesem Nomagic;
- Gregoirem Nitot, prezesem i założycielem Sii Polska;
- Maciejem Nykielem, współtwórcą Nekery;
- Karolem Myślińskim, współzałożycielem Cylindersów;
- Jakubem Farysiem, prezesem Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego;
- Dariuszem Mazurkiewiczem, prezesem BLIK-a;
- Karolem Pawlakiem, założycielem Vitroflory;
- Adamem Bartosiewiczem, współtwórcą WB Electronics;
- Gabrielem Kermiche, współtwórcą Eco Wipes oraz Galileo Medica;
- Arturem Rytelem, twórcą Green Holding,
- Tomaszem Karwatką, współtwórcą Divante,
- Ryszardem Szubartowskim, wybitnym nauczycielem, wychowawcą m.in. Jakuba Pachockiego;
- Pawłem Malikiem, doradcą inwestycyjnym;
- Adamem Wiśniewskim, współzałożycielem AI Clearing;
- Pawłem Łossowskim, prezesem EVER Grupy;
- Markiem Kołosińskim, założycielem serwisu fotka.pl;
- Iwoną Pik, właścicielką Krosno Glass;
- Maciejem Kowalczykiem, prezesem Call&Fly;
- Maciejem Krausem, ekspertem ds. ustalania cen;
- Ireną Eris, założycielką dr Irena Eris;
- Adamem Grzenią, współwłaścicielem Metalkasu;
- Michałem Wypychewiczem, prezesem ZPUE;
- Pawłem Malickim, partnerem zarządzającym MidEuropa;
- Adamem Sikorskim, prezesem Grupy Unimot,
- Tomaszem Chróstnym, prezesem UOKiK.